Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2013/13721 E.

7. Hukuk Dairesi 2013/13721 E. , 2013/21207 K.

"İçtihat Metni"

Mahkemesi :İş Mahkemesi vekili Av.... 2-Güneydoğu Ulus.Nak. ve Paz.A.Ş. 3-Güneydoğu Ulus.Nak. ve Paz.Ltd.Şti. vekilleri Av.... Dava Türü : Alacak Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar Güneydoğu Uluslararası Nakliyat ve Pazarlama A.Ş ve Güneydoğu Uluslararası Nakliyat ve Pazarlama Ltd. Şti vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: 1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı, çalışmasının sürekli olmasına rağmen kesintili olarak gösterildiğini, 15.01.2008 tarihinde emekli olduğunu ancak çalışmaya devam ettiğini, 04.08.2008 tarihinde yıllık ücretli iznini kullanmak istediğini, 08.08.2008 tarihinde ücretsiz izne çıkarıldığını, bu nedenle maaşının asgari ücret kısmının ödenmememsi, yıllık ücretli izin hakkının kullandırılmaması, emeklilik nedeniyle hak ettiği alacakların ödenmemesi nedeniyle 22.08.2008 tarihinde haklı olarak şifahen iş sözleşmesini feshettiğini belirterek kıdem tazminatı ve bazı işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Davalı Maylog, davacının 2004-2007 yılları arasında çalıştığını, müvekkil ile davalı şirketlerin dahil olduğu ilişkinin 2007 Kasım ayında sona ermiş ve tüm işçilik alacaklarının Güneydoğu A.Ş. üzerinde kalacağı hususunda anlaşıldığını, emekliliğinin yakın olması nedeniyle Ocak 2008 tarihine kadar çalışmanın kendi üzerlerinde gözüktüğünü, gerçekte davacının fiilen Güneydoğu Uluslar arası Nakliyat A.Ş araçlarında şoförlük yapmaya devam ettiğini, davalı Güneydoğu Uluslararası Nak. ve Paz. A.Ş. ve Güneydoğu Uluslararası Nak. ve Paz. Ltd. Şti, davacının Güneydoğu Uluslararası Nak. ve Paz. Ltd. Şti’ de çalışmasının 06.04.2004 tarihinde sona erdiği ve daha sonra May Log Şirketinde çalışmaya başladığını, Maylog Firması ile hiçbir bağlantılarının olmadığını, emekli olduktan sonra 17.8.2008 tarihinde işe Güneydoğu Uluslararası Nak. ve Paz. A.Ş’ de işe başladığını, sözleşmenin 25.08.2008-22.09.2008 arası devamsızlık yapması nedeniyle haklı olarak feshedildiğini belirterek davanın reddini istemişlerdir. Mahkemece, davacının davalılar nezdinde 01/09/1997 tarihinden itibaren iş sözleşmesinin sona erdiği tarihe kadar çalışmasını kesintisiz sürdürdüğü, davacının iş sözleşmesinin 22/08/2008 tarihinde 15/01/2008 tarihinde emeklilik nedeniyle hak kazandığı kıdem tazminatının ödenmemesi, yıllık izin haklarının kullandırılmaması, asgari ücret tutarındaki maaşlarının ödenmemesi ve sağlık nedenleriyle feshettiğini iddia etmesi karşısında yazılı bir fesih bildirimi bulunmamakla birlikte bu tarihten sonraki devamsızlık olgusu ve bu nedene dayalı davalı işverenin 22/09/2008 tarihli ihtarname ile yaptığı fesih işleminin hukuki bir değer taşımayacağı, davacının 15/01/2008 tarihinde yaşlılık aylığı almak amacıyla yaptığı başvuru üzerine yaşlılık aylığı bağlandığı, ancak kendisine kıdem tazminatının ödenmediği, emeklilik nedeniyle hak kazanılan kıdem tazminatının ödenmemesinin işverenin borcunu yerine getirmediği ve işçiye haklı fesih hakkı tanıdığı, bu nedene dayalı olarak davacının iş akdini 22/08/2008 tarihinde haklı olarak feshettiğinin kabulü gerektiği, kıdem tazminatı talebinin yerinde bulunduğu, davacının 01/09/1997-06/04/2004 ve emeklilik sonrası çalışmalarının geçtiği işyeri işverenler...ve Güneydoğu Ltd. Şti. ve Güneydoğu AŞ' nin aynı kişilere ait olup, aralarında organik bağ bulunduğu, davacının 06/04/2004-15/01/2008 tarihleri arasında çalışması görülen Maylog Şirketinin ortakları arasında Güneydoğu Ltd. ve Güneydoğu A.Ş. şirketlerinin ortakları olan ... ve...nın da ortak olduğu anlaşılmakla beraber diğer iki ortağın 23/06/2008 tarihine kadar farklı kişiler olduğu, ortaklık yapısının farklı bulunduğu, davacının iş sözleşmesinin devri suretiyle 07/04/2004 tarihinden itibaren çalışmasının Maylog Şirketinde sürdürdüğü, emeklilik sonrası hizmet akdinin Güneydoğu Nak. Paz. A.Ş. ye devredildiği, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinden hizmet akdini devralan son işveren Güneydoğu Paz. Nak. A.Ş. ile aralarında organik bağ olduğu tespit edilen Güneydoğu Nak. Paz. Ltd Şti'nin birlikte sorumlu olacakları, Maylog Ltd. Şti'nin ise davacıyı çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak işçilik alacaklarından sorumlu bulunduğu, belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır. Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir. İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir. 4857 sayılı Yasanın 8 inci maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37 nci maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece resen araştırılmalıdır. Çalışma belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanmış olması, belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanunun 8 inci ve 37 nci maddelerinin, bu konuda işveren açısından bazı yükümlülükler getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, iş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümlülüğüne yardımcı olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmesi, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında delillerin değerlendirilmesi sırasında, işverence bu konuda belge düzenlenmiş olup olmamasının da araştırılması gerekir. Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından özellikle ilgili meslek odasından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir. Somut olayda davacı uluslar arası tır şoförü olarak asgari ücret +600 Euro sefer primi aldığını belirtmiştir. Davalı Güneydoğu Uluslar arası Nakliyat A.Ş. ise davacının asgari ücretle çalıştığını belirtmiştir. Davacı tanıkları ücret konusunda iddiayı doğrulamıştır. Davalı tanığı Bekir Hatipoğlu ise sefer başına 500 Euro prim verildiğini beyan etmiştir. Emsal ücret araştırması yönünden ise Uluslar arası Sürücüler Derneği davacının çalıştığı Avrupa ülkelerine asgari ücret+300-600 Euro primle çalışıldığını belirtmiştir. Hal böyle olunca emsal ücret araştırmasının ortalaması ve bu tespiti doğrulayan davalı tanığı anlatımı birlikte değerlendirildiğinde davacının asgari ücret +sefer başı 500 Euro prim aldığının kabul edilmesi gerekirken davacı tanık anlatımlarına itibar edilerek asgari ücret +600 Euro sefer primi aldığının kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılar Güneydoğu Uluslararası Nak. ve Paz.A.Ş. ve Güneydoğu Uluslararası Nak. ve Paz.Ltd.Şti’ye iadesine, 05.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.