Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Çorlu 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, davacı idare ile davalılardan ... vekillerinin istinaf başvurusu üzerine İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ile davalılardan ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ile davalılardan ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; ... ilçesi, ... Mahallesi, 380 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırmaya konu irtifak hakkı ile pilon yeri bedelinin tespiti ve irtifak hakkının davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılardan ... vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; 2942 sayılı Kanun'nun 10, 11 ve 12 inci maddeleri gereği dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin ve kamulaştırma bedeline eklenecek değer azalması bedelinin tespitine ve müvekkile ödenmesine, taşınmazın ekili alanının zarar verilen kısmının bedelinin el atma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacı idareden tahsiline karar verilmesi gerektiğinin talep etmiştir.

2. Davalılardan ... vekili tarafından cevap dilekçesi verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa derhal ödenmesine, dava konusu pilon yeri yönünden davalı tapusunun iptali ile davacı idare adına tescili ve irtifak konusu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ile davalılardan ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare istinaf dilekçesinde özetle; usulî kazanılmış hakların dikkate alınmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kapitalizasyon faizi oranı, objektif değer artışı oranı ve irtifak hakkı nedeniyle belirlenen değer düşüklüğü oranının yüksek olduğu ve faiz başlangıç tarihinin ve oranının hatalı alındığını, müvekkili idare lehine vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; değer düşüklüğü oranın %10, objektif değer artış oranın %200 olması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu, taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı bedelinin tespit edilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın niteliği gereğince davacı idare lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin yerinde olduğunun kabulü ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ile davalılardan ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebebleri tekrar ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebebleri tekrar ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazdan geçen irtifak hakkı ile pilon yerinin kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 2942 sayılı Kanun'un (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ve 11 inci maddesi.

5. Değerlendirme

6. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

7. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak ve dava konusu taşınmazın yeri, konumu ve bilirkişi raporunda belirtilen özellikleri gözönünde tutulduğunda net gelir metoduna göre belirlenen bedeline %150 oranında objektif değer artışı oranı uygulanmak suretiyle değer biçilmesinde, aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı ile pilon yeri karşılığının adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu irtifak hakkı ile pilon yerinin idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

8. Bilirkişi kurulu raporunda uygulanan münavebenin dava konusu taşınmaza komşu, benzer özellikteki değerlendirme tarihine yakın Dairemiz denetiminden geçen dosyalarda da kullanıldığı ve tespit edilen metrekare birim fiyatının denetimden geçen dosyalar ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

9. Mahkemece istinafın kaldırma kararı sonrası istinaf yoluna başvuran davalı payı yönünden tespit edilen bedelin bankaya bloke ettirilerek ödenmesine karar verildiğinden davacı idare lehine usuli kazanılmış haktan bahsedilemeyeceğinden davacı idarenin bu yöndeki temyiz itirazı yerinde değildir.

10. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alındığında davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi uygundur.

11. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare ile davalılardan ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare ile davalı ...'den peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,17.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.