Karar Detayı

MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1492 E., 2022/339 K.

KARAR: İstinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yargılama giderleri yönünden yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ: Konya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/309 E., 2021/130 K.

Taraflar arasında asıl ve birleştirilen davada tapu kaydındaki haciz şerhlerinin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalılar vekillerince ayrı ayrı istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yargılama giderleri yönünden yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili; Konya ili, Meram ilçesi, Çomaklı Mahallesi, 41459 ada 1 parsel sayılı taşınmaz müvekkili adına kayıtlı iken Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/6 Esas sayılı ilâmıyla tapusunun iptal edilerek dava dışı ... adına tescil edildiğini, sonrasında yargılamanın yenilenmesi istemiyle açılan davada Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/39 Esas sayılı ilâmının kesinleşmesi üzerine tapunun tekrar müvekkili/önceki malik adına tescil edildiğini, yargılamanın yenilenmesi davasında taşınmaz kaydına işlenen ihtiyati tedbir şerhine rağmen davalı/alacaklı Akbank T.A.Ş. tarafından Batman İcra Müdürlüğünün 2020/3578 Esas ve 2020/14661 Esas sayılı dosyaları üzerinden dava dışı/borçlu ... borcuna istinaden sırasıyla 14.09.2020 ve 17.11.2020 tarihlerinde Meram Tapu Müdürlüğünce haciz konulduğunu, taşınmaz tekrar müvekkili adına tescil edildiği hâlde mülkiyetin dava dışı üçüncü kişide olduğu kısa zaman diliminde davalı tarafından bilerek şerhettirilen haciz şerhlerinin kaldırılması gerektiğini, zira yargılamanın yenilenmesi talepleri geçmişe etkili olmakla esasen mülkiyetin üçüncü kişiye hiç geçmemiş olduğunu da ileri sürerek; davanın kabulü ile 41459 ada 1 parsel sayılı taşınmaz kaydına Batman İcra Müdürlüğünün 2020/3578 Esas ve 2020/14661 Esas sayılı dosyalarından konulan haciz şerhlerinin bütün fer'ileriyle kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Birleştirilen Konya 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.02.2021 tarih ve 2020/330 Esas, 2021/52 Karar sayılı dosyasında davacı vekili; Konya ili, Meram ilçesi, Çomaklı Mahallesi, 41459 ada 1 parsel sayılı taşınmaz müvekkili adına kayıtlı iken Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/6 Esas sayılı ilâmıyla tapusunun iptal edilerek dava dışı ... adına tescil edildiğini, sonrasında yargılamanın yenilenmesi istemiyle açılan davada Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/39 Esas sayılı ilâmının kesinleşmesi üzerine tapunun tekrar müvekkili/önceki malik adına tescil edildiğini, yargılamanın yenilenmesi davasında taşınmaz kaydına işlenen ihtiyati tedbir şerhine rağmen davalı/alacaklı Evkur Finansman A.Ş. tarafından Konya 8. İcra Müdürlüğünün 2019/12633 Esas sayılı aynı dosyası üzerinden davadışı/borçlu ... borcuna istinaden sırasıyla 28.09.2020 ve 02.10.2020 tarihlerinde Meram Tapu Müdürlüğünce haciz konulduğunu, taşınmaz tekrar müvekkili adına tescil edildiği hâlde mülkiyetin dava dışı üçüncü kişide olduğu kısa zaman diliminde davalı tarafından bilerek şerhettirilen haciz şerhlerinin kaldırılması gerektiğini, zira yargılamanın yenilenmesi talepleri geçmişe etkili olmakla esasen mülkiyetin üçüncü kişiye hiç geçmemiş olduğunu da ileri sürerek; davanın kabulü ile 41459 ada 1 parsel sayılı taşınmaz kaydına Konya 8. İcra Müdürlüğünün 2019/12633 Esas sayılı dosyasından konulan haciz şerhlerinin bütün fer'ileriyle kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Birleştirilen Konya 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.02.2021 tarih ve 2020/331 Esas, 2021/53 Karar sayılı dosyasında davacı vekili; Konya ili, Meram ilçesi, Çomaklı Mahallesi, 41459 ada 1 parsel sayılı taşınmaz müvekkili adına kayıtlı iken Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/6 Esas sayılı ilâmıyla tapusunun iptal edilerek dava dışı ... adına tescil edildiğini, sonrasında yargılamanın yenilenmesi istemiyle açılan davada Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/39 Esas sayılı ilâmının kesinleşmesi üzerine tapunun tekrar müvekkili/önceki malik adına tescil edildiğini, yargılamanın yenilenmesi davasında taşınmaz kaydına işlenen ihtiyati tedbir şerhine rağmen davalı/alacaklı Vodafone Telekomünikasyon A.Ş. tarafından Çorum İcra Müdürlüğünün 2019/7415 Esas sayılı aynı dosyası üzerinden davadışı/borçlu ... borcuna istinaden sırasıyla 22.10.2019 ve 23.10.2019 tarihlerinde Meram Tapu Müdürlüğünce haciz konulduğunu, taşınmaz tekrar müvekkili adına tescil edildiği hâlde mülkiyetin dava dışı üçüncü kişide olduğu kısa zaman diliminde davalı tarafından bilerek şerhettirilen haciz şerhlerinin kaldırılması gerektiğini, zira yargılamanın yenilenmesi talepleri geçmişe etkili olmakla esasen mülkiyetin üçüncü kişiye hiç geçmemiş olduğunu da ileri sürerek; davanın kabulü ile 41459 ada 1 parsel sayılı taşınmaz kaydına Çorum İcra Müdürlüğünün 2019/7415 Esas sayılı dosyasından konulan haciz şerhlerinin bütün fer'ileriyle kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili; haciz tarihi itibarıyla dava konusu taşınmazın banka borçlusu ... adına kayıtlı olduğu sırada haciz şerhi işlendiğini, haciz işlemlerinin yasaya aykırı olmadığını belirterek; öncelikle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, aksi takdirde davanın esastan reddini savunmuştur.

2. Davalı ...Ş. vekili; müvekkili şirketin alacağının tahsili için dava dışı kişi aleyhine Konya 8. İcra Müdürlüğünün 2019/12633 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, haciz tarihinde borçlu adına kayıtlı taşınmaz için üçüncü kişinin açtığı tapu iptali ve tescil davasının kabul edilip kesinleşmesi hâlinde dahi haciz tarihindeki mülkiyet durumunun değişmeyeceğini, davacının mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tescil edilmediğini, taşınmazın borç nedeniyle haczedilebilmesi için haciz tarihinde borçlu adına kayıtlı olmasının zorunlu olduğunu, bu nedenle haciz işleminin yasal olduğunu belirterek; davanın reddini savunmuştur.

3. Davalı ...Ş. vekili haciz konduğu tarihte taşınmaz icra dosyası borçlusu adına kayıtlı olup, davacının iddia ettiği gibi taşınmaz üzerindeki "davalıdır" şerhinin görülmesinin söz konusu olmadığını, UYAP sorgusunda borçlu adına tespit edilen taşınmazların kaydına haciz şerhi işlendiğini, kötü niyetli olmadıklarını belirterek; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... Yargılamanın yenilenmesi davasında tensip ara kararı ile birlikte taşınmaz üzerine "davalıdır/ihtiyati tedbir şerhi" konulduğu, bu şerhin 28.03.2018 tarih 9440 yevmiye ile tapuya işlendiği, şerhe rağmen davalılar tarafından 3. kişilerin borcundan dolayı dava konusu taşınmaza ihtiyati haciz konulduğu, taşınmaz üzerindeki hacizlerin davacının borcundan kaynaklanmadığı, dolayısıyla başkasının borcu sebebiyle davacının malvarlığıyla sorumlu olmasının beklenemeyeceği..." gerekçesiyle; asıl ve birleştirilen davalar yönünden davanın kabulü ile,

Çorum İcra Dairesinin 2019/7415 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 23.10.2019 tarihli 28105 yevmiye No.lu,

Çorum İcra Dairesinin 2019/7415 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 22.10.2020 tarihli 30591 yevmiye No.lu,

Batman İcra Dairesinin 2020/3578 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 14.09.2020 tarihli 25486 yevmiye No.lu,

Batman İcra Dairesinin 2020/14661 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 17.11.2020 tarihli 33486 yevmiye No.lu,

Konya 8. İcra Dairesinin 2019/12633 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 28.09.2020 tarihli 27248 yevmiye No.lu,

Konya 8. İcra Dairesinin 2019/12633 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 02.10.2020 tarihli 27989 yevmiye No.lu ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına, tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar vekilleri ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili; davanın açılmasına davalılarca sebebiyet verildiği hâlde aleyhlerine vekâlet ücreti hükmedilmesinin ve lehlerine maktu vekâlet ücreti hükmedilmesinin doğru olmadığını, birleştirilen her dava yönünden de ayrı vekâlet ücreti hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili; uyuşmazlığın Batman İcra Müdürlüğünün 2020/3578 Esas ve 2020/14661 Esas sayılı dosyalarından konulan hacizlerin kaldırılması talebinden kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Batman İcra Hukuk Mahkemeleri olduğunu, icra dairesince taşınmaz sorgulamasının yapıldığı ve haczin konulduğu tarihlerde taşınmazın borçlu ... adına kayıtlı olup taşınmaz kaydındaki "davalıdır" şerhinin ve ihtiyati tedbirlerin görülmesinin mümkün olmadığını, davanın açılmasına sebebiyet vermedikleri için aleyherine yargılama giderleri ve vekâlet ücreti de hükmedilmemesi gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

3. Davalı ... Fin. A.Ş. vekili; haciz tarihinde borçlu adına kayıtlı taşınmaz hakkında üçüncü kişinin açtığı tapu iptali ve tescil davasının kabul edilip kesinleşmesi hâlinde dahi haciz tarihindeki mülkiyet durumunun değişmeyeceğini, "davalıdır" şerhinin mahiyeti itibarıyla ihtiyati tedbir olarak yorumlanamayacağını, davacının mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tescil edilmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin mevcut tapu kayıtlarına göre haciz talebinde bulunulmuş olup haciz işlemi gerçekleşmeden önce ise tapu kayıtlarına UYAP üzerinden erişmenin mümkün olmadığını, dava açılmasında kusuru bulunmayan müvekkilinin yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması ve davacının istinaf talebinin kabul edilmesi durumunda ise dava değeri üzerinden harç tahsil edilmesi gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

4. Davalı ...Ş vekili; hacizlerin konulduğu tarihte taşınmaz davacı adına kayıtlı olmayıp, dava dışı/borçlu adına kayıtlı olduğunu, 28.03.2018 tarihli şerhin taraflarınca görülmesinin ve bilinmesinin mümkün olmadığını, UYAP üzerinden yapılan sorgulamada borçlu adına kayıtlı olduğu tespit edilen taşınmaz kaydına haciz şerhi işlendiğini, elektronik işlemlerle gerçekleşen hacizler sırasında taşınmaz üzerindeki diğer şerhlerin bilinmesinin mümkün olmadığını, dava açılmadan önce mülkiyet değişikliğinin bildirilmeyip hacizlerin terkinine yönelik herhangi bir talebin taraflarına iletilmediğini, icra dosyasına bir bildirimde bulunulmadan açılan davada aleyhlerine yargılama gideri ve vekâlet ücreti hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Dosya kapsamına ve toplanan delillere göre mevcut delillerin takdirinde ve hükmün dayandığı gerekçede bir isabetsizlik bulunmamasına göre verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığı, davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1 b 1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

b Davacı vekilinin istinaf taleplerine ilişkin olarak; her ne kadar fekkine karar verilen hacizlerin değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ifade ederek hükmü istinaf etmiş ise de davanın niteliği gereği nispi değil maktu vekalet ücretine hükmedilmesi doğrudur.

Ancak ne var ki, ilk derece mahkemesince ana dava dosyası ve birleştirilen iki ayrı dava dosyası sebebiyle üç ayrı dava bulunduğu halde tek bir dava varmış gibi harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerine topluca hükmedilmesi isabetli olmamıştır..." gerekçesiyle; davalılar Akbank T.A.Ş. , Evkur Fin. A.Ş. ile Vodafone Telekomünikasyon A.Ş. vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353 1 b 1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1 b.2 maddesi gereğince hükmün düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere Konya 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.04.2021 tarih 2020/309 Esas 2021/130 Karar sayılı kararının kaldırılmasına;

Asıl dava yönünden, davanın kabulüne;

a) Batman İcra Dairesinin 2020/3578 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 14/09/2020 tarihli 25486 yevmiye No.lu,

b)Batman İcra Dairesinin 2020/14661 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 17/11/2020 tarihli 33486 yevmiye No.lu, ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına, tapudan terkinine... davacı ilk derece mahkemesinde kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca belirlenen 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı ...Ş'den tahsili ile davacıya ödenmesine;

birleştirilen Konya 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/330 Esas sayılı dosyası yönünden;

1 Davanın kabulüne,

2 a)Konya 8. İcra Dairesinin 2019/12633 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 28/09/2020 tarihli 27248 yevmiye No.lu,

b)Konya 8. İcra Dairesinin 2019/12633 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 02/10/2020 tarihli 27989 yevmiye No.lu,

İhtiyati hacizlerin KALDIRILMASINA, tapudan terkinine, davacı ilk derece mahkemesinde kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı ...Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine;

birleştirilen Konya 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/331 Esas sayılı dosyası yönünden;

1 Davanın kabulüne,

2 a)Çorum İcra Dairesinin 2019/7415 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 23/10/2019 tarihli 28105 yevmiye No.lu,

b)Çorum İcra Dairesinin 2019/7415 Esas sayılı dosyasından davalı ...Ş. lehine uygulanan 22/10/2020 tarihli 30591 yevmiye No.lu, ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına, tapudan terkinine, davacı ilk derece mahkemesinde kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca belirlenen 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı ...Ş. den tahsili ile davacıya ödenmesine..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Akbank T.A.Ş. vekili ve Evkur Finansman A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ...Ş. vekili; haciz lehdarlarının iyi niyetli olup olmadıklarının Mahkemece irdelenmediğini, davalı Bankanın iyi niyetli olduğunu, haciz tarihi itibarıyla taşınmazın borçlu ... adına kayıtlı olduğunu, müvekkili Banka tarafından davanın açılmasına sebebiyet verilmemiş olması nedeniyle aleyhe yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek, hükmün bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili; istinaf dilekçesindeki aynı başvuru nedenlerini ileri sürerek; hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tapu kaydındaki haciz şerhlerinin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1009 uncu maddesi uyarınca; "...şerhedilebileceği kanunlarda açıkça öngörülen diğer haklar tapu kütüğüne şerhedilebilir. Bunlar şerh verilmekle o taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir."

4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1023 üncü maddesi uyarınca; "Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.”

5. Değerlendirme

6. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

7. TMK'nın 1009 uncu maddesi uyarınca; bir hakkın tapu kütüğüne şerh edilmekle üçüncü kişilere karşı ileri sürülme imkanına kavuşacağı, tapu iptali ve tescil davası nedeniyle taşınmazlar kaydına konulan "davalıdır" şerhlerinin tümünün davalı idarelerce konulan hacizlerden daha önceki tarihli oldukları ve davacının hissesini geri almasıyla birlikte bu hacizlerden sorumlu olmayacağı,"ayni hakkın üstünlüğü ilkesi" gereği davalıların TMK'nın 1023 üncü maddesinden yararlanma imkanları kalmayacağı, anılan hüküm uyarınca tapu kütüğündeki tescile iyi niyetle dayanılarak ayni hak kazanılabileceği, şahsi hak sahiplerinin iyi niyet ilkesine dayanarak hak iddiasında bulunamayacakları, mevcut delillerin takdirinde ve hükmün dayandığı gerekçede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

8. Somut uyuşmazlıkta; davanın açılması üzerine davalılarca hemen davanın daha başında davayı kabul etme imkanı var iken davayı kabul etmedikleri gibi yargılama neticesinde ise davada haksız çıktığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; Bölge Adliye Mahkemesince kanunun somut olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği anlaşıldığından, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

9. Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile bölge adliye mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.09.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.