Karar Detayı

MAHKEMESİ: Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI: 2022/2102 Değişik iş

SUÇ: Görevi kötüye kullanma ve zimmet

İNCELEME KONUSU KARAR: Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara vaki itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.01.2022 tarihli ve 2021/100786 Soruşturma, 2022/16501 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci İstanbul Anadolu 9. Sulh Ceza Hakimliğinin, 30.03.2022 tarihli ve 2022/2102 Değişik iş sayılı Kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 30.03.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 17.10.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.11.2023 tarihli ve KYB 2023/111141 sayılı yazısı ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.11.2023 tarihli ve KYB 2023/111141 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müşteki ...'ın, kardeşi olan ... ... ile ortağı olduğu şirkette ortaklığın giderilmesi ve tasfiyesi için ..., ... ve şüpheli ...'dan oluşan üç kişilik hakem heyetini görevlendirdikleri, tasfiye sürecinde banka kredi borcunun ödenmesi amacı ile satılan arsanın satış bedelinden kalan 2.662.573 USD para ile tasfiye anlaşması uyarınca müşteki ... tarafından teminat amaçlı 500.000 USD bedelli senet hakem olarak tayin edilen şüpheliye emanet olarak verildiği, ancak şüphelinin kredi borcunu ödeyip kapatmak yerine yapılandırma yaptığı, tasfiye sırasında müştekinin şirket hissesi karşılığı kardeşi ve ortağı olan ... tarafından taşınmaz hissesi verileceği taahhüt edilmesi ile şüphelinin de garantörlük yapmasına karşın müştekinin şirket hissesini kardeşine devrettiği ancak kardeşinin taşınmaz devrini yapmadığı gibi şüphelinin de hakemlik görevini yerine getirmeyip devrin gerçekleşmesini sağlamadığı, yine şüphelinin hakemlik görevi gereği uhdesinde bulundurduğu 232.580 USD paradan, miras borcu karşılığı olarak bir miktarını ...'a bir miktarını da müştekiye vermesi gerektiği kararlaştırılmasına karşın ...'a uhdesindeki para ile ödeme yerine 9 ay vadeli 4 adet çek ile ödemeyi teklif ettiği, müştekiye de herhangi bir alacağı olmadığından bahisle ödeme yapmayacağını belirterek parayı uhdesinde bulundurduğu, fahiş aylık hakemlik ücreti istediği, müştekinin şüpheliyi azletmesi ile uhdesinde bulunan parayı ve teminat senedini iade etmesi istenmesine karşın şüphelinin müştekiye ve diğer ortağa uhdesindeki parayı ve teminat senedini vermediği, kendi menfaati doğrultusunda kullandığı ve uhdesinde tuttuğundan bahisle şikayetçi olduğu olayda, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma kapsamında şüphelinin uyuşmazlıkta hakem olarak görevli bulunduğu sırada kendisine teminat amaçlı teslim edilen senedi ve parayı mal edinerek zimmetine geçirdiğine veya hakemlik görevi sırasında tarafların mağduriyetine yol açacak, haksız menfaat temin edecek şekilde görevini kötüye kullandığına dair dosyaya yansıyan ve kamu davası açmayı gerektirecek nitelikte ve yeterlilikte somut delil bulunmadığı, iddiaların soyut halde kaldığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,

Şüphelinin işlediği iddia edilen eylemlerin güveni kötüye kullanma suçunu oluşturduğu gözetilmeden hukuki nitelendirmede hata yapılarak zimmet ve görevi kötüye kullanma suçlarından soruşturma yürütülmesi, şüphelinin para işlemlerine dair banka ve muhasebe belgelerinin temini ile yapılan parasal işlemlere ilişkin usulsüzlük olup olmadığına dair bilirkişi raporu alınması, müştekinin kardeşi ve şirket ortağı olan ... ... ve ...'ın tanık sıfatı ile ifadelerinin alınmasından sonra şüphelinin hukukî durumunun tayin ve takdiri gerekirken, belirtilen nedenlerle yapılan eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1.Şikayetçi vekilinin müvekkili ...'ın kardeşi olan ... ... ile ortağı olduğu şirkette ortaklığın giderilmesi ve tasfiyesi için ..., ... ve şüpheli ...'dan oluşan üç kişilik hakem heyetini görevlendirdikleri, tasfiye sürecinde banka kredi borcunun ödenmesi amacı ile satılan arsanın satış bedelinden kalan 2.662.573 USD para ile tasfiye anlaşması uyarınca müvekkili tarafından teminat amaçlı 500.000 USD bedelli senedin hakem olarak tayin edilen şüpheliye emanet olarak verildiği ancak şüphelinin kredi borcunu ödeyip kapatmak yerine yapılandırma yaptığı, tasfiye sırasında müvekkilinin şirket hissesi karşılığı kardeşi ve ortağı olan ... tarafından taşınmaz hissesi verileceği taahhüt edilmesi ile şüphelinin de garantörlük yapmasına karşın müvekkili şirket hissesini kardeşine devretmesine rağmen kardeşi taşınmaz devrini yapmadığı gibi şüphelinin de hakemlik görevini yerine getirmeyip devrin gerçekleşmesini sağlamadığı, yine şüphelinin hakemlik görevi gereği uhdesinde bulundurduğu 232.580 USD paranın bir miktarını miras borcu karşılığı olarak ...'a bir miktarını da müvekkiline vermesi kararlaştırılmasına karşın ...'a uhdesindeki para ile ödeme yerine 9 ay vadeli 4 adet çek ile ödemeyi teklif ettiği, müvekkiline de herhangi bir alacağı olmadığından bahisle ödeme yapmayacağını belirterek parayı uhdesinde bulundurduğu, fahiş aylık hakemlik ücreti istediği, müvekkilinin şüpheliyi azletmesi ile uhdesinde bulunan parayı ve teminat senedini iade etmesi istenmesine karşın şüphelinin uhdesindeki parayı ve teminat senedini vermediği, kendi menfaati doğrultusunda kullandığı ve uhdesinde tuttuğu iddiaları üzerine şüpheli hakkında başlatılan soruşturma sonucunda, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.01.2022 tarihli ve 2021/100786 Soruşturma, 2022/16501 sayılı Kararı ile şüphelinin uyuşmazlıkta hakem olarak görevli bulunduğu sırada kendisine teminat amaçlı teslim edilen senedi ve parayı mal edinerek zimmetine geçirdiğine veya hakemlik görevi sırasında tarafların mağduriyetine yol açacak, haksız menfaat temin edecek şekilde görevini kötüye kullandığına dair dosyaya yansıyan ve kamu davası açmayı gerektirecek nitelikte ve yeterlilikte somut delil bulunmadığı, iddiaların soyut halde kaldığı gerekçeleriyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir. Şikayetçi vekilinin itirazı üzerine merci İstanbul Anadolu 9. Sulh Ceza Hakimliğinin, 30.03.2022 tarihli ve 2022/2102 Değişik iş sayılı Kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

2.5271 sayılı Kanun'un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 172 nci maddesi "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir...", 173 üncü maddesi“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3) (Değişik: 18/6/2014 6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir..." hükümlerini içermektedir.

3.Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemelerde de belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. Karara itiraz edilmesi halinde itirazı inceleyecek olan Sulh Ceza Hakimliğince, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

4.Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; ... ve ... ...'ın tanık olarak beyanlarının alınmasından, şikayetçi ve kardeşi ... ... arasındaki ortaklığın giderilmesi sürecine ve yapılan ödemelere ilişkin tüm bilgi ve belgelerin temin edilmesinden sonra dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek şüpheli tarafından yapılan işlemlerde herhangi bir usulsüzlük olup olmadığı, şüphelinin uhdesine geçirdiği para bulunup bulunmadığı hususlarında rapor aldırılması gerektiğinden bahisle soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.İstanbul Anadolu 9. Sulh Ceza Hakimliğinin, 30.03.2022 tarihli ve 2022/2102 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

07.03.2024 tarihinde karar verildi.