Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ: Zara Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki asıl davada el atmanın önlenmesi ve kâl, karşı davada temliken tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin maliki olduğu 93 ada 18 parsel sayılı taşınmazın davalı tarafından haksız olarak işgal edilip üzerine yapı inşâ edildiğini ileri sürerek, el atmanın önlenmesi ile yapının kâl’ini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili karşı dava ve cevap dilekçesinde; haksız ve mesnetsiz davayı kabul etmediklerini, dava konusu taşınmaz üzerinde müvekkiline ait tek katlı kargir bina olduğunu, bahse konu evin müvekkili tarafından haricen satın alınarak 1992 yılından beri kullanıldığını, dava dışı ........’un arsa maliki davacı taraftan harici satış senedi ile arsayı satın aldıktan sonra 35 yıl önce yapıyı inşâ ettiğini, yapı yapılırken davacının hiçbir müdahalesi olmadığını, ...’in yaklaşık 10 yıl bahse konu yapıda ikâmet etmek suretiyle malik gibi kullandıktan sonra 1992 yılında harici satış sözleşmesi ile müvekkili ......’e sattığını, davalının mülkiyetin ileride kendisine geçirileceği inancıyla hareket ederek bahse konu yapıyı satın aldığını, davacı tarafın bu durumu bildiğini, davalının iyi niyetli olduğunu, yapı değerinin zemin değerinden fazla olduğunu, bu nedenlerle asıl davanın reddine, karşı davanın ise TMK’nın 724 üncü maddesi gereğince kabulü ile yapının bulunduğu alan ya da taşınmazın tamamının tapu kaydının iptali ile tazminat karşılığında müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı yapı maliki iyi niyet savunmasında bulunmuş olsa da harici satışa ilişkin yazılı belge sunmadığı, dava konusu taşınmazın davacı karşı davalılar adına kayıtlı olduğu, davalının ev yapmak suretiyle müdahalesinin olduğu, tapulu olan taşınmazda harici satışa değer verilemeyeceği ve temliken tescil şartlarının sağlanmadığı gerekçeleriyle asıl davanın kabulü ile ev yapmak suretiyle yapılan müdahalenin men'ine ve taşınmaz üzerindeki evin kâl’ine, temliken tescil talebine yönelik karşı davanın ise reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Karşı davayı açan davalı, cevap ve dava dilekçesindeki haricen satın alma ile iyi niyete ilişkin iddialarını tekrarlayarak, dava konusu taşınmaz bedelinin davacılar murisine ödendiğini, bunun davacı mirasçıları tarafından da bilindiğini, ilk satış sonrası bedeli aldıklarından taşınmazda hak iddia edemeyeceklerini, tanık beyanlarıyla da iddiasını ispatladığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; karşı davacının taşınmazı kendisinin inşâ etmediğini belirttiği gibi taşınmazı haricen satın aldığı üçüncü kişinin de tapu maliki olmadığı, tapulu taşınmazın haricen satışının olanaklı olmadığı, 14.02.1951 tarih ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi olay ve karinelerden, durumun özelliklerine göre kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğu açık bulunan karşı davacının temliken tescil talebinde bulunmasının mümkün olmadığı gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesince el atmanın önlenmesi ve kâl isteminin kabulüne; temliken tescil istemli karşı davanın reddine karar verilmesi isabetli görülerek davalı karşı davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı karşı davacı vekili haricen satın alma ile iyi niyete ilişkin iddialarını tekrarlayarak, tanık beyanlarıyla davanın ispatlandığını, Mahkemece ... ile davacılar murisi arasındaki satışın araştırılmamasının eksiklik olduğunu, ...’in 45 yıl önce taşınmazı haricen satın alıp 1992 yılında davalıya devrettiğini, kadastro tutanakları ile tüm tedavüllü tapu kayıtları getirtilerek davalının ...’in külli halefi olup olmadığının ve yapının inşası aşamasında taşınmaz malikinin kim olduğu hususlarının araştırılması, ardından TMK’nın 724 üncü maddesindeki şartların değerlendirilmesi gerektiğini belirtmek suretiyle hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl davada mülkiyet hakkına dayanan el atmanın önlenmesi ve kâl; karşı davada TMK’nın 724 üncü maddesine dayanan temliken tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Türk Medeni Kanunu’nun 683 üncü maddesi ile 724 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

4. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı karşı davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.