Karar Detayı

MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ereğli (Konya) 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki Mera Komisyon kararının iptali ile tarla olarak Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, Ereğli ilçesi, .... Köyünde bulunan .... parsel No.lu 594.205 m² yüzölçümündeki tarla vasıflı taşınmazın, geldi kaydı olan 442 parselde 1329.405 m² yüzölçümüyle tarla vasfında Maliye Hâzinesi adına kayıtlı iken (3) kısma ifraz edilerek, taşınmazın ifraz sonucu 13.09.1991 tarih ve 2992 yevmiye numarası ile tarla vasfında Hazine adına tescil edildiğini, taşınmaz ile ilgili olarak Ereğli İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından, Ereğli Mal Müdürlüğüne gönderilen 01.06.2011 tarih ve 3083 sayılı yazıda 4342 sayılı Mera Kanununun 3 üncü maddesinde sayılan mera, yaylak ve kışlak gibi orta malı taşınmazlardan olmadığı belirtilmesine rağmen, İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün talebi ve İl Mera Komisyonunun 20.04.2012 tarih ve 670 sayılı kararı ile 516 parsel No.lu Hazine taşınmazının mera olarak tahsis edildiğini, taşınmazın mera olarak tahsis edilmesinde kamu yararı bulunmadığını, 4342 sayılı Mera Kanununun 9 uncu maddesine göre "(Ek Fıkra, 03.07.2003 Tarih 4916/27 md.) veya hâzinenin özel mülkiyetindeki arazilerin mera, yaylak veya kışlak olarak tespit ve tahdit çalışmalarından önce Maliye Bakanlığından izin alınır." denilmesine rağmen İl Mera Komisyonu, Maliye Bakanlığından izin almadan dava konusu taşınmazı mera olarak tahsis ettiğini, taşınmazın evveliyatının mera olmadığını, tarla vasfında bulunduğunu, öteden beri tarımsal amaçlı kullanıldığını, halende gerçek kişiler tarafından ekildiğini belirterek, davanın kabulü ile Tatlıkuyu Köyünde bulunan mera vasıflı olarak tahsisi yapılan 516 parsel No.lu taşınmazın öncesinin tarla vasfında olması ve öteden beri tarımsal amaçlı kullanılması sebebiyle 516 parselin mera vasfının değiştirilerek, tarla vasfında Hazine adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekili; İl Mera Komisyonunun 20.04.2012 tarih ve 670 sayılı kararı ile Konya ili, Ereğli ilçesi, .... Köyü sınırları içerisnde bulunan ve tapuda Hazine adına kayıtlı olan 516 parseldeki taşınmazın 4342 sayılı Mera Kanunu uyarınca mera olarak tahsis edilmesine karar verildiğini, davacının talebinin taşınmazın tarla vasfında olduğundan bahisle mera vasfının değiştirilerek tarla olarak tescili olduğunu, tahsis değişikliğine ilişkin görevli mahkemenin idare mahkemeleri olduğunu, İl Mera Komisyonunun mera tahsisis kararının da idarenin bir işlemi olduğunu, davanın idare mahkemesine açılması gerektiğini, görev yönünden davanın reddini talep ettiklerini belirterek, cevap dilekçesinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Dahili davalı ... vekili duruşmadaki beyanında; davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İl Mera Komisyonunun 20.04.2012 tarih ve 670 sayılı kararı ile 516 parsel No.lu Hazine taşınmazının mera olarak tahsis edildiğini, taşınmazın mera olarak tahsis edilmesinde kamu yararı bulunmadığını, 4342 sayılı Mera Kanununun 9 uncu maddesine göre "(Ek Fıkra, 03/07/2003 Tarih 4916/27 md.) veya hâzinenin özel mülkiyetindeki arazilerin mera, yaylak veya kışlak olarak tespit ve tahdit çalışmalarından önce Maliye Bakanlığından izin alınır." denilmesine rağmen İl Mera Komisyonu, Maliye Bakanlığından izin almadan dava konusu taşınmazı mera olarak tahsis ettiğini, taşınmazın evveliyatının mera olmadığını, tarla vasfında bulunduğunu, öteden beri tarımsal amaçlı kullanıldığını, halende gerçek kişiler tarafından ekildiğini, davanın kabulü gerekirken reddinin doğru olmadığını belirterek hükmü istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile talebin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf talep dilekçesinde dayandığı sebeplerle temyize gelmştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, mera vasfının değiştirilmesi ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. Mera, bir veya birden fazla köy veya kasaba halkına bağımsız veya birlikte tahsis edilmiş ya da kadimden beri hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin üzerinde intifa hakkı olan arazi parçasıdır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz (4342 sayılı Mera Kanunu m.3,4).

4. 4342 sayıl Mera Kanunu'nun 9 uncu maddesine 4916 sayılı Yasanın 27 nci maddesi ile eklenen 7 nci fıkra ile; “Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunan, Devletin hüküm ve tasarrufu altında veya Hazinenin özel mülkiyetindeki arazilerin mera, yaylak veya kışlak olarak tespit ve tahdit çalışmalarından önce Maliye Bakanlığından izin alınır” hükmü getirilmiştir. Görüldüğü üzere, bu nitelikteki bir yerin 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 5 inci maddesinden yararlanılarak mera kaynakları arasına alınması anılan yasa hükmü uyarınca tespit ve tahdit çalışmalarından önce Maliye Bakanlığından izin alınmasına bağlıdır.

5. Değerlendirme

6. Dava konusu taşınmaz 24.02.1968 yılında tapulama çalışmaları sonucunda mera vasfı ile tespit gördüğü, 03.03.1971 yılında ifraz ile 442 parselde tarla vasfı ile Hazine adına tescil edildiği, 13.09.1991 de yeniden ifraz ile 516 parsel nosu aldığı ve son olarak 3402 sayılı Kanun'un 22/A maddesi gereği yapılan düzeltme ile 165 ada 7 parsel olduğu anlaşılmaktadır. Görüldüğü üzere taşınmazın öncesi mera olup Mera Komisyonu tarafından yapılan çalışmalar sırasında köy sınırları içinde kaldığı ve Tatlıkuyu Mahallesinin (Eski köy) halen meraya ihtiycı bulunduğu tespit edilmiş olduğundan davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

7. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.