Karar Detayı

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava ve birleşen davada;

Saruhanlı ilçesine yeni Toplum Sağlığı Merkezi Hizmet Binası yapımı için... Belediyesi uhdesinde bulunan 11853 ve 248 ada 2 No.lu parseller ile 1983/2400 hissesi Hazineye ait 248 ada 3 parsel No.lu taşınmazların takas işlemleri sırasında yapılan yazışmaların neticesinde Saruhanlı Belediyesi adına kayıtlı 11853 No.lu parselin 03.03.1989 tarihinde yapılan ifraz ve tevhit projesinde 9686 No.lu parsel ile 10795 No.lu parselin birleşerek 10796 No.lu parselin oluştuğunu, 12.07.2007 tarihli yoldan ihdas projesi sonucu da 2699,15 m² 11853 No.lu parselin oluştuğunu ve Saruhanlı Belediyesi adına tescil edildiğini, 11853 No.lu parselin esas dayanağının tespiti için ...Tapu Müdürlüğünde yapılan araştırma neticesinde 4221 parsel numarası verilerek mera vasfı ile sınırlandırılan taşınmazın vasfının değiştirilerek Belediye adına tescil edildiğini ve daha sonra ifraz, tevhit, terk vb. gibi işlemlere tâbi tutulduğunun anlaşıldığını, yapılan araştırmada 4221 No.lu mera parseli dışında çok sayıda mera parsellerinin de benzer işlemlere tâbi tutulduğunun görüldüğünü, bu şekilde oluşan taşınmazlardan halen Belediye adına kayıtlı olan ve Belediyece satışı gerçekleştirilen taşınmazların satış işlemleri yasal olmadığından buna dayalı yapılan tescillerin de yolsuz tescil hükmünde olduğunu, tüm bu taşınmazların asıl maliki olan Hazineye geri dönmesi gerektiğini, 1279 No.lu parselin de mera vasıflı iken Saruhanlı Belediyesi adına tescil edilerek ifraz işlemlerine tâbi tutulduğunu, oluşan 116 ada 9 parsel sayılı taşınmazın davalılar adına kayıtlı olup tarla olarak kullanıldığını, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 4 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasında meraların özel mülkiyete konu olamayacağı, amacı dışında kullanılamayacağı, zamanaşımına tâbi olmadığı ve sınırlarının daraltılamayacağı, 14 üncü maddesinde ise tahsis amacı değiştirilmedikçe meralardan bu Kanunda gösterilenin dışında faydalanılamayacağının hükme bağlandığını, ... Belediyesince davalılara satılan dava konusu parselin kök kaydının 1279 No.lu mera parseli olduğunu belirterek, 116 ada 9 parsel sayılı taşınmazın davalılara ait tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Bir kısım davalılar vekili, dava konusu taşınmazın 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 159 uncu maddesi hükmüne göre Saruhanlı Belediyesi adına tescil edildiğini, taşınmazla ilgili değişik zamanlarda ifraz işlemi yapıldığını, taşınmazın .... Belediyesi adına tescil edildiği tarihte 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun yürürlükte olduğunu, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun henüz yürürlükte olmadığını, kanunların geriye yürümeyeceği kuralı çerçevesinde bahsi geçen tescilin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 70 inci maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini, 1580 sayılı Kanun'un 159 ve 70 inci maddeleri doğrultusunda yapılan işlemlere göre dava konusu taşınmazın resmî kurum olan Saruhanlı Belediyesinden satın alındığını, devlete güvenilerek ve bedeli de ödenerek satın alınmasından 49 yıl sonra yolsuz tescil iddiası ile taşınmazın geri istenmesinin devlete olan güveni sarsacağını, dava konusu taşınmazın belediye sınırları içinde mücavir alan kapsamında olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davaya İhbar edilen ... vekili, taşınmazın yapılan işlemler ve Manisa Valiliği ile yazışmalar sonucunda Belediye adına tescil edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 159 ve 70 inci maddeleri açıklanmak suretiyle belediye sınırları içindeki meraların yalnız tasarrufu idare ve nezaretinin belediyelere devredilmiş olup, çıplak mülkiyetinin Hazineye ait olduğunu, mera niteliğini kaybeden yer özel mülkiyete konu olacak bir arsa vasfını almışsa bu arazinin mülkiyetinin Hazineye ait olacağının tabii olduğunu, 3402 sayılı Kanun'un 16 ve 18 inci maddelerinin hükümlerinin de bu yönde olduğunu, 3194 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi hükmünün göz ardı edildiğini,

2. Meraların mülkiyetinin devlete ait olduğunu, belediye sınırları dahilinde kalan meraların mülkiyetinin belediyeye geçtiği yönünde yasada açık bir hüküm bulunmadığını, 4342 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi koşullarının da dava konusu taşınmaz için gerçekleşmediğini,

3. Davada ıslah talebinde bulunmadıkları hâlde taşınmazın belirlenen değeri üzerinden davalı taraf lehine hükmedilen avukatlık ücretinin fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık mera iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 70 ve 159 uncu maddeleri, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 3 ve 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

4. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.