Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/234 E., 2021/492 K.

KARAR: Davanın kabulü

KANUN YARARINA

Taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflarca istinaf edilmeksizin kesinleşen mahkeme kararı Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 27.03.2023 tarihli yazısı ile kanun yararına temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında noterde düzenleme şeklinde yapılan 13.08.2020 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile davalının, İstanbul ili, Pendik ilçesi, Ballıca Köyünde kain 249 parsel sayılı taşınmazda 2.503 m²’ye isabet eden payını 190.000,00 TL bedelle müvekkiline satmayı vadettiğini, satış bedelinin nakden ve peşinen ödendiğini, taşınmazda satışı vadedilen kısmın zilyetliğinin sözleşme tarihinde müvekkiline teslim edildiğini ancak, davalının tapuyu devretmeye yanaşmadığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazda davalı adına kayıtlı payın iptali ile müvekkili adına tescilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı, usulüne uygun tebligatlara rağmen, davaya cevap vermemiş; duruşmalara da katılmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın tapu kaydında yer alan beyan ve şerhlerin davaya bir etkisinin bulunmadığı, taşınmazın paylı mülkiyete tâbi olup davalının payı üzerinde herhangi bir kısıtlama yer almadığı, Pendik Belediyesinin yazı cevabında da dava konusu payın ifraz edilmeksizin satışı ve devrinde bir sakınca bulunmadığının bildirildiği, taraflar arasında düzenlenen satış vaadi sözleşmesinin geçerli olup, tapu iptali ve tescil için gerekli koşulların oluştuğu gerekçe gösterilerek, davanın kabulüne ve dava konusu taşınmazda davalı adına kayıtlı payın iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; taraflarca istinaf edilmemesi üzerine hükmün 19.01.2022 tarihinde kesinleştiği şerh verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından kanun yararına temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü 27.03.2023 tarihli yazısında; dava konusu 249 parsel sayılı taşınmazın orman tahdit sınırları içerisinde kaldığı iddiası ile Orman Genel Müdürlüğü tarafından, tapu malikleri aleyhine, İstanbul Anadolu 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/139 Esas sayılı dosyasıyla tapu iptali ve tescil davası açıldığını; Mahkemece, davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiğini, davacının itirazı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 22.02.2018 tarihli kararıyla tedbir talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılmasına ve taşınmazın üçüncü kişilere devir ve temliki ile üzerinde ayni hak tesisinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiğini;

2. Bölge Adliye Mahkemesinin kararı doğrultusunda, taşınmazın tapu kaydına 23.03.2018 tarihinde ihtiyati tedbir şerhi işlendiğini, eldeki davanın ise 02.10.2020 tarihinde açılmış olup Mahkemece, tapu kaydındaki ihtiyati tedbir şerhi gözetilerek, orman iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil davasının 6100 sayılı HMK’nın 165 inci maddesi uyarınca bekletici mesele yapılması gerekirken, bu hususun göz ardı edilerek işin esasına girilip yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, Mahkeme kararının kanun yararına bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan 23.03.2018 tarihli ihtiyati tedbir şerhi nedeniyle orman iddiasına dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil davasının, satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak tapu iptali ve tescil istemiyle açılan eldeki davada bekletici mesele yapılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

3. Kanun yararına temyiz talebinin dayanağını teşkil eden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre “İlk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına ve bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla kesin olarak verdikleri kararlar ile yine bu sıfatla verdikleri ve temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.”

4. 6100 sayılı Kanun'un 165 inci maddesi ise “(1) Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir. (2) Bir davanın incelenmesi ve sonuçlandırılması başka bir davanın veya idari makamın çözümüne bağlı ise mahkeme, ilgili tarafa görevli mahkemeye veya idari makama başvurması için uygun bir süre verir. Bu süre içinde görevli mahkemeye veya idari makama başvurulmadığı takdirde, ilgili taraf bu husustaki iddiasından vazgeçmiş sayılarak esas dava hakkında karar verilir.” hükmünü içermektedir.

5. 6100 sayılı Kanunun 125 inci maddesinin birinci fıkrası ise şöyledir:

“(1) Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde dava davacı lehine sonuçlanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür.”

3. Değerlendirme

4. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olaya gelince; dava konusu 249 parsel sayılı taşınmazın orman tahdit sınırları içerisinde kaldığı iddiası ile Orman Genel Müdürlüğü tarafından, tapu malikleri aleyhine, İstanbul Anadolu 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/139 Esas sayılı dosyası üzerinden tapu iptali ve tescil davası açıldığı, davacı tarafın anılan dava nedeniyle tapu kaydı üzerine ihtiyati tedbir şerhi konulması talebinin, geçirilen aşamalar sonunda kabulüne karar verilerek, taşınmazın tapu kaydına 23.03.2018 tarihinde ihtiyati tedbir şerhi işlendiği anlaşılmıştır.

5. Temyiz istemine konu dava ise 02.10.2020 tarihinde açılmış olup yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne ve dava konusu 249 parsel sayılı taşınmazda davalı adına kayıtlı payın iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; taraflarca istinaf edilmemesi üzerine de hükmün 19.01.2022 tarihinde kesinleştiği şerh verilmiştir.

6. Kesinleşen Mahkeme kararı uyarınca, davacı Memet Çakas, dava konusu 249 parsel sayılı taşınmazın yeni tapu maliki haline gelmiştir. Bu durumda, İstanbul Anadolu 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/139 Esas sayılı dosyasında davacı Orman Genel Müdürlüğünün, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 125 inci maddesi uyarınca davayı yeni malike yöneltme imkânı mevcuttur. Tapu kaydında yer alan ihtiyati tedbir şerhi nedeniyle orman iddiasına dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil davasının, eldeki dava yönünden bekletici mesele yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır.

7. Hâl böyle olunca, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün kanun yararına temyiz istemi yerinde görülmediğinden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin REDDİNE,

Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,

16.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.