Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

KARAR: Davanın Reddi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen mirasçılık belgesinin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, 1915’te vefat eden kök muris Huriye’nin ... ile aralarında resmi evliliğin bulunmadığını, bu yüzden mirasçısının sadece kızı Münibe olduğunu, ancak Karşıyaka Sulh Hukuk Mahkemesinin 1977/1003 Esas, 1978/1273 Karar sayılı kök murise ait mirasçılık belgesinde ise ...’in de mirasçı kabul edilerek miras paylarının dağıtıldığını belirterek Karşıyaka Sulh Hukuk Mahkemesinin 1977/1003 Esas, 1978/1273 Karar sayılı mirasçılık belgesinin iptaliyle murise ait yeni mirasçılık belgesinin verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, iptali istenilen mirasçılık belgesinin doğru ve ...’in de kök murise mirasçı olduğunu, davacıların annelerinin nesebi gayrı sahih olduğunun iddia etmelerinin üzücü olduğunu, 1978’de alınan mirasçılık belgesinin yanlış olduğunun bu zamana kadar ileri sürülmediğini, davacıların Silivri Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/183 Esas sayılı dosyasında elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi amacıyla açılan davanın yargılamasının uzaması gayesinde bulunduklarını belirterek davanın reddini savunmuş; bir kısım davalılar ise iddiaların araştırılmasını istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.03.2017 tarihli ve 2014/681 Esas, 2017/157 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 09.10.2017 tarihli ve 2017/1497 Esas, 2017/1741 Karar sayılı kararıyla; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 02.04.2019 tarihli 2018/2048 Esas 2019/3015 Karar sayılı ilamı ile; “Somut olayda, iptali istenilen mirasçılık belgesinde mirasçı olarak gözüken ve davacıların annesi Münibe Dirim’in 13.10.1995’te vefat ettiği, çocuklarından Bahattin Dirim’in 20.12.2003’te ve Yaşar Ülkü Dirim’in 14.06.2016’da vefat ettiği, Bahattin Dirim ve Yaşar Ülkü Dirim’in mirasçılarının davada taraf olmadıkları anlaşılmaktadır. Adı geçen kişilerin mirasçılık belgelerinin teminiyle mirasçıları davaya dahil edilmeli, bu şekilde taraf koşulu gerçekleştirildikten sonra davanın esasına girilmeli, taraflardan varsa başkaca da delilleri de sorulup saptanmalı, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece, taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, bölge adliye mahkemesince de istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.” şeklindeki gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Nüfus kayıtlarına göre ...’in iki evlilik yaptığı, iptali istenen mirasçılık belgesine göre murisin kızı Münibe’nin muris öldükten sonra doğmuş gibi görüldüğü, eksik araştırma yapıldığı, yanlış yorumlama içeren bilirkişi raporunun hükme esas alındığı hususlarına itiraz edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 29. maddesi hükmünde; bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimsenin iddiasını ispat etmek zorunda olduğu, TMK'nın 30. maddesinde doğum ve ölümün nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunabileceği, nüfus kütüklerinde kayıt bulunmaması veya bulunan kaydın doğru olmadığının anlaşılması halinde gerçek durumun her türlü delille kanıtlanabileceği açıklanmıştır. Hukukumuzda çekişmeli yargıya tabi davalarda "taraflarca hazırlama ilkesi" geçerlidir. Hakim tarafların talepleriyle bağlı olup talepte bulunan tarafın iddia ettiği olaylar ve ileri sürdüğü deliller ile yetinerek karar vermek zorundadır. Çekişmesiz yargıya tabi davalarda ise re'sen araştırma ilkesi egemendir. Hasımsız açılan ve çekişmesiz yargıya tabi olan davalarda verilen kararlar kesin hüküm teşkil etmediği gibi bu kararlar açılacak bir iptal davası sonucunda değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir.

4. Mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davada irs ilişkisi kural olarak nüfus kayıtları ile ispat olunur. Nüfus kayıtları belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça herangi bir şekle tabi değildir. (TMK md.7) Hakim çekismesiz yargıda re'sen araştırma ilkesi uyarınca, davanın ispatı için gerekli bütün delillere başvurabilir.

5. Mirasçılık belgesinin iptali halinde, hukuksal durumlarının etkilenmesi sözkonusu olabileceğinden iptali istenilen mirasçılık belgesinde hak sahibi olarak gösterilen kişilerle, davadan önce ölmüş ise bunların tüm mirasçılarının davada taraf olarak gösterilmesi, yine davalılardan herhangi birinin yargılamadan sonra ölmesi halinde de davanın mirasçılarına yönlendirilerek mirasçılar aleyhine sürdürülmesi, hükmün de mirasçı oldukları gösterilerek mirasçılar hakkında verilmesi gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

6. Değerlendirme

Somut olayda; davacılar vekili, 1915’te vefat eden kök muris Huriye’nin ... ile aralarında resmi evliliğin bulunmadığını, bu yüzden mirasçısının sadece kızı Münibe olduğunu iddia ederek Karşıyaka Sulh Hukuk Mahkemesinin 1977/1003 Esas, 1978/1273 Karar sayılı kök murise ait mirasçılık belgesinin iptalini istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmişse de yeterli araştırma yapıldığını söyleme imkanı bulunmamaktadır. Muris Huriye’ye ait hiçbir bilgi/belgenin ilgili birimlerden sorulmadığı ve dosya kapsamına dahil edilmediği anlaşılmıştır. İptali istenen mirasçılık belgesinde murisin ölüm tarihi 1915 olarak gösterildiği halde kızı Münibe’nin doğum tarihi nüfus kayıtlarına göre 1924 olarak tescil edilmiştir. Bu durum hayatın olağan akışına aykırı olup mahkemece üzerinde durulmamıştır. Tüm bu hususlar neticesinde mahkemece, muris Huriye adına kayıtlı taşınmazlar araştırılarak tapu kayıtları ve kadastro tutanakları ile davalı tarafın cevap dilekçesinde bahsettiği murise ait taşınmaza yönelik elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesine ilişkin dava dosyası da getirtilerek incelenmeli, yine murise ait nüfus kayıtları ve tüm dayanakları genel müdürlükten ve taraflardan sorularak mirasçılık belgesindeki doğum ve ölüm tarihi arasındaki çelişkinin giderilmesi de sağlanarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Karşıyaka 3. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.