Yargıtay 6. HD 2022/4177 E. 2023/2963 K.

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/1256 E., 2022/836 K.

HÜKÜM/KARAR: Başvurunun Esastan Reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahk. Sıf.)

SAYISI: 2018/227 E., 2019/143 K.

Taraflar arasında açılan Kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptaline ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı kooperatif yönetim kurulunun 15/08/1992 gün ve 1992/164 sayılı kararıyla davacının aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle 21/08/1992 tarihli ihtarname ile kooperatif üyeliğinden ihracına karar verdiğini, ödemelerin davacı yanca tayin ve sağlık problemleri sebebiyle gecikmiş olsa da yıl sonunda yapıldığını, ihraç ihtarnamesinin gönderildiği tarihte herhangi bir borcun bulunmadığını, ayrıca ihtarnamelerin sadece borç miktarını içerip gecikme faizini içermediğini, ihtarnameler usule uygun olmadığından zaman aşımı ve hak düşürücü süre hükümlerinin uygulanmayacağını ileri sürerek ortaklıktan ihracına ilişkin kararın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; ihraç kararından 26 yıl sonra açılan davanın hak düşürücü süreden sonra açıldığını, davacının aidatlarını başından beri düzensiz ödediğini, davacıya altı adet ihtarname keşide edildiğini, ayrıca davacının Kooperatifler kanunundan doğan hiçbir hakkını kullanmamış olduğu, genel kurula itiraz ya da dava açma hakkının 3 aylık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, kooperatifin davacıdan faiz vs. talep etmediğinden ana para borç miktarının açık olması nedeniyle de davanın yersiz ve dayanaksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının davalı kooperatifin yönetim kurulunun 15.08.1992 gün ve 1992/164 sayılı kararıyla aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiğini ve bu kararın kendisine noterlikçe 05.09.1992 tarihinde tebliğ edildiğini, çıkarılma kararının tebliğ tarihinden itibaren 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılabileceği, davacı yanca karardan haberdar olmadığı ileri sürülmediğinden, yine dava dilekçesi ile çıkarılma kararının tebliğine ilişkin evrakın sunulmuş olduğu anlaşıldığından Kooperatifler Kanununun 16. maddesinde düzenlenen 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde: ortağa gönderilen ihtarnamede anaparanın ve gecikme faiz miktarının açık ve anlaşılır olmadığı durumlarda ihtarların geçerli kabul edilemeyeceği, bu halde üyenin temerrüde düşürülmesinin de mümkün olmadığı, ihraç kararının yerinde olmadığı istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ihraç kararının iptali davasının hak düşürücü süre içerisinde açılması, HMK 114/2 yollamasıyla 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16/3 ve Kooperatif ana sözleşmesinin 14. madde hükmü gereği aranan dava şartlarındandır. İhraç kararının tebliği 05.09.1992, dava tarihi 28.05.2018 olduğu anlaşıldığından bu nedenle mahkemece tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı kooperatif vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili ; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuşlardır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kooperatifin üyeliğinden ihraç kararının iptali davasıdır.

2. İlgili Hukuk

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16/3. maddesi

3. Değerlendirme

4. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.