Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1309 E., 2022/553 K.

HÜKÜM/KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/304 E., 2020/215 K.

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi ve tapu iptal tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili, davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti vekili, davalı ... vekili, davalı .... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... vekili, davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti. vekillerince duruşmasız, davalı .... Ltd. Şti. vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 19.09.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalılardan .... San. Tic. Ltd. Şti yetkilisi ... vekili Avukat ... , davalı ... vekili Avukat ..., davalı ... vekili Avukat ... ile davacılar ... vd. vekili Avukat ... geldiler. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde, müvekkilleri ile davalı yüklenici .... Ltd. Şti. arasında 10.02.2016 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşme uyarınca yükleniciye devredilen bağımsız bölümlerin, yüklenici tarafından diğer davalılara satılarak tapularının devredildiğini, sözleşmede inşaat süresi sözleşmeden itibaren 18 ay olarak kararlaştırıldığı halde, bu süre geçmiş olmasına rağmen işin halen kaba inşaat seviyesinde olduğunu ve inşaatın durduğunu ileri sürerek, arsa payı karşlığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine ve diğer davalılara devredilen bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile müvekilleri adına tescilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ..., .... Tic. Ltd. Şti., ... vekilleri ayrı ayrı sundukları cevap dilekçelerinde özetle; müvekillerinin tapu sicilindeki kayda güvenerek iyiniyetle taşınmazı satın aldıklarını, tapuda herhangi bir şerh bulunmadığını, davacı arsa sahipleri ile yüklenici şirket arasındaki hukuki ilişkilerden haberdar olmadıklarını savunarak, davanın reddini istemişlerdir.

2. Davalı .... İnş. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacıların sözleşme kapsamında verilen teminat mektuplarını nakde çevirerek sözleşmenin devamı yönünden irade ortaya koyduklarını, sözleşme süresinin ruhsattan itibaren başladığını, bu nedenle sürenin henüz sona ermediğini, 15 Temmuz darbe girişimi nedeniyle inşaatın süresinde başlatılamadığını, piyasa koşullarının tümüyle bozulduğunu, maliyetlerin arttığını, fesih halinde tamamlanan imalatın bedelinin ödenmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile inşaatın sözleşmede kararlaştırılan sürede tamamlanmadığı, keşif tarihi itibariyle %40 seviyesinde olduğu, davacı arsa sahiplerinin sözleşmenin geriye etkili olarak feshini isteme hakkına sahip oldukları, davalı yüklenicinin devraldığı tapuları iade ile yükümlü olduğu, kat irtifakı ile bir kısım bağımsız bölümün diğer davalılara tapuda devredildiği, henüz işin başında bir kısım tapunun yükleniciye devredilmesinin avans mahiyetinde olduğu, TBK’nın 162 nci maddesi hükmü uyarınca, yüklenicinin ancak hak ettiği oranda tapu devri yapabileceği, bu nedenle yükleniciden bağımsız bölüm devralan davalıların iyiniyet iddialarının dinlenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, dava konusu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti vekili, davalı ... vekili, davalı .....Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1 Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin bağımsız bölümü bedelini ödeyerek yüklenici şirketten satın aldığını, yaptığı araştırmada taşınmazın alınmasına engel bir durum görmediğini, tapu kayıtlarında şüpheye düşürecek bir kayıt bulunmadığını, batık olan yüklenici şirketten alacağını tahsil etme imkanı bulunmayan müvekkilinin mağdur olacağını, davacı arsa sahiplerinin dürüstlük kurallarına aykırı hareket ettiklerini, müvekkilinin iyiniyetli kazanımının TMK 1023 hükmü gereğince korunması gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekillerinin tapu kaydına iyiniyetle güvenerek bağımsız bölümleri satın aldıklarını, kötüniyetli olduklarına dair delil sunulmadığını, davada taraf olan diğer şahıslarla bir ilişkileri bulunmadığını, mahkeme kararının gerekçesiz olduğunu, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı .... İnş. Pet...Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin yaptığı masrafların ödenmesi gerektiğini, feshin koşullarının oluşmadığını, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini, davaların teminat mektubunu nakde çevirdiklerini, teslim süresinin henüz gelmediğini, arsa sahiplerince müvekkiline süre verilmediğini, mahkemece eksik inceleme yapıldığını, ruhsat verilmemesi nedeniyle kaybedilen sürenin eklenmediğini, belediye tarafından bir dönem yapı ruhsatının haksız olarak askıya alındığını, 15 Temmuz darbe girişimi sonrası OHAL ilan edildiğini, sözleşmeye göre bu hususların mücbir sebep olduğunu, döviz kurlarındaki aşırı oynamalar inşaat piyasasını olumsuz etkilediğini, yerel mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadığını, inşaatın gecikmesinde müvekkilinin bir kusuru olmadığını, denkleştirici adalet ilkesi gereği müvekkilinin yaptığı tüm masrafların hesaplanması gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

4. Davalı ... istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece eksik inceleme yapıldığını, müvekkilinin tapu sicilindeki kayda güvenerek iyiniyetle taşınmazı satın aldığını, tapuda herhangi bir şerh bulunmadığını, bilirkiş raporlarının yeterli olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşme uyarınca inşaatın en geç 10.08.2017 tarihinde teslim edilmesi gerektiği, eldeki davanın ise 16.11.2017 tarihinde açıldığı, keşif tarihi itibariyle imalatın %40 seviyesinde olduğunun tespit edildiği, yüklenici şirketin edimini yerine getirmediği, temerrüde düştüğü, yerleşik yargı içtihatları uyarınca, yükleniciden taşınmaz satın alan diğer davalıların iyiniyetli kazanımlarından bahsetmenin mümkün olmadığı, bu itibarla, ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı .... Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti vekili, davalı .... Ltd. Şti. vekili temyiz başvuru dilekçelerinde, istinaf başvuru dilekçelerinde dile getirdikleri hususları temyiz nedeni olarak ileri sürmüşlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshi ile tapu iptal ve tescil istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

4. Davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 344 üncü maddesi gereğince, temyiz dilekçesi verilirken eksik ödenen temyiz harç ve giderlerinin muhtıranın tebliğ tarihinden itibaren bir haftalık kesin süre içerisinde ödenmesi gerekir. 6100 sayılı Kanun’un anılan hükümleri gereğince, verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, temyiz başvurusu yapılmamış sayılır.

Dosya içeriğine göre Bölge Adliye Mahkemesince ödenmeyen temyiz harç ve giderlerinin bir haftalık kesin sürede ödenmesi için usulüne uygun olarak düzenlenen muhtıra, 08.06.2022 tarihinde davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti. vekilleri Av. ...’a tebliğ edilmiştir. Temyiz harç ve giderleri, davalılar vekili tarafından bir haftalık yasal süre içerisinde mahkeme veznesine yatırılmamıştır.

Temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin 27.06.2022 tarihli ek karar yukarıda anılan Kanun hükümlerine uygun olduğundan davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz isteminin reddi ile söz konusu ek kararın onanması gerekir.

2 . Diğer Temyiz İtirazlarına Gelince;

2.1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin ve davalı Simer .... Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, Bölge Adliye Mahkemesince verilen, davalılar

... ve ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz isteminin reddine ilişkin 27.06.2022

tarihli ek kararın ONANMASINA,

(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin ve davalı ..... Pet. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100

sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Yargıtay duruşmasında vekilleri hazır bulunan davacılar yararına takdir olunan 8.400,00 TL duruşma

vekalet ücretinin, davalılardan tahsili ile davacılar ödenmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.