Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2021/198 E., 2021/280 K.

HÜKÜM/KARAR: Ret

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Denizli Beyağaç İlçe Jandarma Komutanlığı hizmet binası ve tesislerin kaba inşaat işini 19/10/1999 tarihli ihale ile kazanarak üstlendiği, işi yaparak sözleşmeye uygun şekilde 23/09/2004 tarihinde teslim ettiğini, kesin kabul tutanağının 03/05/2006 tarihinde yapılan tespitte 20/08/2007 tarihli Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünün onayladığını, davacının kesin hakediş hazırlanmasını istediği halde isteğinin yanıtsız kaldığını, son olarak İl Jandarma Komutanlığının 08/05/2014 günü yazısı ile hakediş yapıldığını, davacıya 2.012,53 TL fazla ödeme yapıldığı belirtilerek ödemesinin istenildiği belirtilerek öncelikle borçlu olmadığının tespiti, davacının toplam imalattan doğan 2.600,00 TL, süresinde teslim edilmeyen banka teminat mektupları nedeni ile ödenmek zorunda kalınan komisyon ve sigorta bedeli için 2.400,00 TL'nin tazmini ile davacının on yıl uğraşması nedeni ile 1.000,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, davacıdan istenen 2.012,53 TL ile ilgili icra işlerinin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı kuruluşların taraf ehliyeti olmadığını, bu kurumlar ile ilgili davaların bağlı bulundukları bakanlıklara karşı açılması gerektiğini belirterek husumet itirazında bulunduğunu, dava konusu işin 24/09/2004 tarihinde tamamlandığını, 23/09/2005 tarihinde kesin kabulün yapıldığı, borçlar yasası 147/6 maddesine göre eser sözleşmelerinden doğan alacakların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, kesin hakedişin gecikmesinde davacının kusurlu olduğunu, kesin hesaplara davacının 60 gün içerisinde itiraz etmediğini, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.05.2015 tarihli 2014/407 Esas 2015/276 Karar sayılı kararıyla; davacının davalı aleyhine açtığı maddi ve manevi tazminat talebini içerir davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 08.05.2015 tarihli 2014/407 Esas 2015/276 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 15.Hukuk Dairesi 06.04.2016 tarih ve 2015/3148 Esas, 2016/2129 Karar sayılı ilamında; Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin sözleşme eki olduğu kamu ihale sözleşmelerinde yüklenicinin kesin hesap alacağının, kesin kabulün yapıldığı kesin hesabın onaylandığı tarihte muaccel olacağı, zaman aşımının kesin kabul tutanağı ile kesin hesabın onaylandığı tarihte başlayacağı, somut olayda davalı idare tarafından kesin hesap fişinin 10.01.2014 tarihinde onaylandığı, davanın 30.05.2014 tarihinde 5 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3.İlk Derece Mahkemesinin 09.05.2019 tarihli 2017/101 Esas 2019/154 Karar sayılı kararıyla; alınan bilirkişi raporu doğrultusunda maddi tazminat talebine yönelik olarak davanın kısmen kabulü ile dava konusu Denizli Beyağaç İlçe Jandarma Komutanlığı Hizmet Binası ve Tesisleri Kaba İnşaatı İhalesine ilişkin olarak kurum tarafından çıkarılan miktarda borçlu olmadığının tespitine, davacının imalattan doğan alacak bedeli olan 2.600,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının süresinde teslim alınmayan teminat mektubu nedeniyle ödenen komisyon ve sigorta ücreti talebinin, davacının idarenin gecikmesinden kaynaklanan zararı nedeniyle talep ettiği tazminat talebinin ve manevi tazminat talebine yönelik olarak davanın reddine karar verilmiştir.

4.İlk Derece Mahkemesinin 09.05.2019 tarihli 2017/101 Esas 2019/154 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

5.Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 06.02.2020 tarihli 2019/2643 Esas 2020/325 Karar sayılı ilamında; davacının tüm temyiz itirazlarının reddi ile taraflar arasında düzenlenen 16.11.1999 tarihli sözleşme ile davacı yüklenicinin Beyağaç İlçe Jandarma Komutanlığı Hizmet Binası ve Tesisleri kaba inşaatı yapım işini üstlendiği, işin 24.09.2004 tarihinde geçici, 23.09.2005 tarihinde ise kesin kabulünün yapıldığı, 16.11.1999 tarihli sözleşmenin eki olan Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesine göre delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemelerce görevi gereği kendiliğinden gözetilmesi gerektiği, anılan şartnamenin 39. maddesinde ara hakedişlere 40. maddesinde kesin hakedişlere ne şekilde itiraz edileceği düzenlendiği, yüklenicinin itirazını bu maddede yazılı şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı, somut olayda kesin hakedişin düzenlenmesinden önce davacı tarafından idareye verilen dilekçe ve tarihinden bahsedilmediğinden usulüne uygun itiraz yapılmadığı, söz konusu kesin hakediş davacı yüklenici aleyhine kesinleştiği, bu nedenle davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; usul ve yasaya uygun görülen Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyulmasına karar verildiği, uyulmasına karar verilen bozma ilamında da belirtildiği üzere, kesin hakedişin düzenlenmesinden önce davacı tarafından idareye verilen dilekçe ve tarihinden bahsedilmediğinden usulüne uygun itiraz yapılmamış ve söz konusu kesin hakediş davacı yüklenici aleyhine kesinleştiği anlaşıldığından, davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin tümden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalının kendinde bulunan ihale evrak ve belgelerinin tamamını dosyaya sunmadıklarını, davacının defalarca kesin hakedişin yapılması hususunda başvuruda bulunduğunu, hakedişi imzalarken de aynı tarihli dilekçe ile idareye başvurduğunu ancak idarenin bu evrakı dosyaya mahkeme istemesine rağmen sunmadığını, dosyadaki incelemenin davacının sunduğu evraklarla yapıldığını, davacının 9 yıl sonra hazırlanmış hakedişi imzalarken "yasal haklarım saklıdır" ibaresinin başlı başına ihtirazi kayıt olduğunu, davalıdaki tüm dosya celp edildiğinde ihtirazi kayıtlarını gerekçelendirdiklerinin dilekçe ile sabit olacağını,

2.Geçici kabulün 24.09.2004 tarihinde idarece onaylandığını ancak kesin hesabın yukarıda anılan olaylar neticesinde 10.01.2014 tarihinde yapıldığını, aradan neredeyse 9 yıl geçtiğini, davacının bu süre zarfında davalı idare elinde bulunan teminat mektuplarından kaynaklı olarak olarak komisyon, sigorta ve bunun gibi ödemeleri bankaya yapmak durumda kaldığını, aradaki bu 9 yıl 8 aylık gecikmede davacının en ufak bir kusuru bulunmadığını, yargılamanın hiç bir aşamasında bu konuya değinilmediğini, hal böyle iken burada 2014 yılına kadar zararları devam eden bir haksız fiil durumu söz konusu olduğunu, bu nedenle hem banka teminat mektubu için fazla ödenen komisyon ve diğer ücretler bakımından oluşacak maddi tazminat ile TBK 49. madde ve devamı hükümler uyarınca uygun bir manevi tazminata da hükmedilmesi gerektiğini, davacının uzun süre hakedişin hazırlanmamasından dolayı teminat mektubunu iade alamadığını, kredi yolları daraldığını ve iş hacminin küçüldüğünü, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, eser sözleşmesi uyarınca bakiye iş bedelinin tazmini, teminat mektubu komisyon bedeli, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun (1086 sayılı Kanun) 427 nci maddesi, 437 nci maddesi, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 355 370. maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanunun 427.maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Yargıtayın bozma kararına uyan mahkeme, bozma kararı uyarınca işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına usuli müktesep hak doğmuştur. Usuli kazanılmış hakkın istisnaları ise dosya kapsamında bulunmamaktadır.

Bozma ilamına uyan mahkemece davanın reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.

3.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine,

Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine, 27.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.