Karar Detayı

MAHKEMESİ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/46 E., 2022/290 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Diyarbakır 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2021/232 E., 2021/858 K.

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın el atmanın önlenmesi talebinin kabulüne, ecrimisil talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinin paydaşı oldukları 177, 1 parsel sayılı taşınmazda davalı şirket tarafından petrol sondaj çalışması yapılması nedeniyle taşınmazın işgal edildiğini, üzerine yapı ve donatı tesis edildiğini, ayrıca yine paydaş oldukları 168 ada, 2 parsel sayılı taşınmazda petrol arama, sondaj çalışmalarının fiilen devam ettiğini, davalıya çekilen ihtarnameye verilen cevapta taşınmazlardaki faaliyetin kabul edildiğini, taşınmazlarda rızai taksim yapıldığını, rızaî taksim sonucunda dava dışı kişiler ile yapılan sözleşmelere dayalı olarak taşınmazların kullanıldığının belirtildiğini, davalı tarafın iddia ettiği gibi söz konusu gayrımenkuller üzerinde malikler tarafından hiçbir zaman rızai taksim yapılmadığını ileri sürerek, el atmanın önlenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL ecrimisilin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında ecrimisile yönelik taleplerini 6.204,00 TL olarak artırmışlardır.

II. CEVAP

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda: “...çekişme konusu 77 ada, 1 ve 168 ada, 2 parsel sayılı taşınmazların davacılar ile dava ihbar edilenler ve dava dışı kişiler adına kayıtlı olduğu, davalının kayda ya da mülkiyete dayalı bir hakkı bulunmadığı, paylı mülkiyete tabi taşınmazda kullanım hakkına ilişkin sözleşmelerin 4721 sayılı TMK'nin 691/1 inci maddesi uyarınca pay ve paydaş çoğunluğu ile yapılması gerektiği, bu gereklilik sağlanmadan yapılan sözleşmelerin hukukî sonuç doğurmayacağı, öte yandan davalı şirketin taşınmazda gerçekleştirdiği kullanım şeklinin, susuz tarla vasıflı taşınmazların olağan şekilde kullanımını aşan nitelikte olduğu gerekçesiyle...” davalının el atmasının önlenmesine; “...davalının taşınmazın paydaşlar arasında fiilen taksim edildiği ve çekişmeli bölümleri dava ihbar edilen paydaşlarla yapmış olduğu sözleşmelere dayalı olarak kullandığını savunduğu, buna ilişkin tutanak ve sözleşmeleri ibraz ettiği, davalının kötüniyetli olmadığı...” gerekçesiyle davacıların ecrimisil taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; fiili taksim hususunun, davacıların pay durumunun, el atmanın önlenmesi kararının yol açacağı büyük zararın göz ardı edilerek davanın kabulüne karar verildiğini, Diyarbakır 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/239 Esas ve Diyarbakır 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/212 Esas sayılı dosyaları ile açılan tapu iptal ve tescil davalarının bekletici mesele yapılmadan karar verildiğini, taşınmazın malikler tarafından fiilen taksim edildiğini ve her malikin kullandığı alanın belirli olduğunu, ancak davacıların payları oranında müdahalenin men’ine karar verilmesi (hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere) gerektiğini, kira sözleşmeleri ile belirlenen ilgili kısımları üzerinde faaliyette bulunduklarını savunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesince: “…çekişme konusu 77 ada, 1 parsel ve 168 ada, 2 parsel sayılı taşınmazların davacılar ile dava ihbar edilenler ve dava dışı kişiler adına kayıtlı olduğu, davalının kayda ya da mülkiyete dayalı bir hakkı bulunmadığı, 6491 Sayılı Türk Petrol Kanunu'nun 10/1 inci maddesine göre davalının tüm maliklerle bir anlaşmasının ya da kamulaştırma işleminin de bulunmadığı, paylı mülkiyete tabi taşınmazda kullanım hakkına ilişkin sözleşmelerin 4721 sayılı TMK'nın 691/1 inci maddesi uyarınca pay ve paydaş çoğunluğu ile yapılması gerektiği, bu gereklilik sağlanmadan yapılan sözleşmelerin hukukî sonuç doğurmayacağı, öte yandan davalı şirketin taşınmazda gerçekleştirdiği kullanım şeklinin, susuz tarla vasıflı taşınmazların olağan şekilde kullanımını aşan nitelikte olduğu, davacıların müşterek maliki oldukları taşınmazların ilgili kısmına davalının olağan kullanım şeklini aşarak haklı ve geçerli bir nedene dayalı olmaksızın kullanmak suretiyle müdahale ettiği ve çapın iptale kadar geçerli olduğu gözetilerek mülkiyet hakkına üstünlük tanınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş olmasında, öte yandan dava değerinin kararda yanlış yazılmasının esasa etkili olmadığı, maddi hata niteliğinde bulunduğu ve her zaman düzeltilebileceği…” gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava sürecindeki ve istinaf aşamasındaki savunmalarını beyanla davanın reddini savunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Hemen belirtilmelidir ki, mülkiyet hakkı gerek Anayasa ve yasalarla gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile kabul edilmiş temel haklardandır.

Eşyaya bağlı ayni haklardan olan mülkiyet hakkı herkese karşı ileri sürülebileceği gibi, hakka yönelik bir müdahale durumunda ne zaman gerçekleştiğine bakılmaksızın, ileri sürüldüğü andaki hak sahibi tarafından her zaman koruma istenebileceği de kuşkusuzdur. Anılan korumanın istenmesi durumunda da hakkın kötüye kullanıldığından söz edilebilmesine hukuken olanak yoktur.

Diğer yandan; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 683 üncü maddesinde; malikin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, tasarrufta bulunma, yararlanma yetkilerine sahip olduğu, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı her türlü el atmanın önlenmesi davası açabileceği öngörülmüştür.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

20.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.