Yargıtay 5. HD 2023/7654 E. 2024/1344 K.

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1907 Esas, 2023/1096 Karar

KARAR: Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ: Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/395 Esas, 2021/402 Karar

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun davacı idare yönünden esastan reddine, davalılar yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Mahallesi 127 ada 93 parsel (eski 541 parsel) sayılı taşınmazın tamamının usulüne uygun olarak kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedellerinin banka hesabına yatırılarak noter tebligatlarının yapıldığını, taşınmaz maliklerince müvekkili idare aleyhine Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1997/186 Esas, 1999/203 Karar sayılı dosyasında tezyidi bedel davası açıldığını ve hükmedilen bedelin müvekkili idarece ödendiğini, böylece kamulaştırma işleminin kesinleştiğini, buna karşılık davalı tarafça tapuda ferağ verilmediğini, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalıların cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesine gerekçe olarak gösterilen Yüksek Mahkeme kararlarının 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davalarına ilişkin olduğunu, oysa eldeki davanın 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescil davası olduğunu, davalı tarafın yıllar önce kamulaştırma bedelini almasına karşın müvekkili idare lehine ferağ vermediğini, dolayısıyla bu davanın açılmasına sebebiyet verdiğini, müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını ileri sürmüştür.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma işleminin usulüne uygun olup olmadığı araştırılmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, aradan uzun zaman geçtikten sonra bu davanın açılmasının kamulaştırma işlemini geçersiz kıldığını, ayrıca bu durumun mülkiyet hakkının açık ihlali olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesine dayanılarak tescil kararı verilebilmesi için taşınmaz sahibine usulüne uygun olarak noter aracılığı ile tebligat yapılması, idari yargıya başvurulmuş ise kesin olarak sonuçlanması, bedel artırım davası açılmamış olması veya açılmış ise davanın kesin olarak sonuçlanması, takdir edilen ve artırılan (çekişmeli ve çekişmesiz) bedelin tamamının milli bankalardan birine mal sahibi adına bloke edilmiş olması gerektiği, dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacı idare tarafından taşınmazın usulüne uygun kamulaştırma işlemi yapılarak bedelinin ödendiğinin ispatlanamadığı, dava konusu taşınmaza ilişkin olarak taşınmaz malikince açılmış tezyid i bedel davası bulunmadığı ve yine dosya davalısının açtığı bir diğer dava dosyasındaki beyanlarının kabul anlamı taşımadığı anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun davacı idare yönünden esastan reddine, davalılar yönünden kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; ayrıca müvekkili idare tarafından davalılar murisine noter tebligatının çıkartıldığını, kamulaştırma bedelinin bankaya bloke edildiğini ve kamulaştırma işleminin tamamlandığını, buna rağmen tapu kayıt malikince tapuda ferağ işleminin yaptırılmadığını, taşınmaz malikinin kamulaştırma işleminden haberdar olmamasının doğru olmadığını, davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescili hususundadır.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi ile 24.04.2001 tarihli 4650 sayılı Kanun’un 21 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen ana kanuna işlenemeyen geçici 1 inci maddesi.

5. Değerlendirme

6. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

7. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre; dava konusu İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Mahallesi 127 ada 93 parsel (eski 541 parsel) sayılı 2.100 m² yüzölçümlü taşınmazın 1996 yılında davacı idare tarafından Sazlıdere Barajı inşaatı sebebiyle kamulaştırılmasına karar verildiği, kamulaştırmanın yapıldığı tarihte dava konusu taşınmazın davalılar murisi ... adına kayıtlı olduğu, noter kanalıyla yapılan kamulaştırma tebligatlarının 27.06.1996 tarihinde muhatabın aynı adreste birlikte oturduğu oğlu ...'e yapıldığı, ancak malik ...'in tebligat tarihinden önce 06.08.1992 tarihinde vefat ettiği, dolayısıyla yapılan tebligatın usulsüz olduğu anlaşılmaktadır.

8. Buna karşın; davalılar tarafından Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/273 Esas sayılı dosyasında davacı idareye karşı kamulaştırma amacına uygun olarak kullanılmayan dava konusu taşınmaza ilişkin geri alma hakkının kullandırılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini davası açıldığı ve bu davaya ilişkin belgelerde kamulaştırma bedelinin ödendiğinin açıkça kabul edildiği tespit edilmiş olup, kamulaştırma bedelinin ödendiğine ilişkin açık beyan doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.