Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... adına vasisi ... vekili, 13/02/2011 tarihinde vefat eden mirasbırakan ...’in terekesinin borca batık olması nedeniyle mirası hükmen reddin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, mirasbırakanın ölümü tarihinde borç miktarının 94.000,00 TL olduğunu ancak mirasbırakana ait taşınmazın Anadolu 2. İcra Hukuk Mahkemesi kapsamında yapılan değer tespitine göre 160.000,00 TL olduğunu, dolayısıyla terekenin borca batık olmadığını, ayrıca davacının meskeniyet iddiasında ve kıymet takdiri itirazında bulunmasının terekenin benimsenmesi niteliğinde olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01/12/2015 tarihli ve 2014/270 Esas, 2015/451 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 01.12.2015 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 14.05.2019 tarihli ve 2016/10111 Esas, 2019/4348 Karar sayılı kararıyla, yapılan araştırmanın hüküm kurmaya yeterli olmaması gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile muris Bakiye'nin mirasçısı olan Saime'nin veraset ve intikal beyannamesi vererek mirası kabul anlamına gelen davranışta bulunmuş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili, Yargıtayın bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediğini, ölüm tarihi itibari ile araştırma yapılmadığını, bilirkişi raporu aldırılmadığını, eksik inceleme sonucunda karar verildiğini, davacıların mirasbırakanı olan mirasçı ...'in temyiz kudretinin bulunmaması nedeniyle ...'ın vasi tayin edilmesi talepli davanın taraflarında 12.04.2011 tarihinde açıldığını, veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verilme tarihinin ise 25.05.2011 olduğunu, dolayısıyla vesayet altına alınması gerekli olan ve temyiz kudreti bulunmayan kimse tarafından verilen beyannamenin de hukuki sonuç doğurmayacağını belirterek açıklanan ve re'sen saptanacak nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, mirası hükmen reddin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 610 uncu maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

"Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı, mirası reddedemez."

3. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2021/1573 Esas, 2021/3721 Karar ve 09.12.2021 tarihli kararının ilgili kısmı şöyledir:

Davacının murisinin ölümünden sonra yasal yükümlülüklerini yerine getirerek veraset ve intikal vergisi beyannamesini vermiş olması mirası kabul anlamında yorumlanamaz.

3. Değerlendirme

4. Mahkemece veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verilmiş olması gerekçesiyle terekenin benimsendiği kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. Veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmesi, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesine ilişkin terekenin olağan yönetimi niteliğindeki işlemlerdendir. Hal böyle olunca veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verilmesi, 4721 sayılı Kanun'un 610 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca mirasın reddine engel bir durum değildir.

5. Öte yandan davacı ... yargılama sırasında vefat etmiş ise de mirasçılık belgesi temin edilmeksizin yargılamaya devam edilmiş olması nedeniyle aktif dava ehliyeti yönünden denetim yapılamamıştır. Belirtilen eksiklik giderilerek mirasçılar tespit edilmelidir.

6. Ayrıca mirasbırakan ...’in banka hesapları ölüm tarihi itibari ile araştırılmamış, araç kaydı sorulmamıştır. Murisin ölüm tarihinde terekesinde bulunan 10577 ada 6 parsel 34 numaralı bağımsız bölümün mirasbırakanın ölümünden sonra satış suretiyle Nazım Kanpolat isimli kişiye devredildiği UYAP sisteminden yapılan sorgulama sonucunda anlaşılmış ise de, belirtilen satışa ilişkin akit tablosu temin edilmemiş; taşınmazın mirasbırakanın ölüm tarihi itibari ile değeri tespit edilmemiştir. Veraset ve intikal vergi beyannamesinde murise ait olduğu bildirilen İstanbul ili, Kartal ilçesi Uğurmumcu Mahallesinde bulunan 240 ada 6 parsele ilişkin de herhangi bir araştırma yapılmamıştır.

7. Belirtilen eksiklikler giderilmeksizin hatalı gerekçe ile karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.