Yargıtay 5. CD 2024/9521 E. 2024/12300 K.

MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/2271 E., 2024/1988 K.

KARAR: Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Manavgat 1. İş Mahkemesi

SAYISI: 2023/582 E., 2024/343 K.

Taraflar arasındaki Bağ Kur sigortalılık tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurum vekilinin başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; davacının 15.08.1988 tarihinden itibaren Bağ Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "Davacının davasının kısmen kabulü ile

1 Davacının 01.10.2008 31.12.2008 tarihleri arasında Bağ Kur sigortalısı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararını kabul etmediklerini, hükümde aleyhe olan kısımları kabul etmediklerini, davacının davasını ispat ettiğini, belgelendirdiğini ancak Mahkemece bunların dikkate alınmadığını, beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararını kabul etmediklerini, hükme esas alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " 01.10.2008 tarihi öncesine yönelik talep bakımından: 4/a sigortalıları aksine 4/b sigortalıları yönünden geçmişe dönük sigortalılığın tespiti davası yasal dayanağı olmaması sebebiyle dinlenmez. Tescil başvurusu, iradi prim ödemesi, Bağ Kura giriş bildirgesi verilmesi gibi durumlardan birinin varlığı şarttır. Yine istisnaen buna imkan getiren yasalar bulunmakla birlikte yasanın öngördüğü süre içinde başvurulması ve yine yasada öngörülen biçimde prim ödemesi şartı mevcuttur. Son olarak 619 sayılı KHK'nın Anayasa Mahkemesince iptali sebebiyle oluşan boşluk dönemde yani 02.08.2023 tarihi öncesinde Bağ Kura giriş bildirgesinin verilmiş olması da böyledir. Eldeki davada bu durumlardan hiç biri gerçekleşmediğinden davanın reddi yerinde olmuştur.

01.10.2008 tarihi sonrası dönem yönünden: Bu dönemde davacının sigortalı sayılabilmesi için 5510 sayılı Kanun'un 4/1 inci maddesinin b 1 ve/veya b 2. bendlerindeki koşulların bulunması gerekir. Bunlar da ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olmak, gelir vergisinden muaf olanlar yönünden ise esnaf ve sanaatkar siciline kayıtlı bulunmaktır. Eldeki davada davacı yönünden bu koşullar da oluşmadığından davanın tümden reddi yerine kabulüne karar verilmesi yerinde olmamıştır. " gerekçesiyle,

"1 Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1 b 1. maddesi gereğince reddine,

İstinaf harcı davacı tarafça peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

2 Davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1 b 2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

3 Davanın reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle; eksik araştırma yapıldığını, davanın ispat edildiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Bağ Kur sigortalılık tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1479 sayılı Kanun'un geçici 18 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un geçici 8 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.