Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.04.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davalı birleştirilen dava davalısı ... vekili Av. ....ve birleştirilen dava davalısı ... vekili Av. Dilhan Aydın ile karşı taraftan davacı ... vekili Av. ... ve asli müdahil birleştirilen dava davacısı ... vekili Av. ...geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı ... vekili, müvekkilinin dava konusu taşınmazı 17.12.2013 tarihinde satın aldığını, o tarihten beri davalının haksız işgal ettiğini belirterek, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talep etmiştir.

2. Birleştirilen dosya davacısı ... vekili, müvekkilinin dava konusu taşınmazı 20.12.2016 tarihinde satın aldığını, davalıya ihtarname gönderdiğini ancak davalının tahliye etmediğini belirterek, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı ... vekili, taşınmazın öncesinde müvekkiline ait olduğunu, inançlı işlem gereği davacıya devredildiğini, yargılama sırasında kötü niyetle birleştirilen dosya davacısı ...ay’a satıldığını, satışın muvazaalı olduğunu, dava konusu yerin aile konutu olması nedeniyle davalının eşi tarafından tapu iptali ve tescili davası açıldığını, bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Birleştirilen dosyada davalı ... ve .... vekili, dava konusu taşınmazın ...’a satışının muvazaalı olduğunu, davalı ... tarafından açılan tapu iptali ve tescili davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda esas ve karar sayısı belirtilen kararı ile; davalı yan taşınmazın kendisine ait olduğunu, inançlı işlemle davacıya devir ettiğini iddia etmiş ise de; buna ilişkin açılmış herhangi bir tapu iptali ve tescil davasının bulunmadığı, bu nedenle tapuya güven ve dönemler itibariyle davacının taşınmaza resmen malik olması nedeniyle asıl davada ecrimisile ilişkin talebinin kabulüne, davacının dava konusu taşınmazı birleştirilen dosya davacısına satması nedeniyle mülkiyet ilişkisinin sona erdiğinden el atmanın önlenmesi talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, birleştirilen dosya davacısı yönünden resmen malik olması nedeniyle el atmanın önlenmesi ve ecrmisil talebinin kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... ve .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın inançlı işlem gereği davacıya devredildiğini, mahkemece bu durumun araştırılmadığını, aile konutu olan taşınmazın satışı nedeniyle açılan tapu iptali ve tescili davasının beklenmeden karar verildiğini, bilirkişi raporunun tebliğinden sonra itiraz süresi beklenmeden duruşma günü verilerek karar verilmesinin savunma hakkını kısıtladığını, taşınmazın satıldığı birleştirilen dosya davacısının kötü niyetli olduğunu, satışın muvazaalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda esas ve karar sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden talep edilen dönemler itibariyle davacının taşınmazın kayden maliki olması dolayısıyla ecrimisile ilişkin talebinin bilirkişinin ek raporu dikkate alınarak kabulüne, men'i müdahale talebi yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesinde ve birleştirilen davada, davacısı ...'ın dava konusu taşınmazı 20.12.2016 tarihinde resmi senetle satın aldığı, karı koca olan davalıların haklı ve geçerli bir nedenleri bulunmaksızın taşınmazı kullanmaya devam ettikleri, davalıların haksız işgalci durumunda oldukları, bilirkişi raporunun hükme elverişli ve denetime açık olduğu gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve ... vekili duruşmalı olarak temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Yukarıda IV B bölümünde belirtilen sebeplerle davalı ... ve ... vekili duruşmalı olarak temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, çaplı taşınmaza el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talebine ilişkindir

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 26 ncı maddesi,

4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683 ve “İyiniyetli olmayan zilyet bakımından” başlıklı 995 inci maddesi.

5. Değerlendirme

6. Davalıların asıl dava davacısı ... yönünden yapılan temyiz itirazının incelenmesinde; inançlı işlemler, inananın teminat oluşturmak veya yönetilmek üzere mal varlığı kapsamındaki bir şey veya hakkını, inanılana devretmesi ve inanılanın da inanç anlaşmasındaki koşullara uygun olarak inanç konusu şeyi kullanmasını, amaç gerçekleştiğinde ise belirlenen şekilde inanana iade etmesini içeren işlemlerdir.

İnançlı bir işlem ile inanan, sahibi olduğu bir mülkiyet veya alacak hakkını inanılana kazandırıcı bir işlemle devretmekte ancak borçlandırıcı bir sözleşme ile de onu bazı yükümlülükler altına sokmaktadır.

İnançlı işlemin taraflarını, inanan ve inanılan oluşturur. Bir hakkı ya da nesneyi, güvendiği bir kişiye inançlı olarak devreden kimseye “inanan” adı verilir. Devredilen hak veya nesneyi, kendisine ait bir hak olarak kendi yararına, doğrudan doğruya ve dolaylı olarak kullanan kişiye de “inanılan” denir. İnananın, inanılana inançlı olarak kazandırdığı hak ya da nesne ise “inanç konusu şey” olarak nitelenir. İnançlı bir işlemde, kazandırıcı işlemin tarafları ile borç doğuran anlaşmanın tarafları aynıdır.

İnançlı işlemde inanılan, hakkını kullanırken kararlaştırılan koşullara uymayı, amaç gerçekleşince veya süre dolunca hak veya nesneyi tekrar inanana (veya onun gösterdiği üçüncü kişiye) devretmeyi yüklenmektedir. İnançlı işlem, kazandırmayı yapan kişiye yani inanana belirli şartlar gerçekleşince, kazandırmanın iadesini isteme hakkı sağlayan bir sözleşmedir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde bunun dava yoluyla hükmen yerine getirilmesi istenebilir.

İnanç sözleşmesi, 05.02.1947 tarihli ve 20/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca ancak, yazılı delille kanıtlanabilir. Bu yazılı delil, tarafların getirecekleri ve onların imzalarını taşıyan bir belge olmalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya gelince; davacının mülkiyete dayalı el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talebinde bulunması karşısında, davalı tarafından inanç sözleşmesine dayalı olarak dava konusu taşınmazın davacıya devredildiği savunmasında bulunulmuş ve davacı ...’nun isim ve imzası bulunan 10.12.2013 tarihli taahhütnamede dava konusu taşınmazın ...’ya devredilerek konut kredisi kullanıldığı ve kredinin bankaya ödenmesinden sonra bila bedel davalı ...’e devredileceğinin belirtildiği görülmüştür. Ayrıca davalı İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2021/730 Esas sayılı dosyası ile inanç sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescili davası açtığını bildirmiştir.

O halde mahkemece inanç sözleşmesine dayalı def’i dikkate alınarak taraf delilleri toplanmalı, 6100 sayılı Kanun'un 165 inci maddesi gereğince açılan tapu iptali ve tescili davası bekletici mesele yapılarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken davacı ... yönünden eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2. Davalıların birleştirilen dosya yönünden temyiz itirazlarına gelince; bilindiği üzere 6100 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında “Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır. Ondan fazlasına ya da başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talepten daha azına karar verebilir.” hükmü düzenlenmiştir. Bu doğrultuda somut olaya gelince; birleştirilen davada davacı ... dava dilekçesinde talep edilen ecrimisil bedelini 5.000,00 TL olarak belirtmiş, yargılama sırasında ıslah dilekçesi sunmamıştır. Mahkemece 6100 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesine aykırı olacak şekilde davacının talebinden fazla olacak şekilde 13.016,66 TL ecrimisil bedeline hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda V C 3 bölümünde belirtilen sebeplerle BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

8.400,00 TL Yargıtay duruşma vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.