Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: ...Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkilinin eşi olan ...'ın kaza sonucu 23.10.2016 tarihinde Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde vefat ettiğini, geride müvekkili ve müşterek çocuklarının kaldığını, davalı kurumun müvekkillerinin hiçbir ilgisi olmayan borca ödeme emri göndermek suretiyle takip başlattığını belirterek, mirasın borca batık olduğunun ve mirası hükmen reddedildiğinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davalı aleyhine açılan davanın, ölüm tarihi itibariyle muris adına kayıtlı ev ve tarla olmak üzere 5 ayrı gayrimenkulünün bulunduğu, murisin ölüm tarihi itibariyle terekenin aktiflerinden olan bu taşınmazların değerinin tespiti zorunlu olduğu, davacılar vekiline taşınmazların değerinin tespiti yönünden keşif icrası için masraf tamamlanması için ihtarlı süre verildiği, davacılar vekili tarafından adli yardım talebinde bulunulduğu davacıların ekonomik durumu dikkate alınarak adli yardım talebinin reddine karar verilmesine karşın duruşma tarihine kadar keşif masraf yatırılmadığından taşınmazların değeri ve murisin ölüm tarihi itibariyle terekenin borca batık olup olmadığı hususunun değerledirilemediği, ispat külfetinin davacılarda olduğu ve davacıların davasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ... yönünden Covid 19 sebebiyle işten çıkarılmaların yasak olduğu bir süreçte olduğu hususunun mahkemece dikkate alınmadığını, müvekkiller adına kayıtlı ev niteliğindeki taşınmazın banka kredisi ile alındığını ve kredi borcunun devam ettiğini, mahkemenin davanın reddi yerine yargılama giderlerinin suç üstü ödeneğinden karşılanmasın karar vermesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 353/1 b 1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili, istinaf dilekçesini tekrarla verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Uyuşmazlık çözümünde; mirasın hükmen reddi talebine ilişkin olarak Türk Medeni Kanununun 605/2 ve 610 uncu maddesi esas alınmıştır.

3. Değerlendirme

4. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanununun 610 uncu maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir. Türk Medeni Kanununun 606 ncı maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz.

5. Miras bırakanın ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, miras bırakanın tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması; terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir. Ancak, tereke borca batık olmasına rağmen Türk Medeni Kanununun 610/2 nci maddesinde açıklandığı şekilde tereke işlemlerine karışan, tereke mallarını gizleyen veya kendine maleden mirasçı, mirası reddedemez.

6. 6100 sayılı HMK’nın 190/1 inci maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.”

7. UYAP sisteminde yer alan TAKBİS kayıtları üzerinde yapılan sorgulamaya ve dosya içerisinde yer alan tapu kayıtlarına göre; muris adına kayıtlı gayrimenkullerin intikal işlemi ile davacılar adına tescil edildiği, murise ait taşınmazların değeri ve borç miktarı yönünden terekenin aktif pasif hesabının yapılabilmesi için mahkemece keşif yapılması ve bilirkişi raporu aldırılmasının zorunlu olduğu, mahkemece davacılara 5 No.lu celsenin ikinci ara bendi gereğince, keşif avansını yatırmak üzere kesin süre verildiği ve kesin süre içerisinde avansın yatırılmaması halinde mevcut delil durumuna göre karar verileceğinin usulüne uygun olarak ihtar edildiği, ihtarın tebellüğüne rağmen davacılar tarafından keşif avansının yatırılmadığı, terekenin borca batık olduğunun tespiti davasında ispat yükünün davacılar üzerinde olduğu anlaşılmaktadır.

8. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi kararlarıyla karşılanmış olduğu görülmekle temyiz itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.