Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1359 E., 2022/451 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 24. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/513 E., 2021/336 K.

Taraflar arasındaki ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile davanın kısmen kabulüne, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacı ile davalı şirket arasında 27.03.2012 başlangıç tarihli kira akti ile dava konusu taşınmazda 700 ve 1500 m² miktarlı iki farklı açık alanın şantiye sahası olarak kullanılmak üzere 2886 sayılı ihale Yasa'sına göre kiralandığı, sözleşmenin 27.09.2012 tarihinde sona ereceğinin kararlaştırıldığını, kira ilişkisinin 29.03.2013 tarihinde sona erdiği ve 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/339 Esas sayılı kararı ile taşınmazın tahliyesi kararı verildiği, Yargıtay denetiminden geçerek 09.09.2014 tarihinde kesinleştiğini, 1.500 m²'lik açık alanın haksız işgali nedeniyle 01.10.2014 28.06.2015 dönemine ait toplam 358.405,00 TL(KDV dahil) ecrimisil bedelinin, ecrimisil dönem sonlarından itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, ecrimisil talep edilen dönemde taşınmazın müvekkilinin hakimiyetinde olmadığını, müvekkilinin haksız işgalci olmadığını, açılan tahliye davasının kesinleştiğini, karardan sonra taşınmazın boşaltıldığını, ecrimisil talebinin hukuki dayanağının bulunmadığını, taşınmazın 27.03.2012 başlangıç tarihli kira sözleşmesine dayalı olarak kullanıldığını, davacı yanın dilekçesinde belirttiği İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/46 Esas, 2017/222 Karar sayılı dosyasında ecrimisil talep edilen dönemler 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/339 Esas, 2013/511 Karar sayılı tahliye kararının kesinleşmesinden önceki dönemleri kapsadığını, İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasındaki hukuki ihtilaf kararı kesinleşinceye kadar müvekkil şirketin kiracı mı işgalci mi olacağı yönünde olduğunu, söz konusu dava ile işbu davanın konusu aynı olmadığını, kira sözleşmesinin 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında taraflar muhtemel ecrimisil bedelinin miktarı konusunda anlaştıklarını, talebin fahiş olduğunu, faturalara itiraz edildiğini, haksız fiil olması nedeniyle ticari faiz talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen esas ve karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü ile 01.10.2014 28.06.2015 dönemi için 285.070,20 TL'nin dönem sonlarından itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kira sözleşmesi feshedildiğinden sözleşmenin 3 üncü maddesine göre ecrimisil hesaplanamayacağını, KDV talebinin dikkate alınmadığını, daha önceki döneme ilişkin davada mahkemenin KDV ekleyerek karar verdiğini, Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, ecrimisil için her iki taraf tacir olduğundan ticari faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirtilen dönemde taşınmazın davalının tasarrufunda olmadığını, daha önce görülen dava sonucunda taşınmazın tahliye edildiğinin sabit olduğunu, 29.06.2015 tarihli, fiili devir ve teslim tutanağı olduğunu, davanın reddi gerektiğini, tahliye kararının kesinleşmesinden sonra haksız işgalin söz konusu olabileceğini, belirlenen bedelin fahiş olduğunu, hükmün sözleşmenin 3 üncü maddesine atfen belirlenen ecrimisil hüküm altına alınmasının eksik ve hatalı olduğunu, talebin davaya konu 1500 m²'lik açık alan olup 700 m²'lik alan için talep bulunmadığını, bilirkişi heyetinin buna göre seçenekli hesap yaptığını, zamanaşımının dikkate alınmadığını, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, raporların çelişkili olduğunu, hükme esas alınan raporun neden alındığının belirtilmediğini açıklayarak mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda belirtilen esas ve karar sayılı kararı ile kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, hükmedilen miktara % 18 KDV ilave edilerek davanın 336.382,836 TL üzerinden kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ecrimisil talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Kural olarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre istinaf mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu halde, istinaf mahkemesi aşağıdaki kararları verebilir.

a) İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın esası hakkında yeniden karar verilmesi,

b) İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilmesi ve davanın esası hakkında karar verilmesi.

Öte yandan, HMK’nın “Yargılama Giderlerinin Kapsamı” başlıklı 323 üncü maddesinde, karar ve ilam harçları yargılama giderleri arasında sayılmış, “Yargılama Giderlerinden Sorumluluk” başlıklı 326 ncı maddesinde, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği düzenlenmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (I) sayılı tarifenin yargı harçları başlığını taşıyan kısmında, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden tarifede gösterilen oranda nispi karar ve ilam harcı alınacağı, bölge adliye mahkemelerinin tasdik veya işin esasını hüküm altına aldığı kararları için bu oranda karar ve ilam harcı alınacağı hükme bağlanmış ve aynı Kanunu'nun 16 ncı madde düzenlenmesi ile de temyize konu kararla ilgili davanın nispi harca tâbi olacağı öngörülmüştür.

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.09.2018 tarih ve 2018/2 Esas, 2018/8 sayılı Kararının gerekçesinde ise; düzelterek onamanın yargılama giderlerinden olan onama harcı bakımından bozma kararı niteliğinde olması, aslında bozulması gereken bir kararın, bozma sebebinin yeniden yargılamayı gerektirmeyecek mahiyette görülmesi nedeniyle yasanın verdiği takdir yetkisine istinaden onanmasına karar verilmesi nedeniyle düzelterek onama kararlarında onama harcı alınmayacağı görüşü benimsenmiştir.

3. Değerlendirme

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Somut olaya gelince; Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırıp geçersiz hale getirdikten sonra, yeniden hüküm tesisi suretiyle karar verdiğinden, İlk Derece Mahkemesi kararı tasdik edilmediği için karar ilam harcı yanında ayrıca istinaf harcına hükmedilmesi mümkün değildir. Başka bir deyişle Bölge Adliye Mahkemesi, tasdik etmediği bir karar için istinaf harcı alamaz.

6. Taraflardan birisinin istinaf talebinin kabulü ve yeniden hüküm kurulması işlemi, aslında başlı başına bir istinaf yargılaması işlemidir. Bölge Adliye Mahkemesi bu aşamada işin esası ile ilgili hüküm verdiğinden, hüküm altına alınan miktar üzerinden nispi harca hükmedilmeli ve ayrıca hükmün başka bir bölümünde istinaf yargılamasına yönelik mükerrer ve çelişkili hüküm kurulmamalıdır.

7. O halde, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeniden kurulan hükümde nisbi karar ve ilam harcı alındıktan sonra istinaf yargılaması yapıldığından bahisle ayrıca istinaf karar ve ilam harcına hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Bu husus, kararın bozulmasını gerektirmiş ise de; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK'nın 370/2 nci maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün A bendinde yer alan " İstinaf başvurusu reddedildiğinden; davalı yönünden alınması gereken 19.473,13 TL nispi harçtan peşin alınan 4.868,28 TL harcın mahsubu ile bakiye 14.604,85 TL istinaf harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına," parağrafının tamamen hükümden çıkarılmasına, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 nci maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün DÜZELTİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.