Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki, kooperatif ortaklığından ihraç kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulü ile ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin üyesi olduğunu, ürettiği ürünü kooperatif aracılığı ile pazarlamaya başladığını, daha sonra kooperatifte başkanlık için aday olduğunu, ancak seçimi kaybettiğini, daha sonradan kendisi ile beraber yönetime giren arkadaşlara çeşitli bahanelerle ticari ilişkilerini kesip, haksız yere üyelikten çıkarma işlemlerini başlattıklarını ileri sürerek 30.05.2018 tarihli üyelikten çıkarma işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkilinin üyelerinden topladığı sütü ...'da süt fabrikalarına verdiğini, fakat toplanan sütler ile ilgili olarak davacıların verdiği sütlere ilişkin olarak fabrika tarafından yapılan ölçümlerde süt yağ oranlarının düşük olduğunun tespit edildiğini ve fabrikanın sütleri almadığını, ayrıca davacının davalı müvekkil kooperatife bir süre sonra süt vermeyi de bırakıp davalı kooperatife rekabet teşkil edecek şekilde üçüncü kişilere süt vermeye başladığını, yine davacı kooperatife süt veren ve kooperatifle çalışan üyelere de sıkıntı verip üyelerin kooperatif ile çalışmasına engel olmaya çalıştığını, davalı kooperatife diğer kooperatif ana sözleşmesine aykırı davranan ve üyelik vecibelerini yerine getirmeyen davacının ortaklıktan çıkarılmaları için yönetim kurulunda karar alınıp genel kurula getirildiğini, genel kurul tarafından davacının ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiğini, davacının davasının bu bağlamda haksız ve yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27.maddesine göre vecibelerini yerine getirmeyen üyelerin sorumluluklarını yerine getirmesi için münasip süre belirleyerek ilanda bulunması gerektiği ancak kooperatif tarafından bu hususa ilişkin davacıya verilmiş bir süre bulunmadığı gibi herhangi bir ilanda yapılmadığı anlaşılmakla yasal prosedür işletilmeden alınan üyelikten ihraç kararının usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle davanın kabulüne 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27.maddesine göre vecibelerini yerine getirmeyen üyelerin sorumluluklarını yerine getirmesi için münasip süre belirleyerek ilanda bulunması gerektiği ancak kooperatif tarafından bu hususa ilişkin davacıya verilmiş bir süre bulunmadığı gibi herhangi bir ilanda yapılmadığı, yasal prosedür işletilmeden alınan üyelikten ihraç kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil kooperatifin ana sözleşmesinde kooperatifin amacının açık bir şekilde düzenlendiğini, bahsi geçen sözleşmenin 6 .maddesinin a bendinde ortakların her türlü bitkisel, hayvancılık, ormancılık konularındaki istihsalini geliştirmek ve ihtiyaçları ile ilgili temin, tedarik, işletme, pazarlama, değerlendirme faaliyetlerinde bulunmanın kuruluş amacı olduğuna yer verildiğini, ancak davacının kuruluş amacına aykırı olarak müvekkil kooperatife uzun bir süredir süt vermeyi bırakmış ve ortağı olduğu kooperatife haksız rekabet teşkil edecek şekilde üçüncü kişilere süt vermeye başladığını, davacının açıkça kötü niyetli olarak hareket ettiğini ve kooperatifin zararına sebebiyet verecek davranışlarda bulunduğunu, davacının ana sözleşmenin 14.maddesinde kendisine yüklenen hak ve yükümlülüklere aykırı davranması sonucunda ortaklıktan çıkarma hallerinin meydana geldiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının kararda ifade edilen ürününü ne şekilde pazarladığı hususunun açık olmadığı, dolayısıyla ana sözleşmeye aykırılığın somut olarak ne olduğu konusunda herhangi bir gerekçeye yer verilmediği, bu durumda ortaklık koşullarına aykırılık oluşturan davranışların ne olduğu somutlaştırılmadığı gibi, bunun ne şekilde ve hangi süre içerisinde düzeltilmesi gerektiği, kooperatifçe ilgili ortağa ihtar çekilerek bildirilmediğinden ihraç edilmesinin iyiniyet kurallarına aykırı olduğu mahkemece bu hususlar gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile somut olayda uygulama yeri olmayan Kooperatifler Kanunu'nun 27.maddesinde düzenlenen vecibelerin yerine getirilmediğinden bahisle karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulü ile ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 nci maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.