Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

HÜKÜM/KARAR: Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki itirazın iptali (işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabul karşı davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı karşı davacı ... vekili tarafından duruşmalı, davacı karşı davalı vekili tarafından duruşmasız temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararda dava değerinin duruşma sınırının altında olduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma isteğinin reddine, temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1

I. ASIL DAVA

Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde; davacı yüklenici ile, davalıya ait ... ... ilçesi 130 ada 1 parsel üzerinde anahtar teslimi villa yapımı konusunda davalı iş sahibi ile anlaştıklarını, villanın yapılarak teslim edildiğini, yapım bedelinin KDV dahil 341.456,00 TL olduğunu, taraflar arasındaki anlaşmaya göre, ... Ticaret Odası'nın belirlediği asgari müteahhitlik kâr payı oranının %15 olup, hak ettiği müteahhitlik kârının 51.220,00 TL'ye %18 KDV ilave edildiğinde toplam 60.439,60 TL olduğunu, bu bedelin davalı tarafından ödenmediğini, faturaya bağlanan alacağın tahsili için başlattığı icra takibine de itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptâli ile takibin devamına ve %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile 50.000,00 TL bedel mukabilinde anlaştıklarını, bu bedel dışında başkaca bir kararlaştırma olmadığını, davalının yapı ruhsatı alarak villayı başlayıp bitirdiğini, davacı karşı davalının yaptığı villanın bedelini 31.12.2011 tarihli fatura ile 199.420,00 TL olarak ödediğini, sözleşmede ayrıca %15 müteahhitlik kârı ödeneceğine dair bir hüküm bulunmadığını, davacıya avans olarak 315.000,00 TL verildiğini, ayrıca villanın yapımında bir çok işin eksik bırakıldığını, bu eksikliklerin kendilerince tamamlandığını savunarak davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı vekili karşı davasında; sözleşmenin götürü bedelli 50.000 TL olmak üzere imzalandığını, müvekkilinin 315.000,00 TL avans olarak karşı tarafa verdiğini, dava konusu villadaki eksikliklerin müvekkilince giderildiğini, bilirkişiler marifetiyle sözleşmedeki esaslar dahilinde metraj usulüyle yapılacak değerlendirme sonucunda inşaatın bulunacak maliyet bedeli ile müvekkilinin ödediği 315.000,00. TL karşılaştırılmak suretiyle müvekkili lehine doğacak farktan fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 20.000,00. TL’ sinin 31/12/2011 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21/04/2015 tarihli ve 2012/394Esas, 2015/299 Karar sayılı kararıyla; taraflar arasında anahtar teslim villa yapımı anlaşması bulunup villanın 31.12.2011 tarihinde eksik işlerle birlikte teslim edildiği, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna göre davacı karşı davalının 15.939,51 TL alacağı olduğu, davalı karşı davacının ise alacağının bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 21/04/2015 tarihli ve 2012/394Esas, 2015/299 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 21.02.2017 tarih ve 2016/1467 Esas, 2017/710 Karar sayılı ilamında; “Taraflar arasında 27.04.2011 tarihli inşaat yapım işi sözleşmesi düzenlenmiştir. Sözleşmenin konusunun davalıya ait 130 ada 1 parsel üzerine inşaa edilecek olan villa yapım işidir. Sözleşmede işin miktarı 50.000,00 TL olarak gösterilmiştir. Davaya konu iş, imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı BK'nın 365. maddesinde düzenlenen "götürü bedel" sözleşme olup, sözleşmelerin bağlayıcılığı

2

ilkesi gereğince tarafları bağlar. Sözleşmede yüklenici kârının ödeneceğine dair bir kararlaştırma da bulunmamaktadır. Bu hususun varlığı teamül ile de ispatlanamaz. Davacı taraf sözleşme bedelinin ödenmediğini iddia etmemektedir. İstem sadece müteahhitlik kârına yöneliktir. Bu durumda asıl davanın da reddi gerekirken, kısmen kabulü doğru olmamış, kararın davalı karşı davacı yararına bozulması uygun bulunmuştur.” denilerek karar bozulmuştur.

B. KARAR DÜZELTME KARARI

1.Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 21.02.2017 tarih ve 2016/1467 Esas, 2017/710 Karar sayılı ilamına karşı süresi içinde taraf vekilleri karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 19.09.2018 tarih ve 2017/1243 Esas, 2018/3296 Karar sayılı ilamında; “...davacının iddiaları ve davalının da cevap dilekçesindeki beyanları ve karşı dava ile fazla ödemenin hesaplanma yöntemine göre, yazılı bedelin gerçeği yansıtmadığı anlaşılmış olup, sözleşmenin bedelinin kararlaştırılmadığı tarafların zımnen kabulündedir. Yanlar arasında sözleşme ilişkisi kurulduğu ve 6. maddede iş sahibi tarafından temin edilecek malzeme vs. işler gösterildiğinden, sözleşmenin kurulduğu tarihte yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı BK'nın 366. maddesi uyarınca işlerin yapıldığı yıl mahalli piyasa fiyatı ile hesaplama yapılması ve hakedilen iş bedelinin saptanması ve eksik yada fazla ödeme olup olmadığının belirlenmesi zorunludur. Öte yandan mahalli piyasa fiyatına KDV ve yüklenici karının da dahil olduğu gözetilmelidir.

Bu nedenlerle mahkemece yapılacak iş, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında yapılan tüm işlerin sözleşme hükümleri de değerlendirmek suretiyle ve 6. maddede işsahibine yüklenen hususlar da gözetilip, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu vasıtasıyla mahallinde keşif yapılarak, yüklenici tarafından yapılan imalâtın işin yapıldığı yıl mahalli piyasa fiyatlarıyla hesaplattırılıp, ayrıca KDV ve yüklenici kârı eklenmeden, yüklenicinin hakettiği iş bedelinin bulunup, davalı iş sahibi tarafından kanıtlanan ödemelerin mahsubu ile eksik yada fazla ödeme olup olmadığının belirlenmesi ile asıl ve birleşen davanın sonuçlandırılması gerekir.

Mahkeme kararın bu gerekçeyle bozulması gerekirken, zuhulen 50.000,00 TL götürü bedel kararlaştırıldığı gerekçeyle bozulduğu bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından, taraf vekillerinin karar düzeltme istemlerinin kabulü ile az yukarıda yazılı gerekçeyle bozulması uygun bulunmuştur.” denilerek bu kez karar yukarıda açıklanan değişik gerekçe ile bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 19.09.2018 tarih, 2017/1243 Esas ve 2018/3296 Karar sayılı ilamında" ... yüklenici tarafından yapılan imalâtın işin yapıldığı yıl mahalli piyasa fiyatlarıyla hesaplattırılıp, ayrıca KDV ve yüklenici kârı eklenmeden, yüklenicinin hakettiği iş bedelinin bulunup, davalı iş sahibi tarafından kanıtlanan ödemelerin mahsubu ile eksik yada fazla ödeme olup olmadığının belirlenmesi ile asıl ve birleşen davanın sonuçlandırılması gerekir." denilmekte ise de bu hesabın yapılabilmesi için , yapılan imalatların tek tek metrajının çıkarılması gerektiğini, yapılacak olan keşif de temel altı , duvar içi ve çatı gibi imalatların kalite ve sınıfı tespit edilemeyeceğini, bu sebeple piyasa fiyatlarının tespitinin mümkün olmayacağı, 19.04.2021 tarihinde aldırılan bilirkişi raporunda tespit edilen toplam yapı bedelinin 310.654,58 TL olduğu, toplam yapı bedeline yüklenici tarafından yapılan harcamanın KDV hariç

3

291.954,58 TL olduğu , toplam yapı bedeline yüklenici tarafından yapılan harcamanın KDV dahil 329.852,42 TL olduğu, yüklenicinin işverenden 315.000,00 TL almış olduğu bu kapsamda yüklenicinin iş sahibinden 14.852,42 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile,

1.Davalı Karşı Davacının ... 3. İcra Müdürlüğünün 2012/8587 Esas sayılı dosyasındaki itirazının kısmen iptali ile, takibin 14.85242 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağı takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

2.Alacağın yargılamayı gerektirip likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatı talebini ile fazlaya ilişkin talebin reddine,

3.Karşı Davanın Reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde, bozma doğrultusunda inceleme yapılmadığını, bozmadan sonra alınan ilk bilirkişi raporunda keşif yapılarak, ölçüm ve hesaplamalar yaparak davacının alacağını hesapladığını ancak mahkemece esas alınan ikinci raporda tek bir inşaat bilirkişisinden dosya üzerinden keşif yapılmadan inceleme yapıldığı, bu raporun hükme esas alınamayacağı, kaldı ki bu raporda da metrajların çıkarılarak hesaplama yapılması gerektiğinin belirtildiğini, bu bilirkişi raporunda maliyet bedeline %18 KDV eklemesi yapılırken hesap hatası yapıldığını, buna göre davacı alacağının 29.506,40 TL olduğunu, son rapora dayanarak hüküm kurulmasının hatalı olduğunu beyan ederek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde,taraflar arasındaki sözleşmenin götürü bedelli olduğunu, davacıya yapılan 315.000 TL ödemenin avans niteliğinde olduğunu, davacının işleri eksik bıraktığını, yerel mahkemenin görev yönüyle incelenmesini, karşı tarafın sadece müteahhitlik karı alacağı talebinde bulunduğunu, mahkemenin ise inşaat yapım bedeli alacağına hükmettiğini, davaya cevap ve karşı dava dilekçelerinde metraj usulüne göre hesaplama yapılması istenen işlerin, davalının kendi yaptığı işler olduğunu, sözleşmeye göre yapılan bina için sözleşme hükümlerinin uygulanması gerekeceğini, karar düzeltme ilamına rağmen metraj usulüne göre iş bedeli hesaplanmadığını, birim maliyeti üzerinden yapılan iş bedeline KDV’nin ilave edildiğini, bunun üzerine de %10 maliyet farkının ilave edildiğini, karar düzeltme ilamına göre piyasa rayici fiyatlarına göre hesaplama yapılması gerektiğini, taraflar arasındaki hukuki güvenliğin sağlanması amacıyla sözleşme hükümlerine riayet edilmesi gerektiğini beyan ederek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

4

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin ödenmesi için başlatılan takibe vaki itirazın iptâli, karşı dava ise fazla ödenen iş bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1086 sayılı Kanunu'nun 435 436 437. maddeleri,, mülga 818 sayılı BK'nın 355 366. maddeleri

2. Değerlendirme

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragraflar kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 19.09.2018 tarih ve 2017/1243 Esas, 2018/3296 Karar sayılı bozma ilamı ile "taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında yapılan tüm işlerin sözleşme hükümleri de değerlendirmek suretiyle ve 6. maddede işsahibine yüklenen hususlar da gözetilip, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu vasıtasıyla mahallinde keşif yapılarak, yüklenici tarafından yapılan imalâtın işin yapıldığı yıl mahalli piyasa fiyatlarıyla hesaplattırılıp, ayrıca KDV ve yüklenici kârı eklenmeden, yüklenicinin hakettiği iş bedelinin bulunup, davalı iş sahibi tarafından kanıtlanan ödemelerin mahsubu ile eksik yada fazla ödeme olup olmadığının belirlenmesi ile asıl ve birleşen davanın sonuçlandırılması gerekir. " gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

3.09.05.1960 tarih, 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında; Yargıtay bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına usulî kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için de zorunluluk doğacağı belirlenmiştir. Hal böyle olunca, mahkemece bozmaya uyulduğuna göre usuli kazanılmış hak ilkesi uyarınca bozma doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılıp karar verilmelidir.

4.Yukarıda belirtildiği üzere Dairemizce yapılan bozma ilamında; dava konusu inşaatın yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçleri ile hesaplama yapılmasının gereğine işaret edilmiş olmasına rağmen hükme esas alınan raporda, mahalli piyasa rayiçleri yerine Çevre ve Şehirlik Bakanlığı Yaklaşık Yapı Maliyeti fiyatları esas alınarak hesaplama yapılmış ve çıkan miktara da KDV eklenmek sureti ile bozmaya uygun şekilde hesaplama yapılmadığı anlaşılmıştır. Yukarıda belirtildiği gibi, mahkemece bozma ilamına uyulması sonucunda, bozma ilamı lehine olan taraf yönünden usulî kazanılmış hak doğacağından, uyulan bozma ilamına göre yargılamanın neticelendirilmesi gerekmektedir.

5.Bu durumda mahkemece yapılacak iş; bozmaya uygun şekilde bilirkişilerden yeniden rapor alınarak mahalli piyasa rayici ile hesaplama yaptırılması, mahalli piyasa rayiçleri içerisinde KDV ve müteahhit karı bulunduğu dikkate alınarak, ayrıca KDV ilave edilmeyerek sonucuna göre karar verilmekten ibaret olup, yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

5

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Yukarıda (1) numaralı paragrafta açıklanan taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. 2,3,4 ve 5 nolu paragraflarda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın yatırana iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

14.02.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

6