Karar Detayı

MAHKEMESİ: Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/386 Esas, 2023/1246 Karar

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/294 Esas, 2019/337 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine , Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Erzurum ili, Yakutiye ilçesi, ... Mahallesi 12480 ada 4 parsel (eski 590 ada 13 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı belediyenin kamulaştırma işlemlerini usulüne uygun yapmadığını, dava dilekçesinde her ne kadar pazarlık görüşmesi için çağrı yapıldığı ifade edilmiş ise de müvekkiline böyle bir çağrı yazısı gelmediğini, anlaşma yapılmadığında 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine göre işlem yapılması gerektiğini, 2942 sayılı Kanun'daki usule uygun satın alma girişiminde bulunulmadığını ve anlaşma yapılmadığını, bu husus dava şartı olduğundan davanın reddi gerektiğini, belirlendiği ifade edilen bedelin rayiç değerlere ve emsallerine göre düşük olduğunu, bedel tespitinin emsal karşılaştırması yoluyla yapılmasını, müvekkili dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ön şart yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın tapu kayıtlarında malikin açık kimlik bilgileri yazmadığından tapu maliki ... kızı ... ’na kayyım tayini için Mahkemeden yetki verilmesinin talep edildiğini, açılan kamulaştırma bedel tespit ve tescil davasında yetki alındığını ve kayyım tayini davası açıldığını, açılan kayyımlık davası sonucu tapu malikinin vefat etmiş olduğu anlaşılmakla mirasçılık belgesi alınmak suretiyle mirasçıların davaya dahil edildiğini, davalı ... vekilinin müvekkili açısından pazarlık görüşmeleri için çağrı yapılmadan dava açıldığını belirtmesi üzerine davalı ... hakkındaki davanın tefrikine karar verildiğini, devam etmekte olan 2018/62 Esas sayılı dosyada keşif yapılarak bedelin tespit edildiğini, kamulaştırma bedelinin ödenmesi aşamasına gelindiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi uyarınca satın alma usulünün yerine getirilmesi için Kanun'un idareye 45 günlük bir süre öngördüğünü, buna göre İlk Derece Mahkemesince işin esasına girilmeden taraf teşkili sağlanmadan davacının 2942 sayılı Kanun'un 7 inci ve 8 inci maddelerine göre gerekli araştırma yapılıp malik tespit edilmeden ve zorunlu satın alma usulü denenmeden dava açıldığından davanın reddine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığını belirterek davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; idarenin Kıymet Takdir Komisyonunca tespit edilen bedel ile gerekli pazarlık görüşmeleri yapmaya çalıştığını; ancak tapu kaydında kimlik bilgileri bulunmadığından tapu malikinin yalnızca ismi ile kendisine ulaşılmasının mümkün olmadığını, tapu kaydında yalnızca Mamo Kızı Fatma Çobanoğlu yazmakta olduğundan mahkeme kararı olmaksızın mirasçılara ulaşılmasının mümkün olmadığını, diğer taraftan Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/62 Esas dosyası üzerinden keşif yapılarak bilirkişi raporu tanzim edildiğini ve dava konusu taşınmaza kıymet takdir edildiğini, dosya bu aşamaya gelmiş iken dahili davalılardan ... yönünden davanın tefrik edilmesinin kamulaştırma davalarının amacına aykırı düştüğünü ve usul ekonomisini ihlal ettiğini, bu sebep ile öncelikle kayyım tayini için dava açmak gerektiğini, dolayısıyla idarenin pazarlık görüşmeleri şartını yerine getirdiğini, aksi kanaatte olunsa dahi işin esasına girildiği aşamada davanın reddine karar verilemeyeceği yönünde Yargıtay kararlarının bulunduğunu beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

5. Değerlendirme

6. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

7. Davanın 2942 sayılı Kanun'un 7 nci ve 8 inci maddelerinde öngörülen uzlaşma şartlarına uyulmadan açıldığı tespit edildiğinden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

8. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.