Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2020/378 Esas, 2021/307 Karar

SUÇLAR: Zincirleme nitelikli zimmet, ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, özel belgede sahtecilik

HÜKÜMLER: Zincirleme nitelikli zimmet suçundan, sanıklar ... ve ... haklarında mahkûmiyet, ... ve ... haklarında beraat, özel belgede sahtecilik ve ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından sanıklar ... ve ... haklarında, ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan ise sanıklar ... ve ... haklarında zamanaşımı nedeniyle düşme, ... hakkında ölüm nedeniyle düşme

Sanıklar haklarında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un (6723 sayılı Kanun) 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un (5320 sayılı Kanun) 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesince temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasınca temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi uyarınca temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereğince temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Sincan Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.04.2009 tarihli ve 2006/18203 Soruşturma, 2009/1988 Esas, 2009/135 numaralı İddianamesiyle sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... haklarında zincirleme nitelikli zimmet suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 247 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 43 üncü maddesi, ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan 5237 sayılı Kanun'un 257 nci maddesinin ikinci fıkrası, sanıklardan ... ve ... haklarında özel belgede sahtecilik suçundan 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (765 sayılı Kanun) 345 inci maddesi gereği cezalandırılmalarına, 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi gereğince hak yoksunlukları uygulanması talebiyle kamu davası açılmıştır.

2. Sincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.09.2013 tarihli ve 2009/111 Esas, 2013/222 sayılı Kararı ile sanıklar ... ve ... haklarında zincirleme nitelikli zimmet suçundan ayrı ayrı cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına, söz konusu suçtan sanıklar ..., ... ve ... haklarında 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi gereği beraatlerine, sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... haklarında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, ... ve ... haklarında ayrıca özel belgede sahtecilik suçundan zamanaşımı nedeniyle kamu davalarının düşürülmesine hükmedilmiştir.

3. Bahse konu hükümlerin suçtan zarar gören vekili ile sanıklar Yusuf Ziya, Hidayet Ersin ve Mehmet Semih müdafileri tarafından temyizi üzerine Dairemizin 17.11.2020 tarihli ve 2016/6352 Esas, 2020/13753 sayılı Kararı ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun Ek 2 nci maddesinin son fıkrası gereğince, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, açılan kamu davasına katılma hakkı olduğu, bu sıfatının gereği olarak 5271 sayılı Kanun'un 233 ve 234 üncü maddeleri gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği halde, usulen dava ve duruşmalar bildirilmeden, davaya katılma ve Ceza Muhakemesi Kanununun mağdur ... katılanlar için öngördüğü haklardan yararlanma olanağı sağlanmadan yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde hükümler kurulması nedeniyle sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.

4. Ankara Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.09.2021 tarihli ve 2020/378 Esas, 2021/307 sayılı Kararı ile sanıklar ... ve ... haklarında zincirleme nitelikli zimmet suçundan 5237 sayılı Kanun'un 247 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 43 üncü maddesi ve 62 nci maddesi uyarınca 7 yıl 9 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına, 53 üncü maddenin birinci fıkrası uyarınca hak yoksunluklarına, söz konusu suçtan sanıklar ... ve ... haklarında 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi gereği beraatlerine, ..., ..., ... ve ... haklarında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma ile ... ve ... haklarında ayrıca özel belgede sahtecilik suçundan zamanaşımı nedeniyle kamu davalarının düşmesine, ... hakkında ise ölüm nedeniyle kamu davasının düşmesine hükmedilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Sanıklar ... ve ... müdafiinin temyiz istemi, bilirkişi heyeti tarafından belgelerin asılları üzerinden inceleme yapılması gerektiğine, belgesiz olduğu iddia olan harcamalara yönelik noter onaylı karar defterinde alınan kararları ve ödemelerin yapıldığına dair muavin defter kayıtları ile söz konusu bedelin nerelere ne şekilde harcandığını ispatladıkları halde dikkate alınmadığına, sanıkların tüm bu nedenlerle beraatlerine karar verilmesi gerektiğine yöneliktir.

2.Katılan ..., Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekilinin temyiz sebepleri, sanıklar ... ve ... hakkında zimmet suçundan en üst sınırdan ceza verilerek hüküm kurulması gerektiğine, düşme ve beraat kararı verilen sanıklara da atılı suçlardan ceza verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Suç tarihlerinde ... Konut Yapı Kooperatifi Yönetim Kurulu başkanı ve üyesi olarak görev yapan sanıkların, konutlarda kura çekiminin yapılabilmesi için şerefiye bedellerinin tespitinin yaptırılması işi için sahte olduğu anlaşılan rapor karşılığı ödenen 6.000 TL, .. Karo firmasına ödenmediği halde kayıtlardan çıkışı yapılan 2.000 TL, kooperatife ait trafo ve direkleri ... Köyü Muhtarlığına satmalarına rağmen kayıtlara geçirmedikleri 3.000 TL, kooperatif adına ...'e gerçekte ödenmediği halde ödeme yapmış gibi görülen 4.140 TL, muhasebe kayıtlarına göre . ... Limited Şirketi firmasına mükerrer olarak ödenen 6.210 TL, ASKİ tarafından kooperatife iade edilen 14.597 TL güvence bedeli, şantiye harcamaları adı altında faturası olmaksızın sadece para makbuzu, gider pusulası ve mahsup fişi karşılığında muhasebeleştirilen 216.681 TL gidere ilişkin paraları uhdelerine alarak zincirleme nitelikli zimmet ve özel belgede sahtecilik suçunu, kooperatif adına mal ve hizmet satın alınan veya yapım işi verilen firmalara yapılan toplam 859.439,35 TL'lik ödeme karşılığında anılan firmalardan fatura ve benzeri ispat edici belge alınmaması nedeniyle toplam 859.439,35 TL'lik tahsilatın söz konusu firmalar tarafından kayıt dışı bırakılmasına, bu tutarda tahsilattan vergi alınmamasına sebebiyet verdiklerinden bahisle ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçunu işledikleri iddia edilerek açılan kamu davalarında, Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; kooperatifin fiilen işlerini yürüten sanıklar ... ile ...'ın kooperatif adına çeşitli firma ve kişilere belge, makbuz ya da fiş almadan toplam 859.439,35 TL ödeme yapmak suretiyle zincirleme nitelikli zimmet suçunu işledikleri kabulüyle mahkumiyetlerine, ... ve ...'ın, her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı ve mahkumiyetlerine yetecek delil elde edilemediğinden atılı zimmet suçundan beraatlerine, özel belgede sahtecilik ve ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından olağanüstü dava zamanaşımı sürelerinin dolması nedeniyle sanıklar haklarındaki kamu davalarının düşmesine, ... hakkında açılan kamu davasının ise nüfus kaydına göre 01.10.2014 tarihinde vefat etmesi nedeniyle düşmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Sanıklardan ... ve ... haklarında özel belgede sahtecilik suçundan açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine, ... hakkındaki kamu davasının ise ölüm nedeniyle düşmesine dair hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

Sanıklara atılı suçların vasfının belirlenmesinde ve buna göre verilen zamanaşımı nedeniyle kamu davalarının ayrı ayrı düşmesine ilişkin hükümlerde ve yine sanık ...'nun 01.10.2014 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında hakkındaki kamu davasının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 64 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca düşmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. Sanıklardan ... ve ... haklarında zincirleme nitelikli zimmet suçundan kurulan mahkûmiyet, ... ve ... hakkında zincirleme nitelikli zimmet suçundan verilen beraat, ..., ..., ... ve ... haklarında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine dair hükümlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde

Suç tarihlerinde .... Konut Yapı Kooperatifi Yönetim Kurulu başkanı ve üyesi olarak görev yapan sanıkların, konutlarda kura çekiminin yapılabilmesi için şerefiye bedellerinin tespitinin yaptırılması işi için sahte olduğu anlaşılan rapor karşılığı ödenen 6.000 TL, ... Karo firmasına ödenmediği halde kayıtlardan çıkışı yapılan 2.000 TL, kooperatife ait trafo ve direkleri ... Köyü Muhtarlığına satmalarına rağmen kayıtlara geçirmedikleri 3.000 TL, kooperatif adına ...'e gerçekte ödenmediği halde ödeme yapmış gibi görülen 4.140 TL, muhasebe kayıtlarına göre ... Sanayi Tic. Ltd. Şti. firmasına mükerrer olarak ödenen 6.210 TL, ASKİ tarafından kooperatife iade edilen 14.597 TL güvence bedeli, şantiye harcamaları adı altında faturası olmaksızın sadece para makbuzu, gider pusulası ve mahsup fişi karşılığında muhasebeleştirilen 216.681 TL gidere ilişkin paraları uhdelerine alarak zincirleme nitelikli zimmet ve özel belgede sahtecilik suçlarını, kooperatif adına mal ve hizmet satın alınan veya yapım işi verilen firmalara yapılan toplam 859.439,35 TL'lik ödeme karşılığında anılan firmalardan fatura ve benzeri ispat edici belge alınmaması nedeniyle toplam 859.439,35 TL'lik tahsilatın söz konusu firmalar tarafından kayıt dışı bırakılmasına, bu tutarda tahsilattan vergi alınmamasına sebebiyet verdikleri iddiasıyla ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçunu işledikleri iddiaları üzerine yapılan yargılamada; kooperatifin fiilen işlerini yürüten sanıklardan ... ile ...'ın kooperatif adına çeşitli firma ve kişilere belge, makbuz ya da fiş almadan toplam 859.439,35 TL ödeme yapmak suretiyle zincirleme nitelikli zimmet suçunu işledikleri kabulüyle mahkumiyetlerine, ... ve ...'ın, atılı zimmet suçunu işledikleri sabit olmadığından beraatlerine, ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı düşmesine karar verilmiş ise de; aşamalarda yapılan savunmalarda harcamaların gerçek ve şirketlerin yahut iş yapan ustaların fatura kesmemesi nedeniyle dayanak belgelerin eksik olduğunun, kamu kurumlarında yapılan giderlerin ilgili kurumlarca teyit edilebileceğinin belirtilmesi, kovuşturma aşamasında alınan 18.12.2012 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda isnatlara konu tutarlardan bir kısmının sanıkların uhdesinde kabul edilemeyeceğine dair tespitler nazara alınarak, maddi gerçeğin hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkartılması açısından, kooperatif inşaatlarına ait plan, proje, metraj cetvelleri, hak ediş raporları temin edilmek suretiyle inşaat konusunda uzman bilirkişilerin iştiraki ile gerektiğinde mahallinde keşif yapılıp suç tarihleri itibarıyla inşaatların fiziki gerçekleşme oranları, proje ile yapılan işlerle proje harici işlerin belirlenmesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının birim fiyatları esas alınarak toplam inşaat maliyetinin saptanması sonrasında sanıkların fiili olarak görev yaptığı dönemde kayıt dışı bırakılanlar da dahil olmak üzere kooperatifin sağladığı tüm gelirler, inşaatlar için yapılanlar dahil tüm giderler, göreve başladıkları ve bıraktıkları tarihlerdeki banka ve kasa mevcutları tespit edilip dava dosyasının tüm ekleriyle birlikte Sayıştay emekli uzman denetçilerinden oluşan bir bilirkişi kuruluna tevdi edilerek; kooperatifin suç tarihleri arasındaki tüm gelirleri ile mahkemece yapılacak keşif sonucu teknik bilirkişilerce verilecek rapordaki tespitler de irdelenmek suretiyle kooperatifin tüm giderlerinin belirlenip karşılaştırılmasından, her bir isnat ve bunlara yönelik savunmalar yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılmak suretiyle sanıkların uhdesinde kooperatif parası bulunup bulunmadığını, varsa miktarını ve bunlardan kim ya da kimlerin sorumlu olduğunu belirleyen ayrıntılı rapor alınmasından, kooperatifin mali işlemlerinin fiilen belirli sanık ya da sanıklar tarafından yürütülüp yürütülmediği hususunun da irdelenmesinden sonra, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141 inci maddesinin üçüncü fıkrası, 5271 sayılı Kanun'un 34 üncü ve 230 uncu maddelerinin birinci fıkraları ile 289 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca mahkeme kararlarının sanıkları, katılanı, Cumhuriyet savcısını ve herkesi tatmin edecek, Yargıtay denetimine olanak verecek biçimde olması, Yargıtayın gerekçelerde tutarlılık denetimi yapması ve bu açılardan mantıksal ve hukuksal bütünlüğün sağlanması için kararın dayandığı tüm verilerin, bu veriler sonucunda mahkemenin ulaştığı kanaatin, iddia, savunma ve tanık anlatımlarına ilişkin değerlendirmelerin açık olarak gerekçeye yansıtılması kurallarına da uyulmak suretiyle iddianamede anlatılan her bir eylem yönünden suç vasfının ve sanıkların hukuki durumlarının ayrı ayrı takdir ve tayini gerektiği halde, gerekçeden yoksun, eksik inceleme ve iddianamede ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçuna ilişkin isnada yönelik hem düşme hem de zincirleme nitelikli zimmet suçundan sanıklar ... ve ... haklarında mahkûmiyet hükümleri tesis edilmesi suretiyle yazılı şekilde çelişkili hükümler kurulması,

Kabule göre de;

Yüklenen suçu 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendindeki hak ve yetkileri kötüye kullanmak suretiyle işlediği kabul edilen sanıklar ... ve ... haklarında, aynı Kanun'un 53 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, ayrıca, cezasının infazından sonra işlemek üzere, hükmolunan cezanın yarısından bir katına kadar 53 üncü maddenin birinci fıkrasının (d) bendindeki hak ve yetkileri kullanmaktan yasaklanmalarına karar verilmemesi,

Hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

A. Sanıklardan ... ve ... haklarında özel belgede sahtecilik suçundan açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine, ... hakkındaki kamu davasının ise ölüm nedeniyle düşmesine dair hükümler yönünden

Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenlerle Ankara Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.09.2021 tarihli ve 2020/378 Esas, 2021/307 sayılı Kararında katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

B. Sanıklardan ... ve ... haklarında zincirleme nitelikli zimmet suçundan kurulan mahkûmiyet, ... ve ... hakkında zincirleme nitelikli zimmet suçundan verilen beraat, ..., ..., ... ve ... haklarında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine dair hükümler yönünden

Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenlerle Ankara Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.09.2021 tarihli ve 2020/378 Esas, 2021/307 sayılı Kararına yönelik katılan vekili ile sanıklar ... ve ... müdafiinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.06.2023 tarihinde karar verildi.