Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/917 E., 2022/105 K.

DAVA TARİHİ: 10.08.2018

HÜKÜM/KARAR: Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2018/737 E., 2019/162 K.

Taraflar arasındaki yokluğun sözleşmenin kesin hükümsüzlüğünün tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile ...,... parselde kayıtlı gayrimenkulün hissedarları dava dışı Seyfi Söylemez ve ... arasında Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri imzalandığı, ancak davacı şirketin ortaklarından olan ...'nun Twitter hesabının hacklenmesi ve kendisine ait olmayan paylaşımlar yapılması neticesi ailesinin ve çalışanlarının ölüm tehditleri aldığı, ortalık yatışana kadar geçici bir süre için bu sözleşmelerin Beşiktaş 15. Noterliğinin 25/03/2016 tarih ve 3454 3455 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Müteahhitlik Devir Sözleşmeleri gereği bedelsiz olarak davalıya devredildiği, karşılıklı edimleri içermeyen devir sözleşmelerinin BK'nın 27 vd.maddelerinde yazılı olduğu üzere mutlak butlanla batıl/kesin hükümsüz/yok hükmünde olduğunu, müvekkili şirketin bu sözleşmelere bağlı olmadığını, sözleşmelerin doğduğu andan itibaren hiçbir hukuki değeri bulunmadığını, sözleşme metinlerinde Borçlar Kanununa aykırı hükümler olduğunu ileri sürerek Beşiktaş 15. Noterliği'nin 25/03/2016 tarih ve 3454 3455 yevmiye numaralı iki adet Düzenleme Şeklinde Müteahhitlik Devir Sözleşmeleri'nin mutlak butlanla batıl/kesin hükümsüz olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu uyuşmazlığa neden olan ... Ada, 164 parselin her iki hissedarı ile 07.05.2015 ve 22.04.2015 tarihlerinde imzalanan Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinin, Beşiktaş 15. Noterliği'nin 25.03.2016 tarih ve 3454 3455 yevmiye numaralı iki adet Düzenleme Şeklinde Müteahhitlik Devir Sözleşmeleri ile müvekkiline devredildiğini, davacının ayrıca, müvekkiline devrettiği sözleşmeleri 01.06.2018 tarihinde dava dışı ... İnşaat Tic. A.Ş.'ye de devrettiğini, iki kez farklı şirketlere devredilen sözleşmeler yönünden davacının işbu davada taraf sıfatının bulunmadığını, davacının dilekçesinde ileri sürdüğü iddialarını ispatlaması gerektiğini, müvekkilinin devir sözleşmeleri ile arsa sahiplerine karşı sorumluluğu üstlenerek ağır bir yükün altına girdiğini, davacının da arsa sahiplerine olan sorumluluğu nedeniyle işbu sözleşmeleri müvekkiline devrettiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iddiaları itibariyle ileri sürülen nedenler TBK 27 maddesi kapsamında kesin hükümsüzlük hallerine girmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, mahkemenin deliller toplanmadan karar verdiğini, taraflar arasındaki müteahhitliğin devrine ilişkin noterden yapılan sözleşmelerin yok hükmünde olduğunu ve hükümsüz olduğunu, milyonlarca para kazanacağı bir işten hiç bir bedel almadan vazgeçmesinin doğru olamayacağını, devir sözleşmeleri incelendiğinde davacının halen sorumluluğunun bulunduğunu, davalı şirketin büyük ortağı ve müdürü olan ...'in davacı şirkete başvurarak arsa sahiplerinin internet medyasındaki bu yayınlardan ürkmemesini ve işin bozulmamasını temin etmek istediğini belirterek ortalığın yatışmasına kadar geçici bir süre için 164 parselle ilgili olarak arsa sahipleri ile yapılan iki adet kat karşılığı inşaat sözleşmesinin devirinin zorunlu olduğunu söylediğini, ...'in endişeli hali ve zorlamasıyla problemin zorlayıcı etkisi nedeniyle ortalık yatışana kadar davalı şirkete 25.03.2016 Beşiktaş 15. Noterliğinin 3454 ve 3455 yevmiye numaralı iki adet düzenleme şeklinde müteahhitlik devir sözleşmesi ile gerçekte bağlayıcılığı olmayan kanunun aradığı şartları dahi taşımayan, geçerli bir devir olmayan, hatta bedeli bile olmayan 164 sayılı parselin müteahhitliğe devir edildiğini, hiçbir bedel almadan yapılan devir sözleşmesi yapıldığını, hiçbir hukuki değeri bulunmayan bir sözleşme olduğunu, sözleşmenin niteliği gereği karşılıklı yükümlülükler içermesi gerektiğini, devir sözleşmesi ile müteahhitlik devir edilmiş olsa da hukuki sorumluluğun devam ettiğini, bilahare 161,162,163 ve 166 nolu parsellerin malikleriyle de müvekkili şirketin kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlediğini ve tapuya şerh ettirdiğini, davacı şirketin zor durumda kalmasından davalının yararlanma kastından kaynaklandığını, iki devir sözleşmesinin BK 27 ve devamı maddelerinde yazılı olduğu üzere mutlak butlanla batıl olduğunu, kesin hükümsüz yok hükmünde olduğundan davacı şirketin bağlı olmadığını, diğer hisselere ait sözleşmeleri devir etmiyeceklerini bildirdiklerini, davalı şirketin kötüniyetli davranarak kat katşılığı inşaat sözleşmelerini devraldıklarını tapuya şerh ettirdiğini, davalı şirket diğer parsel malikleri olan ...,... haricindeki diğer hissedarları kışkırtarak tek taraflı olarak sözleşmeleri fesih ettiklerini, ... İnşaat ile ... A.Ş. nin bağlı şirketler olduğunu, her iki şirketin kurucuları aynı olduğunu, 164 no.lu parsel malikleri ile iki ayrı şirket üzerinden sözleşme yapılmasının engel olmadığını, her iki şirketin arsanın imar durumunun iyileştirilmesi için birlikte çalıştıklarını, çalışmalarının sonuna geldiğini, davalı şirketin yok hükmündeki iki adet devir sözleşmesi BK 27 ve devamı maddeleri gereğince mutlak butlanla batıl olduğunu belirterek, mahkeme tarafından verilen davanın reddi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın dayanağını oluşturan TBK'nın 27. maddesi gereğince devir sözleşmesinin kesin hükümsüz olduğunun kabul edilebilmesi için, dava konusu sözleşmelerin kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkansız sözleşmeler olması gerekmektedir. Somut olayda, davacı tarafça dosyaya sunulan deliller, TBK'nın 27. maddesindeki kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırılık hallerini veya sözleşmenin konusunun imkansız olduğunu ispatlayıcı nitelikte değildir. Dava konusu 164 nolu parsele ilişkin yapılan devir sözleşmelerinde, kat karşılığı inşaat sözleşmelerinden doğmuş ve doğacak hakların tamamının tüm hukuki vecibeleriyle birlikte bedelsiz olarak devir ve temlik edildiği, sözleşmelerin devrinden dolayı davalıdan kanunen ve hukuken bir alacağın kalmadığı taraflarca noter huzurunda kabul ve beyan edilmiştir. Davacı bir ticaret şirketi olup, basiretli bir tacir olduğu ve üçüncü şahıslarla girdiği ticari ilişkilerde ve düzenlediği sözleşmelerde basiretli tacir olmanın gereği olarak gerekli özen ve dikkati gösterdiğinin kabul edilmesi gerekmektedir. Davacı şirket tarafından sözleşmelerin davalı şirkete bedelsiz devrine engel teşkil edecek yasal bir düzenleme bulunmadığı gibi, sözleşmelerin bedel karşılığı devredildiği de iddia edilmemiştir. Yapılan devir işleminde TBK'nın 27.maddesi kapsamında kesin hükümsüzlük sebeplerinin bulunduğu ispatlanamadığından, mahkemece davanın reddine karar verilmesi yerinde olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz sebebi olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, bedelsiz olarak yapılan devir sözleşmelerinin TBK'nın 27. maddesi gereğince mutlak butlanla batıl ve kesin hükümsüz olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.