Karar Detayı

MAHKEMESİ: Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/1309 E., 2021/1594 K.

HÜKÜM/KARAR: Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ: Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/39 E., 2019/244 K.

Taraflar arasındaki alacak (eser sözleşmesinden kaynaklanan) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile kararın kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında Atatürk Üniversitesi çeşitli birimlerde çatı onarımı ve lojmanlar büyük onarım işine ilişkin anahtar teslim götürü bedelli sözleşme imzalandığını, davalının 24/10/2017 tarihinde artan ve eksilen işler hususunda anlaşma düzenlediğini ve davacının ihtirazi kayıtla imzaladığını, ihale konusu işin ve artan işlerin davacı tarafça yapılarak teslim edildiğini, sözleşme kapsamında idarece yapılan uygulama projesinin hatalı olduğunu, fiilen olan işin projeye aktarılırken hata yapıldığını, davacının işyerine gidip görerek fiilen yapılacak işe göre teklif verdiğini, idarece yaklaşık maliyetin de fiilen olan işe göre yapıldığını, keşif yapıldığında bu durumun ortaya çıkacağını, davalının 3 nolu kesin hakedişi yaparken ölçümlerde maddi hata yaptığını ileri sürerek 280.190,73 TL’nin işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında 11/07/2017 tarihinde 791.500,00 TL bedelli anahtar teslim götürü bedel sözleşme imzalandığını, 25/10/2017 tarihinde işin tamamlandığını, davalının 24/10/2017 tarihli anlaşma tutanağını ve icmal tablosu ile 22/12/2017 tarihli kesin hakediş raporunu ihtirazi kayıtla imzaladığını, davalının işe ait uygulama projeleri ile nihai projelerin mukayase edilerek artan ve azalan imalatların hesaplandığını, nihai projelerdeki imalatların uygulama projelerindeki imalatlardan 61.077,50 TL eksik olduğunun tespit edildiğini, ihale mevzuatında yapım işlerinde ihale dökümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak teklif verileceğinin hüküm altına alındığını, davacının taleplerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihaleden önce uygulama projelerinin her ayrıntıda hazırlanması ve mahal listelerinin de ihaleden sonra hiçbir değişikliğe meydan vermeyecek biçimde yeterli araştırma ve çalışma yapılarak belirlenmesi gerekir. Taraflar arasındaki sözleşme yukarıda izah ettiğimiz durumlar dikkate alındığında davacının sözleşmeyi uygun bir şekilde projeyi teslim ettiği, anlaşılmakla davalının davacıdan önceden belirlenen bedelin tamamının ödenmesi gerektiği, çıkan fark olan 280.190,73 TL'yi davacıya ödemesi gerektiği anlaşıldığından davacının davasını kabulü ile 280.190,73 TL'nin dava tarihi olan 30/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yargılama aşamasında sundukları beyan, itiraz ve emsal kararların dikkate alınmadığını, sözleşmenin işin tamamı için imzalandığını, davacının iddia ettiği gibi sözleşme kapsamında iki iş bulunmadığını, uygulama projeleri içinde yer alan çeşitli iş kalemleri ve işlerin bulunduğunu, davacıya yaptığı iş karşılığında 730.422,50 TL ödeme yapıldığını, yapım işleri ile ilgili mevzuatta tekliflerin gezilip görülerek değerlendirme yapılarak verileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamasına rağmen yerel mahkemece bu hususların göz ardı edildiğini, anahtar teslim götürü bedel işlerde kesin hesabın uygulama projeleri ve iş sonundaki nihai projelerdeki ölçümlerdeki karşılaştırmalara göre yapılması ve kesin hesabın buna göre hesaplanması gerektiğini, iş artışı verilmesi durumunda pursantaj oranına göre ödenecek tutarın hesaplanması gerektiğini, davacının alacağı belirli olduğundan belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yararının bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı arasında düzenlenen 1 ve 2 nolu hakedişlere itirazı kayıt konulmaksızın imzalandığı, dava konusu edilen 3 nolu kesin hakedişin tarihinin ise 20/12/2017 olduğu, idarenin bu hakedişte düzeltmeler yaptığı, davacının bu hakedişi "ihtirazım kaydıdır” ibaresi ile imzaladığı, ancak bahse konu dilekçeyi 02/01/2018 tarihinde idareye sunduğu, davacının itirazı kaydının ve verdiği dilekçenin yukarıda izah edilen sözleşmenin eki olan YİGŞ 39. ve 40. maddelerine aykırı olduğundan, davacı tarafından bu hakedişe yukarıda açıklanan yöntemle usulüne uygun şekilde itirazı kayıt ileri sürülmediği ve süresinde dilekçe verilmediğinden bu hakediş raporunu olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı, bu halde davacının dava konusu ettiği kesin hakediş kapsamına giren artan iş bedeline uygulanan azalan iş nedeni ile kesilen bedel, hakedişten kesilen nesafet bedeli nedeni ile davacının hesaplarından kesilen iş azalışı bedelleri yönünden red kararı verilmesi gerektiği halde hatalı bilirkişi raporu ile bu kalemler yönünden alacağa hükmedilmesi doğru görülmemiş, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kaldırılan kararın yerine geçmek üzere davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; ihtirazı kayda gerek olmadığı hakedişin geçersiz olduğu, anlaşma tutanağının müvekkili tarafından kabul edilmediği, ihtirazı kaydın geçerli olduğu, davalının kabulünde olduğu, YİGŞ nin tek taraflı düzenlenmiş bir genel işlem koşulu olduğu, YİGŞ 39 ce 40 hükümlerinin geçersiz olduğu , sebepleriyle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, Türk Borçlar Kanununun 470 nci maddesi, ihale mevzuatı

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davalı yüklenici vekilince hakedişe itiraz ettikleri ve YİGŞ 39 ve 40 maddelerinin geçersiz olduğu sebepleriyle karar temyiz edilmiş ise de; yapım işleri şartnamesinin sözleşmenin eki olduğu ve şartnamenin 39. maddesinde “Yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu ''idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla" cümlesini yazarak imzalaması gereklidir..." düzenlemesine yer verildiği, bu düzenlemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 193. maddesi ile sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 287. maddesi uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup, taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece ve Bölge Adliye Mahkemesi'nce re'sen gözetilmesi gerektiğinden Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçesi yerindedir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,28.09.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.