Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SUÇ: Nitelikli yağma

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 12.04.2022 tarihli ve 2022/5166 Soruşturma numaralı iddianamesi ile sanık hakkında, nitelikli yağma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 Sayılı Kanun) 149/1 a,c,h, 150/2, 53/1, 58 ve 63. maddeleri uyarınca kamu davası açılmıştır.

2. ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 16.06.2022 tarihli ve 2022/108 Esas, 2022/197 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında nitelikli yağma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 149/1 a,c,h, 150/2 ve 53. maddeleri uyarınca 6 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

3. ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 12.09.2022 tarihli ve 2022/2751 Esas, 2022/2072 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık ve müdafi ile katılan vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

4. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 04.11.2022 tarihli ve 2022/132745 sayılı yazısı ile özetle; 5237 sayılı Kanun'un 150/2.maddesi uyarınca değer azlığı nedeniyle bozma görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daire'ye tevdii olmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Vekilinin Temyiz Sebepleri;

Sanığın eylemlerinin yoğunluğu sebebiyle daha üst sınırdan ceza alması gerektiği ve miktar itibariyle üst sınırdan indirim yapılmasının hukuka aykırı olduğuna;

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Olay günü saat 20.40 sıralarında katılan ...'in sokak üzerinde tek başına yürümekte iken sanık ... ve faili meçhul şahsın, katılanın yanına geldikleri ve para istedikleri, mağdurun olumsuz cevap vermesi üzerine sanık ...'in soruşturma aşamasında ele geçirilemeyen bıçağı mağdura salladığı, mağdurun ise sanığın elini tuttuğu, bu esnada faili meçhul şahsın mağdurun sırtına tekme attığı ve yere düşen mağdurun kollarından tuttuğu, sanığın mağdurun cebinden cüzdanını çıkarıp içerisindeki 150,00 TL'yi aldığı ve ele geçmeyen bıçakla katılanın sağ alt karın boşluğundan yaraladığı ilk derece mahkemesi tarafından maddi vakıa olarak kabul edilmiştir.

2. Katılanın Muhammet'in aşamalardaki istikrarlı beyanları dosya içerisinde mevcuttur.

3. Katılanın kendisini bıçakla yaralayan ve cebinde 150,00 TL parasını alan şahsı teşhis ettiğine dair 10.04.2022 tarihli fotoğraftan teşhis ve kimlik tespit tutanağı dosya içerisinde mevcuttur.

4. Katılan hakkında düzenlenen basit tıbbi tedavi ile giderilebileceğini belirtir kesin adli muayene raporu dosya içerisinde mevcuttur.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Tebliğnamede Belirtilen Görüş Yönünden

TCK'nın “Daha az cezayı gerektiren hâl” başlıklı 150/2. maddesinde; “Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.” denilmektedir.

Maddenin gerekçesinde ise; “Maddenin ikinci fıkrasında, yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılması gerektiği kabul edilmiştir.” açıklamasına yer verilmiştir.

TCK’nın 145. maddesiyle daha az ceza verilmesini gerektiren bir nitelikli hâl olarak “Değer azlığı”, hırsızlık suçu bakımından da suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak, ceza vermekten de vazgeçilebilir.” ibaresi ilâvesiyle hüküm altına alınmış bir husustur.

Y.C.G.K.'nın 21.12.2010 günlü, 6 225/268, yine 15.12.2009 günlü, 6/242 291 esas ve karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere, 5237 sayılı TCK'nın 145 veya 150/2. maddelerinde veya gerekçelerinde “Daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma” koşulu yoktur. Elbette değerin az olmasına ilaveten, daha çoğunu alma olanağı varken daha azı alınmış ise; bu maddeler sanık lehine uygulanmalıdır. Ancak; her iki maddenin, yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir.

TCK'nın 145 veya 150/2. maddeleri uyarınca faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması kural olarak yeterli olup, suç ve cezada kanunilik ilkesi ile aleyhe kıyas ve yorum yasağı gereği, kanunda bulunmayan başka bir koşul ihdas edilemez.

Hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır.

TCK'nın 145 ve 150/2. maddelerinin uygulanmasında hâkime geniş bir takdir yetkisi tanınmış olup, TC Anayasası’nın 141/3, 5271 sayılı CMK'nın 34, 223, 230 ve 289. maddeleri uyarınca sözü edilen yetki kullanılırken, keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermeksuretiyle açıklanmalı ve uygulama yapılmalıdır.

Öte yandan hâkim, TCK'nın 145 veya 150/2. maddeleriyle kendisine tanınan takdir yetkisini kullanırken, evrensel ceza hukuku prensiplerinden olan ve ceza kanunlarımızın hazırlanmasında esas alınan, kanunilik, belirlilik, orantılılık ve ölçülülük ilkeleri, kıyas ve aleyhe yorum yasağı ile mükerrer değerlendirme yasağına uygun bir değerlendirme yapmak zorundadır.

Bu açıklamalardan değer az ise, verilecek cezadan mutlaka indirim yapılmalıdır gibi bir anlam da çıkartılmamalıdır. Diğer bir anlatımla indirim yapıp yapmama hususu her somut olayda özenle değerlendirilmelidir.

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun Dairemizce benimsenen içtihatları uyarınca; rögar kapağı, plaka, sürücü belgesi, kimlik belgesi ve bankamatik kartı gibi eşyaların hırsızlık suçuna konu olması halinde, ortaya çıkan tehlike veya bunların yeniden çıkartılması için sarf edilecek emek ve mesai vb.’de gözetilerek değer azlığı indirimi yapılmamalıdır.

Bunun gibi kasten öldürme, kasten öldürmeye teşebbüs, cinsel istismar gibi ağır suçların yağma ile birlikte işlenmesi hallerinde değer azlığı indiriminin yapılmaması hukuka, vicdana ve adalete de uygun olacaktır.

Bu açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde, katılana ait 150,00 TL paranın katılanı bıçakla yaralamak suretiyle alınmış olsa bile, suç tarihi olan 09.04.2022 itibariyle paranın satın alma gücü ve günün ekonomik koşulları ile birlikte değerlendirildiğinde, sanığa verilen cezada değer azlığı indiriminin yapılması gerekir.

Açıklanan nedenlerle;

5237 sayılı TCK’nın 150/2. maddesiyle sanığa verilen cezadan değer azlığı nedeniyle indirim yapılması hususunda bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki görüşe iştirak olunmamıştır.

B.Katılan Vekilinin Temyiz Sebebi Yönünden

TCK'nın 61. maddesinde belirlenen suçun işleniş şekli, sanığın suç işleme sebep ve saikleri, kasta dayalı kusurunun yoğunluğu ile meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı nazara alınarak yapılan ceza belirlenmesinde bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre katılan vekilinin daha üst sınırdan ceza alması gerektiği ve miktar itibariyle üst sınırdan indirim yapılmasının hukuka aykırı olduğu'na ilişkin temyiz istemleri yerinde görülmediğinden hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 12.09.2022 tarihli ve 2022/2751 Esas, 2022/2072 Karar sayılı kararında katılan ... vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy çokluğuyla TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

26.01.2023 tarihinde karar verildi.

(Karşı Oy)

(Karşı Oy)

K A R Ş I O Y

2022/12537 Esas sayılı dosyaya muhalefet gerekçesi:

Onama kararına aşağıdaki nedenlerle katılmıyorum;

Olayımızda, sanıklar iki olup, olay tarihinde, yaşı küçük mağdurun gece vakti önüne geçerek ve bıçak çekerek para istedikleri mağdurun yok demesi üzerine zorla cüzdanını alarak içinden 150,00 TL aldıkları ve yağma sonrasında da mağdurun basit tıbbi müdahalelik düzeyde yaraladıkları ve kaçtıkları, yağma suçunu böylece tamamladıkları olayda, paranın değeri az diyerek lehe olarak TCK 150/2. maddesi uygulanmış ise de, sanıklar bu indirimi hak etmemişler, eylemleri sona erdiği ve kaçma imkânları olduğu hâlde mağduru bıçakla yaralamışlardır. Olayda sanıklar yağma suçunu tamamladıktan sonra mağduru bıçaklamaları karşısında, TCK 150/2. fıkrasına göre, miktar yönünden cezada indirim yapmak adalet ve vicdana uymamaktadır. Çünkü yağma eylemleri bittiği, mağdurun aktif direnmesi olmadığı hâlde onu yaralamak hiçbir şekilde lehe değerlendirilmeyi hak edecek bir hareket değildir. TCK'nın 150/2. maddesi 29.06.2005 tarihli değişiklik ile yağma konusu malın değeri hafif ise ceza yarısına indirilir ibaresini, indirilebilir şeklinde değiştirilmiş olup, bu değişimin nedeni caydırıcılığı artırarak değer azlığı indiriminin rutin şekilde uygulanmasını engellemektedir.

Bu nedenle kararın bozulması düşüncesindeyim, sayın çoğunluğun kararına katılmamaktayım.

(Karşı Oy)

K A R Ş I O Y

Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre, 5237 sayılı TCK'nın 150. maddesinin 2. fıkrasındaki "Malın değerinin azlığı" kavramı bakımından yasa koruyucunun amacı, suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın özgülenen kastı da gözetilmek suretiyle daha çoğunu alabilme olanağı varken, yalnızca gereksinimi kadar, değer olarak da gerçekten az olan şeyleri alınması durumunda uygulanabileceği belirtilmiştir.

Somut olayda, katılan ...'in saat 20.40 sıralarında sokakta tek başına yürüdüğü sırada sanık ... ve yanındaki kimlik bilgileri tespit edilemeyen kişinin katılanın yanına gelerek para istedikleri, katılanın parası olmadığını söylemesi üzerine sanığın cebinden çıkardığı bıçağı salladığı, katılanın sanığın elini tuttuğu sırada diğer kişinin sırtına tekme atarak katılanı yere düşürdüğü ve kollarından tutarak etkisiz hale getirdiği, sanık ...'in katılanın cebinde bulunan cüzdan içerisindeki 150,00 TL parayı alıp cüzdanı yere attıktan sonra bıçakla hamle yaparak katılanı sağ alt karın boşluğundan yaraladığı ve olay yerinden koşarak uzaklaştıkları anlaşılmıştır.

5237 sayılı TCK'nın yürürlük tarihinden itibaren TCK'nın 150. maddesi ile ilgili Dairemizin yerleşik içtihadında "daha çoğunu alabilme imkanı varken yalnızca gereksinimi kadar alma" ölçütü hiç bir zaman tek kriter olarak kabul edilmemiştir. Bu cümlede ifade edilmek istenilen husus suç konusuna ilişkin sanığın kastının baştan itibaren değer olarak az olan bir şeye özgülenmesidir. Mesela sanık tarafından "Bana çorba parası ver" veya "5 TL ver" şeklinde sözler sarf edilerek cebir veya tehdit uygulamasında olduğu gibi. Ayrıca suçun işleniş şekli, olayın özelliği ve sanığın kişiliğinin de değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. TCK'nın 150/2. maddesinin ilk halindeki "indirilir" ibaresi 29.06.2005 tarih ve 5377 sayılı Kanunla "indirilebilir" şeklinde değiştirilmiştir. Kanun metnindeki bu değişiklik de dikkate alındığında değer azlığı nedeniyle her halükarda indirim yapılması gerektiği düşünülemez. Olayın özelliği, suçun işleniş şekli ve sanığın kişiliği de değerlendirilerek gerekçe gösterilmek suretiyle uygulanıp uygulanmaması yoluna gidilecektir. Bu konudaki takdir hakkının yargılama yapan ilk derece mahkemesine ait olduğu aşikardır. Dairemizin belirtilen içtihadı yıllar içinde yerel mahkemeler tarafından da benimsenmiş ve uygulanmasında herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Hal böyle iken sadece yağma konusunun 150,00 TL olması nedeniyle TCK'nın 150/2. maddesi gereğince sanığın cezasından indirim yapılması isabetli olmamıştır. Bununla birlikte katılanın cüzdanında bulunan parasının tamamının 150,00 TL olması nedeniyle sanığın özgülenen kastının katılanın üzerindeki tüm parasını almaya yönelik olduğu ve bir lise öğrencisinin daha fazla para bulunmasının da beklenemeyeceği gibi bu miktarın değer olarak da az kabul edilemeyeceği, ayrıca suçun işleniş şekli ve olayın özelliği nazara alındığında, TCK'nın 150/2. maddesinin uygulanma şartlarının oluşmadığı düşüncesinde olduğumdan kararın bozulmasına karar verilmesi gerekirken sayın çokluğun onanması yönündeki görüşüne katılmıyorum.

(Karşı Oy)