Karar Detayı

MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/2064 E., 2022/1673 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Acıpayam 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/344 E., 2021/170 K.

Taraflar arasındaki tenkis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; tarafların ortak miras bırakanı ...'ın, 21.09.2018 tarihinde vefat ettiğini, miras bırakanın sağlığında düzenlediği birden çok vasiyetname ile davalılar yararına tasarrufta bulunduğunu, miras bırakanın bu tasarrufları nedeniyle davacıların saklı payının ihlâl edildiği gerekçesiyle vasiyetnamelerin tenkisi ile 20.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... ve ... cevap dilekçesinde; dava konusu vasiyetnamelerin içeriğine göre miras bırakanın sağlığında mirasçılar arasında denkleştirme yaptığını ve tüm mirasını mirasçılar arasında orantılı olarak dağıtma amacı güttüğünün anlaşıldığını, miras bırakanın sağlığında yapmış olduğu tasarruflar ve vasiyetnameler gözetildiğinde en büyük faydayı ve en fazla tasarrufu davacılar lehine yaptığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece yapılan araştırma ve tenkis hesabı sonucunda dava konusu vasiyetnameler ile davacıların saklı payının ihlâl edilmediği, diğer yandan davacıların saklı payları zedeleme kastının varlığını da ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince sabit tenkis oranı belirlenmeden karar verildiğini, eksik araştırma ile karar verildiğini, terekedeki döviz miktarı değerinin miras bırakanın ölüm tarihi itibarıyla olan değeri değil, karar tarihine en yakın değerinin hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yapılan araştırma sonucu miras bırakanın yapmış olduğu tasarruflar ile davacıların saklı paylarının ihlâl edilmediği anlaşıldığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar lehine bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 560 ıncı maddesi şöyledir:

"Saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilirler.

Yasal mirasçıların paylarına ilişkin olarak tasarrufta yer alan kurallar, mirasbırakanın arzusunun başka türlü olduğu tasarruftan anlaşılmadıkça, sadece paylaştırma kuralları sayılır."

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 564 üncü maddesi şöyledir:

"Değerinde azalma meydana gelmeksizin bölünmesine olanak bulunmayan belirli bir mal vasiyeti tenkise tâbi olursa, vasiyet alacaklısı, dilerse tenkisi gereken kısmın değerini ödeyerek malın verilmesini, dilerse tasarruf edilebilir kısmın değerini karşılayan parayı isteyebilir.

Tasarruf konusu malın vasiyet alacaklısında kalması durumunda, malın tenkis sebebiyle vasiyet borçlusuna verilmesi gereken, aksi hâlde tasarruf oranı içinde kalan kısmının karar günündeki değerinin para olarak ödetilmesine karar verilir.

Bu kurallar, sağlararası kazandırmaların tenkisinde de uygulanır"

3. Değerlendirme

4. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Türk Medeni Kanunu'nun 560 ıncı maddesine göre tenkis alacağının doğması için miras bırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan bir tasarrufun olması gereklidir. Dolayısıyla Türk Medeni Kanunu'nun 564 üncü maddesine göre sabit tenkis oranının belirlenmesi suretiyle tasarruf edilen malın karar tarihine en yakın değerinin belirlenmesine yönelik bir hesaplamanın yapılabilmesi için miras bırakanın ölüme bağlı tasarrufu ile mirasçıların saklı payını alamamış olması gerektiğinden davacıların bu yöndeki temyiz itirazları yerinde değildir.

6. İlk Derece Mahkemesince usulüne uygun olarak yapılan araştırma sonucunda terekenin ölüm tarihindeki mevcudiyetine göre davacı mirasçıların saklı payının ihlâl edilmediği tespit edildiği gibi, terekenin açıldığı gündeki fiyatlara göre belirlenmesi gerektiğinden davacıların terekenin karar tarihine en yakın fiyatlara göre belirlenmesi yönündeki temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

7. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.