Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/1439 E., 2022/2169 K.

DAVA TARİHİ: 24.10.2019

HÜKÜM/KARAR: Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ: Erzurum 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/325 E., 2020/79 K.

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirketin dava dışı borçlu şirketten olan alacağının tahsili amacıyla icra takibi yapıldığını, borçlu şirketin Atatürk Üniversitesi'nden olan alacağına haciz konulduğunu, üniversiteden gelen para ile ilgili düzenlenen sıra cetvelinde davalı alacağına 1. sırada yer verildiğini, davalının alacağının muvazaalı olduğunu, müvekkili alacağının 2017 2018 tarihli faturalardan kaynaklandığını, davalı alacağının dayanağının ise 08.03.2019 keşide tarihli 135.000,00 TL'lik çek olduğunu, çek keşidecisi olan ... hakkında takip başlatılmasına rağmen bu borçluya ödeme emri dahi gönderilmediğini, icra dosyasından sadece borçlu şirketin Atatürk Üniversitesinde olan hak ve alacaklarına haciz konulduğunu, davalının borçlu şirket hakkında başlattığı başka icra takiplerinin de olduğunu, borçlu şirketin davalıya bu kadar borçlu olmasını gerektirecek hukuksal ilişki bulunmadığını, davalı alacağının muvazaalı olduğunu ileri sürerek davalı alacağın sıra cetvelinden çıkarılmasına, davalıya ayrılan payın müvekkilinin alacaklı olduğu dosyaya yargılama giderleri de dahil olmak üzere ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından borçlu şirket hakkında faturaya dayalı icra takibinin yetkisiz icra müdürlüğünde başlatılmasına rağmen borçlu tarafından itiraz edilmediğini, takibe konu çekler nedeniyle keşideci tarafından imzaya itiraz edildiğini, Erzurum 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/450 Esas sayılı dosyasında açılan davada takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalının borçlu şirketten taşınmaz satın aldığını, bu satım işlemi nedeniyle borçlu şirkete 400.000,00 TL ödediklerini, bu hususta aralarında sözleşme imzaladıklarını, taşınmaz üzerinde Halk Bankasına ait 1.000,000,00 TL tutarında ipoteğin bulunduğunu, borçlu şirketin bu ipoteği kaldırma yönünde taahhütte bulunması nedeniyle ipotek teminatı olarak kendilerine çekler verildiğini, ipotek borcunun ödenmemesi nedeniyle banka tarafından davalıya 2 defa ihtar gönderildiğini, borçlu şirketin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle bu çeklerden dolayı takipler yapıldığını, görevli mahkemenin icra hukuk mahkemeleri olduğunu, borçlu şirketin mal kaçırma maksadı olmadığını, savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ; davalı ile dava dışı borçlu şirket arasında adi yazılı şekilde gayrimenkul satış sözleşmesi yapıldığı, satışı yapılan taşınmaz üzerinde ipotek şerhinin bulunduğu, taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılmaması halinde teminat olarak toplamda 6 adet farklı vade tarihlerini içeren çeklerin davalıya verildiği, satışı yapılan gayrimenkul üzerinde bulunan ipoteğe yönelik alacaklı banka tarafından herhangi bir işlem yapılmadan önce bu çeklerin davalı tarafından icra takibine konu edildiği, taşınmazın satış bedelinin 400.000,00 TL olduğu, bu bedelin alıcı olan davalı tarafça peşin olarak ödendiği belirtilmesine rağmen satıcı olan dava dışı şirketin toplamda 1.160.000,00 TL tutarında çeki keşide ederek alıcı davalı tarafa vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, çek keşidecisi ... hakkında da takip başlatılmasına ve takibin bu borçlu yönünden kesinleşmesine rağmen bu borçluya yönelik alacağın tahsili amacıyla hiçbir işlem yapılmadığı, yine diğer borçlu olan dava dışı şirketin mal varlığı hakkında hiçbir araştırma yapılmadan doğrudan Atatürk Üniversitesindeki alacağına haciz konulduğu, davalının alacağına konu ettiği kambiyo senedi ve başlattığı icra takipleri davacı tarafından başlatılan icra takibinden sonraki tarihte olup davalının alacağının varlığını herkese karşı ileri sürülebilecek nitelikteki belgelerle usulüne uygun bir biçimde ispatlayamadığı, alacağın muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile,sıra cetvelinde birinci sırasında davalıya ayrılan payın yargılama giderleri de dahil olmak üzere davacıya ödenmesine, artan miktar olursa davalıya bırakılmasına karar verilmiştir.

2.Davacı vekilinin 18.08.2020 tarihli tavzih talebi üzerine mahkemece davacının tavzih talebi kabul edilerek hüküm fıkrasının 1 nolu bendi “davanın kabulü ile, Erzurum 5.İcra Müdürlüğünün 2019/4320 Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden düzenlenen 18.10.2019 tarihli sıra cetvelinin birinci sırasında davalıya ayrılan alacağın sıra cetvelinden çıkarılmasına, davalıya ayrılan payın yargılama giderleri de dahil olmak üzere davacının alacaklı olduğu Ankara 27. İcra Müdürlüğünün 2018/7336 Esas sayılı dosyasına ödenmesine, artan miktar olursa davalıya bırakılmasına," şeklinde tavzih edilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; görevli mahkemenin icra hukuk mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın yasal süresi içerisinde icra hukuk mahkemesine itiraz etmediğini, davacı tarafından faturaya dayalı ilamsız takip başlatılmış olduğunu, yetkisiz icra müdürlüğünde başlatılan takibe borçlu tarafından itiraz edilmediğini, müvekkili dosyasında yapılan takipte çek keşidecisi ... tarafından imzaya itiraz edildiğini, icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, müvekkil ile dava dışı borçlu şirket yetkilisi arasında herhangi bir akrabalık ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin borçlu şirketten taşınmaz satın aldığını, 400.000,00 TL ödediğini, devredilen taşınmazın üzerinde Halkbankası A.Ş.'nin 1.000.000,00 TL'lik ipoteği bulunduğunu, takibe konu çeklerin müvekkiline ipotek teminatı olarak verildiğini, dava dışı bankanın iş bu ipotek borcunun ödenmemiş olması nedeniyle müvekkiline iki defa ihtar çektiğini, dava dışı borçlu üzerinde düşen ödemeleri yerine getirmemesinden dolayı sözleşme ile edindiği evraklar ile alakalı takipler başlatıldığını, bir kısım tahsilatlar yapıldığını, dava dışı borçlu şirket temsilcisi hakkında karşılıksız çek keşide etmekten dolayı müvekkilinin suç duyurusunda bulunmuş olduğunu, bu şikayetin davacı tarafın müvekkili aleyhine açmış olduğu davadan önce ki tarihte yapıldığını, dava dışı borçlu şirket temsilcisinin karşılıksız çek keşide etmekten dolayı cezalandırıldığını, bu hususların dikkate alınmadan karar verildiğini istinaf nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyaya sunulan adi yazılı şekilde gayrimenkul satım sözleşmesi uyarınca, davalının dava dışı borçlu şirketten taşınmazı nakit 400.000,00 TL karşılığı satın aldığı, yapılan ödemeye ilişkin yazılı bir delil sunulmadığı, taşınmazın üzerinde Halk Bankası lehine 1.000.000 TL ipotek bulunduğu, 1.160.000,00 TL tutarlı 6 adet çekin borçlu şirket tarafından davalı tarafa vermesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davalı tarafından takibe konu çekin ipoteğin teminatı olarak alındığının iddia edilmesine rağmen, banka tarafından borçlu aleyhine henüz bir işlem yapılmadan, çekin icra takibine konu yapıldığı, davalı tarafından davalının takibinde, çek keşidecisi ... hakkında da takip başlatılmasına ve takibin bu borçlu yönünden kesinleşmesine rağmen bu borçluya yönelik alacağın tahsili amacıyla hiçbir işlem yapılmadığı, yine diğer borçlu olan şirketin mal varlığı hakkında hiçbir araştırma yapılmadan doğrudan Atatürk Üniversitesindeki alacağına haciz koymak amacıyla 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiği, her zaman düzenlenmesi mümkün olan çek ve sözleşmenin alacağın varlığını ispatlamaya tek başına yeterli olmadığı, mahkemece yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak tekrar etmiş ayrıca müvekkilin daha önce de borçlu adına takip başlattığını, borçlunun Atatürk üniversitesinde alacağı olduğunu daha önce ki takipten dolayı bildiğini bu nedenle doğrudan borçlunun bu alacağına haciz yapıldığını, muvazaalı bir işlem yapılmadığını, ayrıca borçlu şirket temsilcisi ile diğer borçlu Şeydan Ebren’in evli olduğunu, aile şirketi olarak aynı ticaret kolu ile ticaret yapmakta olup her ne kadar farklı tüzel ve gerçek kişi olarak resmiyette gözükseler bile yapılan hak edişlerin aynı çatı altında toplandığını, davacının alacağının ilamsız alacağa dayalı olduğunu, alacağın resmi bir alacak olduğunun davacı tarafından ispat edilmediğini temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muvazaa nedeniyle sıra cetveline itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 142. maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve HMK 355. maddedeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2.1 Dava, muvazaa iddiasına dayalı sıra cetveline itiraz istemine ilişkindir. Haciz yolu ile takiplerde kıyasen uygulanması gereken İİK'nın 235/3. maddesi uyarınca, sıra cetveline itiraz davalarında sıra cetvelinin iptaline veya davalının sıra cetvelinden çıkarılmasına değil, davalıya ayrılan payın, yargılama giderleri de dahil olmak üzere öncelikle davacı alacağının karşılanmasına tahsisine, artan kısım bulunması halinde davalıya bırakılmasına karar verilmesi gerekir. Somut olayda ilk derece mahkemesince kanun hükmüne uygun olarak hüküm kurulduktan sonra 15.09.2020 tarihli tavzih kararı ile hatalı olarak hüküm fıkrasının 1. bendine “davalıya ayrılan alacağın sıra cetvelinden çıkartılması” ibaresi eklenmiş ise de yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. İlk derece Mahkemesinin hüküm fıkrasının 1. bendine tavzih yolu ile eklenen “davalıya ayrılan alacağın sıra cetvelinden çıkartılması” ibaresinin hükümden çıkarılmasına kararın bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.