Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu 1189 ada 1 parsel sayılı taşınmazda paylı malik olduğunu, davalının 27.12.2006 tarihinden itibaren bu taşınmazı haksız olarak işgal ettiğini, bu eyleminin İstanbul 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/337 Esas sayılı dosyasındaki keşif ve bilirkişi incelemesi ile sabit olduğunu, ayrıca davalıya 08.11.2017 tarihli ihtarname gönderildiğini, bu nedenle 27.12.2006 tarihinden itibaren devam eden hukuka aykırı kullanım dolayısıyla belirlenecek rayiç değer üzerinden haksız kullanım tazminatının İstanbul 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/337 Esas sayılı dosyasındaki tespit tarihinden itibaren davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde; davadan önce müvekkiline herhangi bir ihtarın yapılmadığını, bu nedenle ancak dava tarihinden itibaren ecrimisilin talep edilebileceğini, ecrimisil alacağının 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu ve zamanaşımının dolduğunu, davacının iddialarının yersiz olduğunu, dava konusu parselin Ümraniye Belediye Başkanlığı tarafından 28.10.2004 tarihinde imar ve şuyulandırma işlemi sonucunda oluştuğunu, imar uygulamasının idare mahkemesince iptal edilerek parselin kök tapuya döndüğünü, taşınmaz paydaşlarından Musa Atay’ın müvekkili lehine 31.05.2007 tarihinde 22.000,00 TL bedel karşılığında intifa hakkı tesis ettiğini, taşınmazın yüzölçümünün 1.453.000 m² olduğunu ve ecrimisilin bu alana oranlanarak bulunması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul Anadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.09.2020 tarihli ve 2017/496 Esas, 2020/357 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile toplam 102.360,00 TL ecrimisil bedelinin; 18.000,00 TL'sinin 12.12.2013 tarihinden itibaren, 18.840,00 TL'sinin 12.12.2014 tarihinden itibaren, 20.760,00 TL'sinin 12.12.2015 tarihinden itibaren, 21.900,00 TL'sinin 12.12.2016 tarihinden itibaren, 22.860,00 TL'sinin 12.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 29.11.2021 tarihli ve 2020/1499 Esas, 2021/1634 Karar sayılı kararındaki, "davalı şirketin intifa hakkı sahibi olduğu paydaş yerine geçip bu hakkına dayalı olarak taşınmazın bir bölümünü tasarruf edebileceği, ancak davalı şirketin taşınmazın tamamını tel çit ile çevirmek suretiyle yed'iemin otoparkı olarak uzun süredir hakimiyeti altında ve tasarrufunda bulundurduğu, dolayısıyla kötüniyetli şagil olduğu, davacı paydaşın taşınmazda kullanabileceği alanın bulunmadığı, bilirkişi raporu doğrultusunda davacının payına isabet eden tutarda ecrimisile hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, dava dilekçesi içeriğinden davacının isteğinin belirsiz alacak davası niteliğinde olduğunun anlaşıldığı" gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Her ne kadar davacı, bedel artırım dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirtmişse de davanın aslında kısmi dava olarak açıldığını, zira dilekçede fazlaya dair talep ve dava hakkının saklı tutulduğunu,

2. Dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak belirtilmediğini ve yapılan işlemin ıslah olduğunu,

3. İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/337 Esas sayılı dava dosyasında tespit edilen bedeli davacının talep etmesiyle birlikte ortada belirlenebilir bir bedel olduğundan belirsiz alacak davasının açılmasının mümkün olmadığını,

4. Islah dilekçesinin tarihsiz olduğunu ve dilekçenin 16.03.2020 tarihinde tebliğ edildiğinden 16.03.2015 tarihinden önce talep edilen ecrimisil alacağının zamanaşımına uğradığını,

5. Dava konusu parselin idare mahkemesince iptal edildiğini ve kök tapuya dönmesine karar verildiğini, paydaşlardan Musa Atay’ın maliki olduğu 3600 m² hissesi üzerinde 31.05.2007 tarihinde 22.000,00 TL bedelle müvekkili lehine intifa hakkının kurulduğunu ve bu hakkın görmezden gelindiğini,

6. Ecrimisil hesaplamasının hatalı yapıldığını,

7. Tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 04.06.1958 gün ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile ecrimisil, haksız işgal tazminatı olarak nitelendirilmiştir. Bu kararın gerekçesinin V. bendinde “işgal tazminatı davalarının hususi bir şekli olan ecrimisil davalarının beş yılda zamanaşımına uğrayacağı esasını benimsemiş bulunan 25.05.1938 tarihli ve 29/10 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının halen geçerli” olduğu açıklanmış ve ecrimisil davalarının 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 908 inci (4721 sayılı Tük Medeni Kanunu'nun 995 inci) maddesine dayanan bir tazminat davası olduğu belirtilmiştir.

4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 995 inci maddesi.

5. Değerlendirme

6. Gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, hak sahibinin haksız zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1 120 96 sayılı kararı)

7. 08.03.1950 gün ve 22/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kabul edildiği gibi, başkasına ait şeyi haksız olarak kullanmış olan ve bu kullanımı iyi niyete dayanmayan kimse o şeyi elinde tutmuş olmasından doğan zararları tazmin ile yükümlüdür.

8. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı ve temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı görülmüştür

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.