Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2018/3072 E., 2022/227 K.

HÜKÜM/KARAR: Davacının İstinaf Başvurunun Esastan Reddine, Davalının Kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2015/187 E., 2018/587 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraflar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 23.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren malzemeli yemek pişirme, dağıtma ve sonrasına ait hizmetlerin alımına ve yemek tedarikine dair sözleşme düzenlendiğini, ek protokol ile sözleşmenin 31.12.2018 tarihine kadar uzatıldığını, davalı şirketin süre dolmadan sözleşmeyi 02.12.2014 tarihli ihtarla 05.01.2015 tarihinden itibaren haksız şekilde feshettiğini, feshin dayanağının sözleşmenin 8.3 maddesi olarak gösterildiğini, bu madde uyarınca fesih için önce ... Holding Hakemliğine başvurulması, hakemlik sürecinin tamamlanmasından sonra 30 gün önceden yazılı ihbarda bulunulması gerektiğini, ancak müvekkilin hakemliğe çağrılmadığını ve hakemde savunma imkanı bulamadığını, 30 günlük süreye de riayet edilmediğini, bu nedenle davalının feshinin 8.3 maddesine uygun olmadığını, süresinden önce fesih nedeni ile müvekkilinin sözleşme süresince edineceği kardan yoksun kaldığını, sözleşmenin devam edeceği inancıyla yaptığı masraflar nedeniyle zarara uğradığını belirterek belirsiz alacak davası şeklinde olmak üzere 1.200.000,00 TL yoksun kalınan kar ile 54.000,00 TL yapılan masrafın, fesih tarihinden işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmede müvekkilinin defter ve kayıtları münhasır delil kabul edildiğinden davacının sunduğu delilleri kabul etmediklerini, sözleşmenin 8.3 maddesi gereğince feshedildiğini, ancak davacının hakeme başvurmadan feshi kabul etmediğini, 09.10.2014 tarihinde hakemlik için ... Holdinge başvurduklarını, hakemliğin bu gruba bağlı şirketler arasında çıkan uyuşmazlıklarda görev aldığını, ancak taraflar arasındaki sözleşmenin imzalanmasından sonra her iki şirketin ... Grubu bünyesinden çıktıklarını ve ... Holding'in hakemlik talebini reddettiğini, müvekkilinin sözleme gereği hakeme başvurduğunu ve aldığı cevabın ardından 30 gün önceden noter kanalı ile sözleşmeyi feshettiğini, 8.3 maddesi uyarınca davacının yoksun kalınan kar ve masraf talebinde bulunamayacağını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, taraflar arasında 23.12.2012 tarihinde yemek hizmeti alımı konusunda sözleşme imzalandığı, daha sonra imzalanan ek protokol ile sözleşme süresinin 31.12.2018 tarihine kadar uzatıldığı ancak bu sürenin dolmasından önce 02.12.2014 tarihli ihtarname ile davalının sözleşmenin 8.3 maddesi gereğince sözleşmeyi feshettiği ve feshin 01.05.2015 günden itibaren geçerli olacağının bildirildiği, davalı tarafın göndermiş olduğu ihtarnamede herhangi bir fesih sebebi göstermediği, feshe dayanak olarak sözleşmenin 8.3. maddesini gösterdiği, aynı ihtarnamede fesihle ilgili olarak ... Holding hakemliğine başvurulduğu, holding'in hakemlikten imtina ettiği ifade edildiği, taraftar arasındaki sözleşmenin 8.3 göre; “....hizmet alan şirket işbu sözleşmeyi herhangi bir nedenle sözleşmede belirtilen surenin sona ermesinden önce feshetmek istemesi halinde 30 gün önceden yazılı ihbarda bulunmak koşuluyla feshedebilir, şirket feshetmeden önce ... Holding hakemliğine başvurmalıdır. Bu şekilde fesih durumunda tedarikçi herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunamaz...“

Davalı taraf fesih talebi ile ilgili olarak sözleşme hükmü gereğince ... Holding'e hakemlik için başvurmuş ancak 03.11.2014 tarihli elektronik posta cevabında belirtildiği gibi ... Holding hakemlik görevini kabul etmemiş ve uyuşmazlığın taraflar arasında çözülmesi gerektiğini bildirildiği, sözleşmenin 8.3 maddesinde belirtildiği üzere bu madde gereğince fesih için ön koşul, hakeme başvuru olduğu, ... Holding bu görevi kabul etmediğinden hakeme başvuru şartı gerçekleşmediği, sözleşmenin 8.3 maddesi gereğince 'herhangi bir sebeple fesih halinde' hakeme başvuru şartı getirildiğine göre, burada hakemin işlevi, feshi gerektiren bir durumun gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti olduğu, başka bir ifade ile eğer ... Holding hakemliği kabul edip değerlendirme yapsaydı ve davalının talebini yerinde görseydi 8.3 madde gereğince fesih gerçekleşecek ve bu durumda aynı madde gereğince davacının tazminat talep hakkı olmayacağı, somut olayda hakem prosedürünün işletilmesi mümkün olmadığına göre sözleşmenin 8.3 maddesi gereğince sözleşmenin feshedilmesi imkanı kalmadığı, bu durumda sözleşmenin diğer maddelerinde yer alan feshe ilişkin hükümlerin irdelenmesi gerektiği, sözleşmenin 8.1 maddesine göre; davacı, tedarikçinin sözleşme uyarınca üstlendiği yükümlülükleri yerine getirilmemesi durumunda davalının tedarikçiye ihtarda bulunması, 3 günlük süre içinde ihlalin düzeltilmemesi halinde davalının fesih hakkı doğacağı, oysa davalının davacıya sözleşmenin 8.1 maddesi gereğince ihbarda bulunduğu ve 3 günlük süre verdiğine ilişkin bilgi ve belge sunulmadığı, esasen davalı da 8.1 madde gereğince sözleşmenin feshedilmiş olduğu konusunda bir savunmada bulunmadığı, aksine fesih gerekçesini sözleşmenin 8.3 maddesine dayandırdığı, davalı taraf, fesihte somut bir olguya dayanmamakla birlikte sunmuş olduğu delillerle; yemekler hakkında çalışanlar tarafından iletilen şikayetler, yapılan bir takım denetimler, fotoğraflar... sunmuş, davacının hazırladığı yemekler sebebiyle zehirlenme olayları yaşandığını ileri sürdüğü, dinlenen bir kısım tanıklar da, yemekhanede hijyen koşullarına uyulmadığı, süresi geçmiş gıda maddesi kullanıldığı, çok sayıda kişinin ishal olduğu, yemeklerden kıl, böcek, yabancı madde çıktığı konusunda beyanlarda bulunmuş iseler de yemekhanede hijyen koşullarının bulunmadığı, suresi geçmiş gıda maddeleri ile yemek imalatı yapıldığı yönünde davacı tarafı bağlayıcı, tarafların katılımı ile düzenlenmiş bir tutanağın bulunmadığı, gerçekleştiği söylenen gıda zehirlenmesi ile ilgili herhangi bir somut veri ortaya konmadığı, sözleşmenin 9.4 maddesi gereğince zehirlenme halinde şahit numune alınıp tahlile gönderilmediği ve yine sözleşmenin 8.6.2 maddesi gereğince davacıya hijyen kurallarına uyulmaması, temizliğin yetersiz olması ile ilgili yazılı uyarı yapmadığı aynı madde gereğince cezai şart kuralının işletilmediği, 8.6.3 maddesi gereğince istihkaktan kesinti yapmadığının anlaşıldığı, kaldı ki yukarıda da ifade edildiği gibi, davalının göndermiş olduğu olduğu fesih ihtarnamesinde yukarıda sözü edilen sözleşme hükümlerine değil münhasıran 8.3 maddesine dayanıldığı, dolayısıyla davalı tarafından yapılan feshin haksız olduğu, sözleşmenin belirlenen süresi dikkate alınarak tazminat talep edebileceği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davacının mahrum kalının kâr talebinin kabulüne, sözleşme için yapmış olduğu masraflar talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın feshe gerekçe olarak gerçeğe aykırı şikayetler aldığını ve delil oluşturma çabasına girdiğini, uzman raporuna göre ... Holding'in hakemlik yapmamasının davalıya doğrudan fesih yetkisi vermediğini, sundukları hizmetin ayıplı olduğu ile ilgili herhangi bir rapor bulunmadığını, müvekkili şirketin 2014 yılı karı 300.000,00 TL olmasına rağmen hükme esas alınan raporda elde edebileceği kârın eksik hesaplandığını, yapılan harcamalara ilişkin faturaların davaya konu iş ile ilgisi olmasına rağmen bu harcamaların hangi işletme için kesildiğinin belirsiz olduğu gerekçesiyle masraf taleplerinin reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, rapora itirazlar değerlendirilmeden hüküm kurulmasının da doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ayıplı hizmet verdiği ile ilgili davacının imzasını içeren birçok delili sunmalarına rağmen dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda açıkça hijyen kurallarının ve yemek güvenliğinin davacı tarafından ihlal edildiğinin belirtildiğini, davacıya defalarca süre verilmesine rağmen davacının sözlerini yerine getirmediğini ve sözleşmenin bu nedenle feshedildiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep ve istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında " davalının sözleşmenin 8.3 maddesi uyarınca ... Holding hakemliğine başvurduğu, ... Holding'in hakemlik görevini kabul etmemesi üzerine davalının 02/12/2014 tarihli ihtarname ile 05/01/2015 tarihinden itibaren sözleşmeyi feshettiği görülmektedir. Sözleşmenin 8.3 maddesinde hizmet alan davalı şirketin sözleşmeyi herhangi bir nedenle 30 gün önceden ihbarda bulunmak koşuluyla süresinden önce feshedebileceği düzenlenmiştir. Anılan maddede davalıya sözleşmeyi herhangi bir nedenle fesih yetkisi verilmiş olması karşısında, madde de belirtilen "herhangi bir nedenin" haklı bir neden olarak kabul edilmesi doğru değildir. Bu durumda davalı hizmet alanın 30 günlük önele uymak koşulu ile sözleşmeyi haklı bir neden olmadan da feshedebileceğinin kabulü gerekir. Ancak bu madde uyarınca fesih için öncelikle ... Holding hakemliğine başvuru şartı da aranmıştır. Sözleşme tarihinde tarafların ... Grubu şirketlerinden olduğu, ancak sözleşmenin imzalanmasından sonra gruptan ayrıldıkları beyan edilmiş olup, davalının fesih ihtarnamesi düzenlemeden önce 8.3 maddesi uyarınca ... Holding'e başvurduğu, ancak ... Holding'in hakemlik talebini kabul etmediği görülmektedir. Davalı hizmet alan bu madde uyarınca hakemliğe başvuru şartını da yerine getirmiştir. Sözleşmenin 8.3 maddesinde hakemin görevi kabul ederek fesih talebi hakkında karar vermesi şartı bulunmadığı gibi, maddeden hakemin feshin haklı olup olmadığını tartışarak fesih talebi hakkında karar vereceği anlamı da çıkmamaktadır. Bu durumda davalının önce hakeme başvurduktan sonra sözleşmenin 8.3 maddesine göre önele uyarak yaptığı fesih sözleşmeye uygun olup, feshin haklı nedene dayanmasına gerekte bulunmamaktadır. Bu durumda davalının sözleşmeyi 8.3 maddesine uygun olarak feshettiği, anılan madde uyarınca bu kapsamda yapılan fesih nedeniyle davacı tedarikçinin herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunamayacağı anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisine ve davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı tarafın hakeme başvururken kendisine bildirimde bulunmadığını ve savunma hakkının ihlal edildiğini, davalı şirketin işi başka bir şirkete vermek istemesi nedeniyle sözleşmeyi haksız feshettiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup; davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmede 8.madde kapsamında sözleşmenin fesih halinin düzenlendiği, sözleşme serbestisi ilkesi gereğince de tarafların bu sözleşmeye imza atarak hükümleri kabul ettiği, 8.3 maddesinde de sözleşmenin herhangi bir nedenle feshedilmesi durumunun düzenlendiği, yani bu maddeye göre fesih halinde haklılık durumunun aranmayacağı ve hizmet alanın bu maddeye göre sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi nedeniyle tedarikçinin herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunamayacağının kararlaştırıldığı, maddedeki ihbarda bulunma şartının da davalı tarafından süresine uygun olarak yerine getirildiği anlaşıldığından davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18/09/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.