Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: ...Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince el atmanın önlenmesi talebinin reddine, aidat alacağı talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalıların ayrı bir taksi kooperatifi kurdukları halde davacıya ait taksi durağını kullanmaya devam ettikleri gerekçesiyle el atmanın önlenmesi ve 14.07.2014 tarihinden itibaren dava tarihine kadar olan sürede her hafta 40,00 TL olarak ödenmeyen taksi durağı aidatlarının davalılardan ayrı ayrı olmak üzere ve fazlaya ilişkin haklarının saklı kalarak ihtar tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte her davalı için 1.120,00 TL, toplamda ise 16.800,00 TL haksız işgal tazminatının ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; "davalıların yaklaşık 30 yıldır park takside taksicilik yaptıklarını, davacı ile davalılar arasında yazılı bir anlaşma olmadığını, yaklaşık 30 yıldır süren bir birliktelik ve sözlü anlaşma olduğunu, buna göre davacının müvekkillerden giriş parası aldığını, haftalık aidat da almakta olduğunu" belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul, kısmen reddine, davacı tarafın el atmanın önlenmesi talebi yönünden davanın reddine, davacı tarafın aidat alacağı olan 17.400,00 TL'nin, her bir davalıdan 1.160,00 TL olarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava açıldığı tarihte tecavüzün bulunduğunu, dava sürecinde el atmanın sona erdiğini, davanın konusuz kaldığına karar verilmesi gerektiğini, yine sadece ihtar tarihi baz alınarak tespit edilen ecrimisil miktarına hükmedilmesinin de hatalı olduğunu savunmuştur.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının aidat alacağı olan 17.400,00 TL'nin her bir davalıdan 1.160,00 TL olarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsil edilerek davacıya verilmesine ilişkin mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olmadığını, davacının, davalı müvekkilinden faydalanamadığı hizmetin bedelinin istemekte olduğunu, bu talebin kabulünün usul ve yasaya uygun olmadığını, bu nedenlerle mahkemece verilen davanın kısmen kabul, kısmen reddine dair kararın 17.400,00 TL'lik kısmen kabul yönünden istinaf incelemesi yapılmasına, usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının kaldırılarak talep doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesince: “…davalıların dava konusu taksi durağına bağlı olarak çalıştıklarının her iki tarafın kabulünde olduğu, davacı vekilinin istinaf dilekçesinde, istinaf tarihi itibariyle davalıların vaki el atmaya son verdiklerini belirttiği ve el atmanın önlenmesi davasının konusuz kaldığı, davacının dava dilekçesinde talebinde dava tarihine kadar alacak talebinde bulunduğu, ilk derece mahkemesince dava tarihine kadar olan alacağın hüküm altına alınmasının usul ve yasaya uygun olduğu; davalıların davacı taksi durağına bağlı olarak yıllardan beri çalıştıklarını kabul ettikleri, davacının ... Polis Merkez Amirliğin'de vermiş olduğu 09.07.2014 tarihli ifadede 08.07.2019 tarihinde topladığım haftalık makbuzları.... şeklinde beyanda bulunduğu, davacının bu beyanında dava dilekçesinde talep edilen döneme ilişkin aidat aldığına dair bir beyanın olmadığı, davalılarca aidat borcunun ödendiğinin usulüne uygun yazılı olarak ispat edilemediği…” gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğundan davacılar vekilinin ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; el atmanın önlenmesi talebinin reddinin doğru olduğunu, ecrimisil talebinin de reddedilmesi gerektiğini, davacı tarafın kötüniyetli olduğunu, fuzuli şagil olmadıklarını savunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. Hemen belirtilmelidir ki, mülkiyet hakkı gerek Anayasa ve yasalarla gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile kabul edilmiş temel haklardandır.

4. Eşyaya bağlı ayni haklardan olan mülkiyet hakkı herkese karşı ileri sürülebileceği gibi, hakka yönelik bir müdahale durumunda ne zaman gerçekleştiğine bakılmaksızın, ileri sürüldüğü andaki hak sahibi tarafından her zaman koruma istenebileceği de kuşkusuzdur. Anılan korumanın istenmesi durumunda da hakkın kötüye kullanıldığından söz edilebilmesine hukuken olanak yoktur.

5. Diğer yandan; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 683 üncü maddesinde; malikin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, tasarrufta bulunma, yararlanma yetkilerine sahip olduğu, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı her türlü el atmanın önlenmesi davası açabileceği öngörülmüştür.

6. Bilindiği üzere, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (YHGK'nın 25.02.2004 gün ve 2004/1 120 96 sayılı Kararı).

7. 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtayın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

8. Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık, değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olmalıdır.

9. Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

10. İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

11. Değerlendirme

12. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

13. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, dava konusu edilen dönemde taşınmazın davalılarca kullanıldığı ve bu dönem için davalıların ödemede bulunduklarını ispat edememiş olması nedeniyle talep edilen dönem için Yargıtay ve Daire uygulamaları doğrultusunda belirlenen ecrimisile hükmedilmesi usul ve kanuna uygun olup davalılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.