Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1804 Esas, 2023/1253 Karar

KARAR: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ: Keşan 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2021/134 Esas, 2022/79 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... yönünden konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, davalı Tarımsal Kalkınma Kooperatifi yönünden hüküm kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Edirne ili, Keşan ilçesi, ... köyü 155 ada 5 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde belirttiği hususları kabul etmediklerini, davaya konu taşınmazdaki müvekkili kooperatif adına olan payın kamulaştırılmasına muvafakatlerinin bulunmadığını, davacının işbu taşınmazı kamulaştırması için şartların oluşmadığını, kamu yararının söz konusu olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın hukuka aykırı ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, reddinin gerektiğini, taşınmaz hakkında kamulaştırma kararının iptali için süresi içinde Edirne İdare Mahkemesinde iptal davası açacaklarını, taşınmazın bütün olarak değerinin kendilerince 5 6 Milyon TL'yi fazlasıyla geçtiğini, davalı müvekkilinin adına kayıtlı olduğunu beyan ettiği 174,99 m² hissenin yer aldığını, Edirne İl Encümeninin 07.04.2021 tarihli ve 125 sayılı kararı ile davalılar adına olan 311,98 m²lik hissenin kamulaştırması amacı ile kamulaştırma bedelinin tespitini Mahkemeden istediğini, davacının bu davada kamulaştırma bedelinin tespitini istemekle beraber davalılar adına kayıtlı hisselerin iptali ile bu hisselerin davacı kurum adına tesciline karar verilmesini istediğini, davacı idarenin talepleri ve idari işleminin hukuka aykırı olduğunu, davalıların hisselerinin kamulaştırılmasındaki kamu yararının varlığında şüphe olduğunu, kamu yararı ve işlemin hukuka uygun olup olmadığı unsurlarının detaylıca incelenmesinin gerektiğini, idare karşısında vatandaş kimliği ile yer alan müvekkilinin idareye kıyasla güçsüz konumda olduğunu, davalının hak kaybına uğramamasını ve mülkiyet hakkının haksız olduğunu iddia ettiği kamulaştırma işlemi karşısında ihlal edilmemesinin birinci olarak talep ettiklerini, taşınmazın konumunun denize yakınlığının ana yola cepheli oluşunun önünün kapanma olasılığının olmamasının, denizi görmesinin, sahilde yerleşim yerlerinde yer almasının ve arsa niteliği taşıması özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini ve bu hususlar dikkate alındığında değerinin oldukça yükseleceğini, davacı idare kendi bünyesi içerisinde oluşturduğunu iddia ettiği kıymet takdir komisyonu ile taşınmazın birim bedelini takdir ederken gerçek rayiçlerin çok altında kaldığını, kamulaştırmaya konu olmaması halinde bu arsanın müvekkili tarafından çok farklı amaçlarla kullanılabilme ihtimalinin olduğunu, idarece istenen kamulaştırmada hukuki menfaat olmadığını bildirerek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma kararının iptali için dava açtıklarını, idare mahkemesinin yürütmenin durdurulması kararı verdiğinini ve işlemi iptal ettiğini, kesinleşmenin beklenilmesi gerektiğini ve belirlenen bedelin düşük olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... vekili tarafından dava konusu işlemin iptali için Edirne İdare Mahkemesinin 2021/2011 Esas, Sayılı dosyasında dava açıldığı, mahkemece verilen 23.12.2022 tarihli ve 2021/2011Esas, 2022/3096 Karar sayılı kamulaştırma işleminin iptaline dair kararın 04.05.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakla davalı ... yönünden dava konusuz kaldığından, davalı ...'in istinaf talebinin kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurmak sureti ile davalı ... yönünden davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu Edirne ili, Keşan ilçesi, ... köyü 155 ada 5 parsel sayılı taşınmazın dosya içerisindeki 13.05.2022 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre davalı kooperatif adına kayıtlı 136,99 m²lik alanının kamulaştırma bedelinin 114.477,06 TL olarak tespitine ilişkin 20.06.2022 tarihinde davalı ... köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi hakkında kurulan hüküm kesinleştiğinden bu davalı yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince verilen tescil hükmünün kesin nitelikte olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

5. Değerlendirme

6. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Davalı ... tarafından idari yargıda açılan kamulaştırma kararının iptali istemine ilişkin davaların kabulüne dair kararların kesinleştiği anlaşılmakla, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile ilgili hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.