Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/970 E., 2021/1991 K.

KARAR: Davanın reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2011/165 E., 2021/67 K.

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin iptali ikinci kademede tenkis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince vasiyetnamenin iptali talebinin feragat nedeniyle reddine, tenkis talebinin reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı ... vekili, birleştirilen davada ... vekili dava dilekçelerinde özetle; müvekkillerinin murisi .....'nın 07.09.2009 tarihinde vefat ettiğini, murisin vefatından evvel İstanbu..... Noterliği'nin 01.04.1976 tarih ve .... yevmiye numaralı vasiyetnamesi ile İstanbul, .... .... Mahallesi 988 ada ve 90 parsel sayılı taşınmazda yer alan 4 numaralı bağımsız bölüm ile yine aynı parselde bulunan bodrum 1 numaralı bağımsız bölümdeki tüm hisselerini davalı ...'ne vasiyet ettiğini, vasiyetnamenin gerek şekil gerekse esas yönlerinden kanunun aradığı şartlara haiz olmadığını belirterek, dava konusu vasiyetnamenin iptaline, ikinci kademede saklı paya yapılan tecavüz nedeniyle tenkis taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Asıl ve birleştirilen davaya karşı davalı vekilince verilen cevap dilekçelerinde özetle; ...'nin, babası olmayan maddi durumu yetersiz, başarılı çocuklara karşılıksız eğitim öğretim hizmeti vermek amacıyla kurulmuş, 148 yıldır faaliyet gösteren ve herhangi bir ticari faaliyeti bulunmayan bir dernek olduğunu, dava konusu vasiyetnamenin Fatih 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/1045 E 2010/345 K sayılı dosyasında mirasçılar huzurunda açılıp okunduğunu, vasiyetname tarihinde vasiyet edenin fiil ehliyetine sahip olduğunu, iptal koşullarının bulunmadığını, saklı paya tecavüzün de bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesince;

"1 Asıl dava ve birleştirilen 2011/173 Esas sayılı davada davacıların vasiyetnamenin iptali taleplerinden feragat etmeleri nedeniyle buna yönelik davaların feragat nedeniyle reddine,...

2 Asıl dava ve birleştirilen 2011/173 Esas sayılı davada davacıların tenkis davaları bakımından tenkis koşullarının oluştuğu ispatlanamadığından, her iki davanın reddine" karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesince "tenkis davalarında murisin terekesinin tüm aktif ve pasifiyle birlikte belirlenmesi gerektiği, ... murisin bankadaki parasal varlığın saptanması için dosyanın uzman bankacı bilirkişiye tevdi edildiği, ... murisin Safranbolu'da bulunan taşınmazların değerinin saptanması için bu yer mahkemesine talimat yazılarak mahkemece keşif yapıldığı, ... taşınır ve taşınmaz tereke değerleri saptandıktan sonra dosyanın tenkis konusunda uzmanlığı bulunan bilirkişiye tevdi edildiği, 15/01/2021 tarihli raporda asıl ve birleşen davacı yönünden tenkis yapılacak bir miktarın bulunmadığı ve tenkis koşullarının oluşmadığının açıklandığı;... asıl davada TMK'nun 570/2 maddesine göre davalının kamuya yararlı dernek statüsünde olduğu için ölüme bağlı tasarruf ile asıl davacının saklı payına yaptığı tecavüz tutarının öncelikle mirasçı atanan saklı pay mirasçısı birleşen davacı ... ve dava dışı Mehmet Hilmi Bekaroğlu lehine yaptığı fazla kazandırma tutarından tenkisinin gerektiği, birleştirilen davada ise murisin aynı vasiyetname ile birleşen davacı lehine yaptığı karşılıksız kazandırma tutarının saklı payından fazla olduğu" gerekçesiyle hüküm kurulmuştur.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli olmadığını, rapora karşı yapılan itirazlarının haksız yere reddedildiğini, mahfuz hisseye tecavüzün açık ve bu tasarrufun mutlak olarak tenkise tabi olduğunu, müvekkilin saklı payına tecavüzün parasal değerinin 374.755,34 TL olduğu tespitine rağmen davalı hakkında tenkise gerek kalmadığı şeklindeki tespitin hatalı olduğunu, Safranbolu İlçesinde bulunan gayrimenkullerin mülkiyetinin gelen tapu kayıtlarına göre murise ait olmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/1 b 1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesince "davaya konu vasiyetnamenin okunduğu tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süresi içerisinde davanın açıldığı, mahkemece murisin aktif ve pasif mal varlığının araştırıldığı, her ne kadar tereke dosyası, murisin birlikte yaşadığı ve bakmakla yükümlü kişi olup olmadığı ve 3 aylık iaşe bedelin, defin masrafı ve tereke tespit dosyası ile vasiyetnamenin okunması dosyasındaki masraflar kesin olarak saptanmamış ve Safranbolu'da bulunan taşınmazların tüm tedavül kayıtları getirilmemiş ise de muristen intikal eden kısmı ile tenkis bilirkişisinin raporuna göre davacı .... yönünden lehine yapılan kazandırmanın değerinin 546.395,64TL, saklı paya tecavüz kısmının ise 374.755,34TL olduğu, buna göre saklı pay tutarından fazla kazandırma olduğu, saklı paya bir tecavüz söz konusu olmadığı; asıl davacı yönünden ise tecavüz miktarının 319.524,39TL olduğu, diğer davacı ile dava dışı mirasçıların kalan taşınmazların değeri üzerinden TMK 570/2. maddesi gereğince davalı derneğin kamu yararına bir dernek olması nedeniyle öncelikle tenkis yapılması gerektiğini, saptanan miktara göre davacı kuruma sıranın gelmesinin mümkün görülmediği, terekenin pasifi konusunda her ne kadar yeteri kadar araştırma yapılmamış ise de mevcut delil durumuna göre saptanacak miktarın sonuca etkili olmayacağı, bu nedenle sonuç itibariyle mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır." gerekçesiyle hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili, istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdükleri nedenler ile bölge adliye mahkemesi kararını temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun "tenkiste sıra başlıklı " 570. maddesinde,

"Tenkis, saklı pay tamamlanıncaya kadar, önce ölüme bağlı tasarruflardan; bu yetmezse, en yeni tarihlisinden en eskisine doğru geriye gidilmek üzere sağlararası kazandırmalardan yapılır.

Kamu tüzel kişileri ile kamuya yararlı dernek ve vakıflara yapılan ölüme bağlı tasarruflar ve sağlararası kazandırmalar en son sırada tenkis edilir" düzenlemesi yer almaktadır.

3. Değerlendirme

İncelenen bölge adliye mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu ve temyiz itirazlarının bölge adliye mahkemesi kararında değerlendirilmiş olduğu anlaşılarak davacı vekilinin temyiz itirazlarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

20.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.