Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/12488 E.

5. Hukuk Dairesi 2025/12488 E. , 2026/4262 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/197 Esas, 2025/431 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Mardin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.04.2025 Tarihli ve 2024/1040 Esas, 2025/356 Karar Sayılı Kararı Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu, cevap dilekçesinde faturanın kaçak elektrik kullanımına istinaden tahakkuk ettirildiğinin savunulduğu, kaçak elektrik kullanımı da bir haksız fiil olduğundan bu hüküm uyarınca da yetkili mahkemede davanın görülebileceği, haksız fiilin işlendiği yerin tesisatın bulunduğu mahal olduğu, zarar görenin yerleşim yerinin ise davalının yerleşim yeri olduğu, bu hüküm uyarınca Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Diyarbakır 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.07.2025 Tarihli ve 2025/197 Esas, 2025/431 Karar Sayılı Kararı Davalı her ne kadar yetki itirazında bulunmuş ise de davacının seçimlik hakka sahip olduğu ve seçimlik hakkını Mardin ilindeki mahkemelerden yana kullandığı, ... Elektrik ve Dağıtım A.Ş.'nin Mardin ilinde şubesinin bulunduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 14 üncü maddesi uyarınca davalının şubesinde de dava açılabileceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, kaçak elektrik kullanımına dayalı olarak tutulan tutanaklardan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) “Menfi tesbit ve istirdat davaları” başlıklı 72 nci maddesinin sekizinci fıkrası şöyledir: “Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.”

3. 6100 sayılı Kanun!un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.”

5. 6100 sayılı Kanun’un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.” C. Değerlendirme 1. Menfi tespit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu belirtilerek genel yetkili mahkemelerin yetkisi düzenlenmiş olup menfi tespit davalarında yetki kesin değildir. Bu davalarda kesin yetki kuralı bulunmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

6. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla genel ve özel yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı davasını, bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

7. Somut olayda, davacının mesken aboneliği olduğundan, sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi de yetkili olup sözleşmenin ifa edileceği yer ise, davacının aboneliğinin bulunduğu yer olan Kızıltepe ilçesidir. Yapılan araştırma ile davalının Mardin ilinde il müdürlüğünün bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, seçimlik hakkını kullanarak davayı, davalının şubesinden daha yetkili organı olan il müdürlüğünün bulunduğu Şanlıurfa ilinde açtığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın Mardin 3. Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Mardin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.