Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1444 E., 2022/1332 K.

BİRLEŞEN DAVA ... 2. AHM 2016/188 ESAS, 2016/397 KARAR SAYILI DOSYASI

BİRLEŞEN DAVA TARİHİ: 21.03.2016

HÜKÜM/KARAR: Taraf Vekillerinin İstinaf Başvurularının Kabulü ile Asıl ve Birleşen Davanın Reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki asıl dava itirazın iptali birleşen dava geçikme cezasının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl davada taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulün ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı birleşen davada davacılar vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.01.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde duruşma için tayın olunan bugün tebligata rağmen taraflar adına gelen olmadığından temyiz incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

ASIL DAVA

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili taşeron ile davalı yüklenici arasındaki eser sözleşmesi gereği müvekkilinin edimlerini yerine getirmesine karşın, ödenmeyen bakiye ... bedeli alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalıların itiraz ettiklerini, haksız itirazın iptali ile alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin tamamlanan imalatlar bakımından davacıya ödeme yaptığını, ancak davacının edimlerinin sözleşmeye uygun olmadığını, ayıplı ve eksik imalatlar bulunduğunu, ... programına uygun çalışılmadığından müvekkilinin dava dışı idareye gecikme cezası ödediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

BİRLEŞEN DAVA

I.DAVA

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Arkeoloji Müzesi Yapım işini üstlendiğini, işin altyüklenici olarak davalıya verildiğini ancak davalının imalatları sözleşmeye uygun ve zamanında yerine getirmediğini, davalının sözleşmeye aykırı imalatlarının tespit raporunda belirlendiğini, işin zamanında bitirilmemesi nedeni ile dava dışı idareye gecikme cezası ödendiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL’nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; tamamlanan imalatların davacı tarafından kabul edildiğini, dava dışı idareye ödenmek zorunda olunan bedellerden müvekkilinin sorumlu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Asıl davada davalının İzzettin Arslan ... ... ve ... ... İnşaat Ortaklığı olduğu, bu ... ortaklığı adına verilen vekaletname uyarınca davaya cevap verildiği, yine birleşen dosyada davacının İzzettin Arslan ... ... ve ... ... İnşaat Ortaklığı olduğu, bu dosyada da ... ortaklığı adına verilen vekaletname uyarınca dava açıldığı, asıl davada adi ortaklık aleyhine dava açılıp birleşen davada da adi ortaklık tarafından dava açılmış ise de adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından mahkemece giderilmesi mümkün olan bu eksikliğin tamamlanması için (HMK 115/2) adi ortaklığı oluşturan tüm ortaklar aleyhine dava açılması ve yine adi olan ortaklığı oluşturan ortakların birlikte dava açması veya birinin açtığı davaya diğerinin muvafakat etmesi, muvafakatin sağlanmaması halinde diğer ortak hakkında da birleştirme talepli dava açılıp birleştirilerek davanın görülüp sonuçlandırılması gerekirken taraf teşkili bakımından gerekli olan bu hususlar üzerinde durulmaksızın asıl davada ... ortaklığını oluşturan firmaların ayrı ayrı vekaletnameleri sunulmaksızın ve yine birleşen dava yönünden de dava açan firmaların ayrı ayrı vekaletnamelerinin dosyaya ibrazı sağlanmadan işin esası incelenerek karar verilmesi yerinde değildir." gerekçesiyle yerel mahkemenin ilk kararının kaldırıldığı, ... Bölge Mahkemesi 22.Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararından sonra yapılan yargılama sırasında asıl davada davacı olan şirket vekiline istinaf kaldırma kararı uyarınca adi ortaklığı oluşturan tüm ortaklar aleyhine dava açılması ve dava dilekçesinin bu şekilde düzenlenmesi gerektiği halde istnaf kararı uyarınca işlem yapılmayarak 11/03/2021 ve 27/05/2021 tarihli duruşmada davayı ... ve ...'e yönelttiklerine dair beyanda bulunmuş, yine birleşen dosya davacısı ... İnşaat Ortaklığı veili tarafından adi olan ortaklığı oluşturan ortakların birlikte dava açması veya birinin açtığı davaya diğerinin muvafakat etmesi, muvafakatin sağlanmaması halinde diğer ortak hakkında da birleştirme talepli dava açılıp birleştirilerek davanın görülmesi için işlem yapması gerektiği halde yalnızca diğer ortağa ait vekaletname sunmakla yetindiği, taraf vekilleri tarafından ... Bölge Mahkemesi 22.Hukuk Dairesi Başkanlığının kaldırma kararı uyarınca adi ortaklığı oluşturan tüm ortaklar aleyhine dava açılmadığı yine adi olan ortaklığı oluşturan ortakların birlikte dava açması veya birinin açtığı davaya diğerinin muvafakat etmesi, muvafakatin sağlanmaması halinde diğer ortak hakkında da birleştirme talepli dava açılıp birleştirilerek davanın görülmesi sağlanarak taraf teşkili sağlanamadığından asıl davanın pasif husumet yokluğundan reddine, icra inkar tazmitaı talebinin reddine; Birleşen davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı birleşen dosyada davacıları vekili; ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/370e sayı ile yargılaması yapılarak karar verilen dava dosyası ... Bölge Adliye Mahkemesi 22.Hukuk Dairesi 2020/79 E, 2020/484 K sayılı yerel mahkemenin vermiş olduğu kararın kaldırıldığını, yeniden ... 2.Astliye Hukuk Mahkemesine gönderildiğini, istinaf mahkemesindeki kaldırma gerekçesinin, açılan davanın tüzel kişiliği olmayan adi ortaklık adına açılmış olduğu yine ... ve ... tarafından açılması gerektiği iddiası olduğunu, davacı ... Plastik Alüminyum Doğrama Tekstil ... ve İnşaat Sanayi Tic . Ltd. Şti 'nin açmış olduğu asıl davanın ... ve ... ortaklığına karşı açıldığını, bu yönüyle istinaf kararının hukuka uygun olduğunu, Tüzel kişiliği olmayan adi ortaklık aleyhine dava açılmasının usul ve hukuka aykırı olduğunu, fakat 21.3.2016 tarihli açtıkları davada ... TC kimlik numarası ve ... TC kimlik numarası üzerinden adına açılmış bir dava olduğunu, ortaklık vergi numarası üzerinden müvekkillerinin açtığı bir davanın olmadığını, dolayısıyla müvekkilleri ... ve ...'in ortaklık adına değil kendi adları adına dava açtıklarını, yargılamanın ilerleyen aşamalarında bireysel vekaletlerini de sunduklarını, istinaf mahkemesinin kaldırma kararındaki gereklerin yerine getirildiğini, ... ... 22.Hukuk Dairesi 2020/79 E, 2020/484 K. sayılı ilamındaki gerekleri yerine getirdiğini, bu halde ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/24 E, 2027/398 K sayılı dava dosyasında aktif husumet yokluğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkillerinin açmış oldukları davada davalı ... Plastik Alüminyum Doğrama Tekstil ... ve İnşaat Sanayi Tic .Ltd.Şti'nin yapmış olduğu imalatın sözleşmeye aykırı, eksik /hatalı ve kötü imalat olduğunun yapılan tespit dasyası ortaya çıktığını, bu yönde müvekkilinin zararlarının hesap edilip, davalı ... Plastik Alüminyum Doğrama Tekstil ... ve İnşaat Sanayi Tic Ltd.Şti 'nden tahsili yönünde hüküm kurulması gerektiğini, yine müvekkili davalı ... Plastik Alüminyum Doğrama Tekstil ... ve İnşaat Sanayi Tic .Ltd.Şti'nin eksik ve kötü imali sebebi ile müvekkilinin binayı belirlenen sürede tamamlayamadığını, gecikmesinin sebebinin Şahin Pen'in sözleşme ile üzerine aldığı imalatları süresinde gereği gibi ve tam olarak yapmaması olduğunu, bu nedenle müvekkilinin ... Rolove Anıtlar Müdürlüğü'nde gecikme nedeniyle gecikme cezası ödediğini, bu cezanın da Şahin Pen tarafından karşılanmasının gerektiğini, zira, gecikmenin sebebinin davalı Şah'ın Pen'in sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi olduğunu, tüm bu hususular yönüyle bilirkişi incelemesi yaptırılması ve çıkan neticeye göre hüküm kurulması gerekirken davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin usule ve hukuka aykırı olduğunu, tüm bu sebeplerle, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/24 E., 2022/398 K sayılı mahkeme kararının usul ve esastan kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

2 Davacı birleşen dosyada davalı vekili; "Davanın adi ortaklığı oluşturan tüm ortaklar aleyhine açılmadığı" yönündeki görüş ve kanaat hatalı olduğunu, dava dilekçeleri incelendiğinde, davalılar kısmında ''... ve ..." isimlerinin net bir şekilde yazılı olduğu ve davayı bu gerçek kişi şahıslara yöneltmiş olduklarının görüldüğünü, yukarıdaki beyanlarına itibar edilmeyecek olursa beyanlarının; 11/03/2021 ve 27/05/2021 tarihli duruşmada davalarını ... ve ... yönelttiklerini açık bir şekilde ifade ettiklerini, ilk derece mahkemesince, davanın, dava dilekçesi ile bu şahıslara yöneltilmesi gerektiği yönündeki değerlendirmesinin hatalı olduğunu, duruşmada yapılan sözlü beyanları ile de davanın bu gerçek kişi şahsılara yöneltilmiş olduğu gözetilerek davanın esasına girilmesi gerekirken pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/05/2022 tarih, 2021/24 Esas ve 2022/398 Karar Sayılı kararının kaldırılmasına ve davalarının tümden kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığından davanın adi ortaklığı oluşturan gerçek veya tüzel kişilere ayrı ayrı yöneltilmesi gerektiği, icra takibi adi ortaklığı oluşturan ortakların tamamına karşı başlatılmış takip bulunmadığı, bu haliyle ... kaldırma kararı uyarınca da diğer ortakların muvafakatı alınmadığı gibi birleştirme talepli davanın da açılmaması karşısında asıl dava eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye ... bedeli alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup, bu haliyle Adi ortaklığa yöneltilmiş geçerli bir icra takibi olmadığından öncelikle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde Asıl dava yönünden pasif husumet yokluğundan karar verilmesi doğru görülmemiş, Birleşen davada ise; sözleşmede kararlaştırılan imalatın gereği gibi yapılmaması ve süresinde teslim edilmemesi nedeni ile ödenmek zorunda kalınan gecikme cezasının tahsiline dair alacak isteğine ilişkin olup adi ortaklığı oluşturan ortakların tamamı tarafından açılan dava bulunmadığı, kaldırma kararı doğrultusunda ortaklarca birlikte dava açılmadığı takdirde adi ortaklardan bir kısmınca açılan davaya dava açmayan diğer ortakların davaya katılımının ya da muvafakatlerinin sağlanmadığı görülmekle davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi yerinde olmadığından, asıl ve birleşen davada taraf vekillerinin istinaf kanun yolu başvurularının kamu düzeni nedeniyle kabulü ile, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen dava bakımından birleşen davada davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Birleşen davada davacılar vekili; birleşen dava dosyasında ortakların ayrı ayrı kimlik numaraları ve vekaletnameleri sunularak davaya cevap verdiklerini, davanın şahıslar adına açıldığını, buna rağmen ilk derece mahkemesince husumet yönünden davanın reddedildiğini ve Bölge Adliye Mahkemesinin de haksız olarak istinaf taleplerini reddettiğini, taraf teşkili bakımından eksikliklerin giderildiğini, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının birleşen dava bakımından bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl davada eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali, birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK 470 486 maddeleri, 620 645 maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava dışı idare ile ... – ... ... ve ... ... İnşaat Ortak Girişimi arasında 03/09/2012 tarihli, ... Arkeoloji Müzesi Yapım işi konulu sözleşme imzalanmıştır.

İhale dosyası kapsamındaki ... 8. Noterliği’nin 27/08/2012 tarih ve 24583 yevmiye numaralı ... Ortaklığı Sözleşmesine göre ortaklığın taraflarının ... ... ... ve ... ... İnşaat olduğu, ortaklardan ...’ın %80, ...’in ise %20 payları oranında hissedar oldukları görülmüştür.

Yine ihale dosyası kapsamındaki ... Ticaret Odası’nın 27/08/2012 tarihli yazısına göre... ... ... İnşaatın Ticaret Sicilinin Merkez 25985 numarasında kayıtlı, ... ... İnşaat’ın Ticaret Sicilinin Merkez 25905 numarasında kayıtlı olduğunun bildirildiği görülmüştür.

2.1. İşveren sıfatı ile ... ... ... ... İnşaat ortaklığı ile taşeron sıfatıyla ... Plastik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasında 14/07/2014 tarihli, ... Arkeoloji Müze Yapım işi konulu sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmenin son sayfasında işveren olarak ... ... ... ... ... Ortaklığı ibaresi yer alırken altındaki kaşede ... İnşaat ... ... ... İnşaat ... Ortaklığı ibaresinin yer aldığı görülmüştür.

2.2. Yerel Mahkemenin, 2015/370 Esas, 2018/110 Karar sayılı ve 27/02/2018 tarihli ilk kararında asıl davanın 43.496,43 TL asıl alacak, 1.411,01 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 44.907,44 TL üzerinden kısmen kabulüne ve hükmedilen alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş, birleşen dava bakımından ise davanın reddine karar verilmiştir. Yerel mahkemece verilen ilk karar asıl davada davalılar birleşen davada davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

2.3. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi 2020/79 Esas, 2020/484 Karar sayılı ve 24/12/2020 tarihli ilk kararında; Asıl davada adi ortaklık aleyhine dava açılıp birleşen davada da adi ortaklık tarafından dava açılmış ise de adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından mahkemece giderilmesi mümkün olan bu eksikliğin tamamlanması için (HMK 115/2) adi ortaklığı oluşturan tüm ortaklar aleyhine dava açılması ve yine adi olan ortaklığı oluşturan ortakların birlikte dava açması veya birinin açtığı davaya diğerinin muvafakat etmesi, muvafakatin sağlanmaması halinde diğer ortak hakkında da birleştirme talepli dava açılıp birleştirilerek davanın görülüp sonuçlandırılması gerekirken taraf teşkili bakımından gerekli olan bu hususlar üzerinde durulmaksızın asıl davada ... ortaklığını oluşturan firmaların ayrı ayrı vekaletnameleri sunulmaksızın ve yine birleşen dava yönünden de dava açan firmaların ayrı ayrı vekaletnamelerinin dosyaya ibrazı sağlanmadan işin esası incelenerek karar verilmesi yerinde görülmeyerek asıl davada davalı birleşen davada davacının istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmiştir.

2.4. Bölge Adliye Mahkemesi’nin kaldırma kararı sonrasında birleşen dava davacıları vekili, 10/06/2021 tarihli dilekçesi ile ... ortaklığının taraflarından olan ...’ın vekaletnamesini sunmuş, 15/02/2022 tarihli dilekçesi ile de ... ortaklığının diğer ortağı olan ...’in vekaletnamesini dosyaya sunmuştur.

2.5. TBK'nın 620. maddesindeki tanıma göre; adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir. Dava açan adi ortaklar, elbirliği mülkiyeti hükümlerine göre davada mecburi dava arkadaşı durumundadır. Adi ortaklıkta davanın tüm ortaklar tarafından açılması gereklidir. Birlikte dava açılmadığı takdirde diğer ortaktan davaya muvafakat alınması, muvafakat vermeyen ortak olursa onun hakkında da dava açılması ve bu suretle taraf ehliyetinin tamamlanması gerekir. Aksi takdirde davanın dinlenme imkânı yoktur (YHGK'nın 17.01.1990 gün 13/457 Esas, 2 sayılı Kararı).

2.6. Somut olayda; dosya kapsamına göre birleşen davada davacı ... ortaklığının ... 8. Noterliği’nin 27/08/2012 tarih ve 24583 yevmiye numaralı ... Ortaklığı Sözleşmesine göre ... ... ... ve ... ... İnşaat olarak iki ortaktan oluştuğu, Bölge Adliye Mahkemesinin 24/12/2020 tarihli kaldırma kararı sonrasında, birleşen davada davacılar vekilince adi ortaklığın iki ayrı ortağı için de 10/06/2021 ve 15/02/2022 tarihli dilekçeler ile ayrı ayrı vekaletnameler sunulduğu, bu hali ile birleşen dava bakımından aranan taraf teşkilinin sağlanmış olduğunun anlaşıldığı, Bölge Adliye Mahkemesince işin esasına girip bir karar verilmesi gerekirken davanın, dava şartı yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Birleşen davada davacılar vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının birleşen dava bakımından, birleşen davada davacılar lehine BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmayan taraflar yararına duruşma vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

16/01/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.