Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1404 Esas, 2023/466 Karar

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/321 Esas, 2021/446 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekilleri dava dilekçesinde; müvekkilinin murisinin paydaş bulunduğu, İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ... Mahallesi 6 30 31 41 4248 87 87A 3421 4558 4566 4697 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde DSİ genel müdürlüğünce gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerinin 4560 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanun'u (2942 Sayılı Kanun) hükümleri uyarınca müvekkillerine tebliğ edilmediğini ve ödeme yapılmadığını, bu nedenle el atma bedelinin dava tarihinden itibaren yürütülecek olan faiz ile davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden; Büyükçekmece ilçesi baraj gölü sahasında kalan 4763 ve 4793 parsel sayılı taşınmazlarda yer alana hisseleri için dava tarihiden itibaren yürütülecek olan en yüksek faiz ile davalı İSKİ Genel Müdürlüğünden tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı İSKİ Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu Büyükçekmece ilçesi, ... 4763 ve 4793 sayılı parsellere ilişkin idareleri aleyhine açılan davanın reddi gerektiğini, maliklere Milli Gazete'de yayımlanan ilan ile tebligat yapıldığını, tüm bu işlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştiğini, Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesinde 1996/75 Esas, 1999/730 Karar sayılı dosyasında 95 nolu (yeni 4763) parselin idare adına hükmen tescilinin sağlandığını, Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesin 1993/21 Esas, 1995/1268 Karar sayılı dosyası ile 213 nolu parselin (yeni 4793) idare adına hükmen tescilinin sağlandığını, bu nedenle bu parsellere ilişkin olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık tutanağının verilmesinin dava şartı olduğunu, 1983 öncesi kamulaştırmalar için uzlaşmazlık belgesinin davacı tarafından davaya sunulmasının dava şartı olduğunu, ayrıca maliklerden tapu sicil müdürlüğünden rıza i akit verenlerin hisselerinin idareleri adına tescil edildiğini, 4566 eski 67 yeni 4932 ve 4933 No.lu parseller için bedel yatırıldığını, noter tebligatı çekildiğini, adresi bilinmeyenlere noter tebligatı yerine geçmek üzere 04.12.1991 tarihli Hürbakış Gazetesi'nde kamulaştırma ilanı yapıldığını, bu nedenle davanın usulden ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın esası açısından önemli olan muris ve tapu malikinin aynı kişi olup olmadığı hususunda yeterli inceleme yapılmadığını, murise ilişkin nüfus kayıtlarının getirtilmesi için yaptıkları taleplerin gerektiği şekilde yerine getirilmediğini ve değerlendirilmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, murisin kardeşi ... eski kayıtların Türkçe'ye çevrilmesi sırasında meslek hanesi hata yapılarak eksik bir biçimde tapu katibi olarak çevrildiğini, murisin kardeşi ...'nin devlet görevlisi olması sebebi ile katiplikle birlikte aşar memurluğu yaptığını, 1925 yılında Aşar vergisi kaldırığından murisin kardeşinin de görevinin değiştiğini ve başka göreve atanmış olmasının kuvvetle muhtemel bulunduğunu, veraset belgesinde ismi geçen ... ile tapudaki ismiyle Aşar (rusumat ) memuru biraderi İsmail Ağa'nın aynı kişiler olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında bulunan belgelere ve özellikle nüfus ile tapu kayıtları ile bilirkişi raporuna göre, davacıların murisinin Osman ve Zeynubeden olma 1298 doğumlu Reji katibi İsmail Efendi (...), tapu malikinin ise Aşar (Rusumat) Memuru biraderi İsmail Ağa olduğu, murisin hanesinde kayıtlı olanlardan mesleği Aşar (Rusumat) memuru olan bir kardeşinin bulunmadığı, murisin kendisinin reji katibi, ancak malikin Aşar Rusumat memuru biraderi olduğu, ayrıca davacıların murisinin tapu maliki gibi Salih isminde bir çocuğunun da bulunmadığı, dolayısıyla muris ile tapu malikinin aynı kişiler olmadığı, Mahkemece yeterli araştırmanın yapıldığı anlaşılmakla davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... usulü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

5. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... usulü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir.

6. Değerlendirme

7. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

8. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.