Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2012/347 Esas, 2015/334 Karar

SUÇLAR: Zimmet, icrai ve ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, özel belgede sahtecilik

HÜKÜMLER: Mahkumiyet, beraat, ceza verilmesine yer olmadığına, karar verilmesine yer olmadığına

Ankara Batı 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.12.2015 tarihli ve 2012/347 Esas, 2015/334 sayılı Kararının katılan Hazine vekili, katılan ... , O yer Cumhuriyet savcısı ve sanıklar müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön incelemede:

Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2017 tarihli ve 2015/5 95 Esas, 2017/71 sayılı ve benzer Kararlarında da belirtildiği üzere "suçtan zarar görme" kavramının "suçtan doğrudan doğruya zarar görmüş bulunma hali" olarak anlaşılması gerektiği, dolaylı veya muhtemel zararların davaya katılma hakkı vermeyeceği, ...'nun sanıklara yüklenen tüm suçlardan, Hazinenin ise özel belgede sahtecilik ile icrai ve ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 237 nci maddesine göre doğrudan zarar görmedikleri, bu itibarla ...'nun tüm suçlardan, Hazinenin ise bahsi geçen suçlar yönünden kamu davasına katılma ve hükümleri temyiz etme haklarının olmadığı, mahkemece usulsüz olarak verilen katılma kararlarının da temyiz hakkı vermeyeceği anlaşılmıştır.

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; hüküm tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun'un 305 inci maddesince temyiz edilebilir olduğu, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasınca temyiz edenler katılan Hazine vekili, O yer Cumhuriyet savcısı ve sanıklar müdafiinin, yukarıdaki paragrafta yer verilen sınırlamalara konu olanlar haricindeki hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereğince temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi uyarınca temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. Sincan Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2012 tarihli ve 2012/7522 Esas, 2012/8742 Soruşturma, 2012/538 numaralı İddianamesiyle sanıklardan ..., ... ve ... hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 257 nci maddesinin ikinci fıkrası, ..., ..., ... ve ... hakkında zimmet ve ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından aynı Kanun'un 247 nci maddesinin birinci fıkrası ve 257 nci maddesinin ikinci fıkrası, ... hakkında özel belgede sahtecilik, zimmet ve icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından 5237 sayılı Kanun'un 207 nci ve 257 nci maddelerinin birinci fıkraları ile 247 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ile 43 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılmaları ve haklarında aynı Kanun’un 53 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince hak yoksunluğu uygulanmasına karar verilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır.

B. Temyiz incelemesine konu karar ile sanıklardan ...'un zimmet suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 247 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi uyarınca 7 yıl 9 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hakkında 53 üncü maddesi uyarınca hak yoksunluğu uygulanmasına, sanık hakkında görevi kötüye kullanma suçundan ceza verilmesine yer olmadığına, sahtecilik isnadı yönünden iddianamede sahte olduğu iddia edilen belgeler ayrıntılı şekilde ortaya konulmadığından, hangi konuda dava açıldığı iddianamede belirtilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, ..., ..., ..., ...'ın icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan aynı Kanun'un 257 nci maddesinin birinci fıkrası, 62 ve 52 nci maddeleri uyarınca 1.500'er TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına, ... ve ... hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, ..., ... ve ... hakkında zimmet, ... hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma ve zimmet suçlarından beraat hükümleri kurulmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Hazine vekilinin temyiz sebepleri, yerel mahkemece yeterli araştırma ve inceleme yapılmaksızın bir kısım sanıkların beraatlerine karar verildiğine ve sair hususlara,

O yer Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri, sanıklar ..., ..., ... ve ...'in, hakkında zimmet suçundan mahkumiyet kararı verilen sanık ...'un zimmet fiili ile ilgili olarak gerekli denetimi sağlamada özen ve titizliği gösteremeyerek görevlerini ihmal etmeleri nedeniyle haklarında 5337 sayılı Kanun'un 257 nci maddesinin ikinci fıkrası yerine birinci fıkrası uyarınca ceza tayin edilerek fazla ceza tayin edildiğine,

Sanıklar müdafiinin temyiz sebepleri, sanıkların kat karşılığı olarak alınan, gerek üye sayısının yeterli olmaması gerekse mevcut üyelerin ekonomik yetersizliği nedeniyle yürütemedikleri batık bir kooperatifin yönetimini devraldıklarına, üye sayısını arttırma amacıyla inşaatın belli bir seviyeye getirilmesi gerektiği kanısıyla borç bularak inşaatı belli bir seviyeye yükselttiklerine, bu harcamaların kooperatif sistemine ve usulüne uygun şekilde yapılmasının mümkün olmadığına, görev dağılımı uyarınca başkan ... ile sorumlu ve yetkili müdür olarak görev yapan katılan ...'nun inşaat ve tüm kooperatif işlerini birlikte yaptıklarına, diğer yönetim kurulu üyelerinin kooperatife üye getirdiklerine, bu görev dağılımı uyarınca diğer yönetim kurulu üyelerinin hiçbir işe karışmadıklarına, başkan ve katılanın kooperatifi yönettiklerine, başkanın kooperatif zararına hareket etmediğine, gerçeği usule uydurma amacıyla hareket ettiğine, toplanan aidat ve yapılan imalatlar oranlandığında hiçbir yönetimin başaramayacağı oranda imalat yapıldığına, aylık ödemeler ile imalatların oranlanması yönündeki taleplerinin yerel mahkemece kabul edilmediğine ve sair hususlara,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Suç tarihlerinde .... Konut Yapı Kooperatifi'nin yönetim kurulu başkanı olarak görev yapan ... ve yönetim kurulu üyeleri ..., ..., ... ve ... hakkında ..... Ltd. Şti. tarafından 05.11.2007 29.01.2008 tarihleri arasında düzenlenen 15 adet faturanın yüksek miktarda inşaat malzemesi içerdiği, kooperatifin aynı dönemde ... Ltd. Şti. ve ... Ticaret'ten de bu ihtiyaçları karşıladığı, buna ilişkin faturaların bulunup faturaların içerik olarak örtüştüğü, dolayısı ile mükerrerlik arz ettiği, bu bağlamda sahte fatura algısının oluştuğu, 2007 yılında bu tür malzemelerin alınmasını gerektirir fiziki imalat bulunmadığı, kooperatif karar defterinin daksillendiği, silindiği, deftere eklemeler yapıldığı, tediye ve tahsilat makbuzlarında usulsüzlük yapıldığı, sahte imzalar atıldığı hususlarının tespit edildiği, kooperatif ile doğrudan ilişkisi bulunmayan kişiler ile para hareketlerinin yapıldığı, bu işlemler nedeniyle ..., ... ve ...'a 287.500,00 TL ödendiği ancak geri dönüşünün sağlanmadığı, taşeron şirketlere 87.868,00 TL fazla ödeme gösterildiği, sahte olarak düzenlenen .... Ltd. Şti'ne ait 15 adet faturanın toplam değeri olan 134.685,76 TL, .... İnş. Ltd. Şti'ne ait 6 adet faturanın toplam değeri olan 41.304,66 TL harcamanın gerçekte yapılmadığı, bu faturaların zimmeti gizlemek amacıyla düzenlendiği, ...'ın suç tarihinde yönetici olmakla şişirilmiş faturalar ile zimmet suçunun işlendiğinden haberdar olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, yönetim kurulu üyesi ...'ün görevini layıkıyla yapsaydı bu faturalardan haberdar olabileceği, ...'ın zimmetin gerçekleştiği tarihte yönetim kurulu üyesi olmakla durumunun mahkemece değerlendirilmesi gerektiği, ...'ın da sorumluluğunun bulunduğu iddialarıyla sanıklardan ... hakkında zimmet, icrai davranışla görevi kötüye kullanma ve özel belgede sahtecilik, ..., ... ve ... hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma ve zimmet suçlarından, denetim kurulu üyeleri ..., ..., ... ve ...'ın denetim görevlerini yapsalardı zimmet suçunu engelleyebilecekleri iddiasıyla ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan cezalandırılmaları talebiyle kamu davası açılmıştır.

Mahkemece; soruşturma evresinde alınan bilirkişi raporuna itibar edildiği ifade edilmek suretiyle yasal ve yeterli gerekçe gösterilmeden, sanıklardan ...'un zincirleme şekilde nitelikli zimmet, ..., ..., ... ve ...'ın icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçlarını işlediklerinin kabulüyle mahkumiyet, ... ve ... hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, ... hakkında zimmet ve ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, ..., ... ve ... hakkında zimmet suçlarından beraat hükümleri kurulmuş, ... hakkında zimmet suçundan mahkumiyet hükmü kurulduğundan icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan ayrıca ceza verilmesine yer olmadığına ve sahtecilik isnadı yönünden iddianamede sahte olduğu iddia edilen belgeler ayrıntılı şekilde ortaya konulmadığından, hangi konuda dava açıldığı iddianamede belirtilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan kurulan mahkumiyet ve beraat hükümleri yönünden;

Sanıklar ..., ... ve ...'in yargılama konusu eylemlerinin ayrıca ...'e yönelik denetim kurulu üyesi olarak görev yaptığı döneme ilişkin isnadın sübutu halinde kül olarak denetim görevinin ihmali suçunu oluşturabileceği, 5237 sayılı Kanun'un 251 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca belirlenecek cezanın üst haddine göre aynı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği 8 yıllık olağan ve 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı sürelerinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına göre suç tarihinin, azami olarak sanıklar hakkındaki suç duyurusu tarihi olan 16.12.2010 olarak kabul edilebileceği ve bu tarihten, temyiz incelemesi tarihine kadar 12 yıllık olağanüstü dava zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu belirlenmiştir.

2. Diğer hükümler yönünden;

Hükmün gerekçe kısmında ve hüküm fıkrasında sanıklar ..., ... ve ...'ın sübut bulan fiillerinin ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğunun belirtildiği ve hüküm fıkralarında temel cezalar 3 ay hapis cezası olarak belirlendiği halde uygulama maddesinin 5237 sayılı Kanun'un 257 nci maddesinin ikinci fıkrası yerine birinci fıkrası olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak değerlendirilmiştir.

Anayasa'nın 141 inci maddesinin üçüncü ve 5271 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesinin birinci fıkraları ile aynı Kanun'un 289 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereğince, hakim ve mahkemelerin her türlü kararının gerekçeli olarak yazılmasının zorunlu olduğu, yine aynı Kanun'un 230 uncu maddesine göre de gerekçede delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen kanıtların belirtilmesi, ulaşılan kanaatin denetime imkan verecek şekilde gerekçeleriyle gösterilmesi gerektiği, diğer yandan dosya arasında mevcut raporlar arasında çelişki bulunduğu, suç isnatlarına ilişkin evrakın dosya arasında bulunmadığı nazara alınarak; hukuk dava dosyalarının ve suç dönemine ilişkin tüm evrakın Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde dosya arasında bulundurulması, suç tarihleri itibarıyla anılan kooperatifin yönetim kurulu başkan ve üyelerinin kimler olduğunun ilgili evrakın onaylı örneklerinin getirtilip incelenmesi ile belirlenmesi, sahteliği iddia olunan faturaların gerçekliğinin araştırılması, tahsilat ve tediye makbuzları yönünden kriminal inceleme yaptırılmasını müteakip maddi gerçeğin hiçbir kuşkuya yer verilmeksizin ortaya çıkarılabilmesi için kooperatif inşaatlarına ait plan, proje, metraj cetvelleri, hak ediş raporları ile birlikte inşaat konusunda uzman bilirkişilerin iştirakiyle mahallinde keşif yapılıp suç tarihleri itibarıyla inşaatın fiziki gerçekleşme oranının, bu kapsamda projeyle yapılan işlerle proje harici işlerin belirlenmesinden, keza ... birim fiyatları esas alınarak toplam inşaat maliyetinin ve kullanılan malzeme miktarıyla değerinin tespitinden, hakeza kullanılmayan malzeme bulunup bulunmadığı ile varsa değerinin saptanmasından sonra kooperatife ait tüm defter, bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, banka hesap ekstreleri ve belgelerin dava dosyası ile birlikte Sayıştay emekli uzman denetçilerinden oluşan yeni bir bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, önceki raporlar arasındaki çelişkiyi giderir nitelikte, tüm evrak tetkik edilmek suretiyle iddia, savunma ve kanıtlar birlikte değerlendirilerek kooperatifin suç tarihleri arasındaki tüm gelirleri ile mahkemece yapılacak keşif sonucu teknik bilirkişilerce verilen rapordaki tespitler de dikkate alınarak arsa ile gaye ve inşaatları için yapılanlar dahil tüm giderlerinin ne kadar olduğunu belirleyen, taşeronlara yapılan ödemelerin fazla gösterildiği isnadı yönünden taşeronlarca yapılan işler ile fiilen gerçekleşen ödemeleri karşılaştıran ve parasal işlerin kim ya da kimler tarafından yürütüldüğü hususlarını dikkate almak suretiyle her bir sanığın sorumluluğunu tespit eder nitelikte bilirkişi raporu alınması, kooperatif işlerinin yürütülebilmesi için faiz karşılığı borç para alınmak zorunda kalındığı yönündeki savunma üzerinde de durulması sonrasında hasıl olacak sonuca göre sanıkların her birinin hukuki durumunun ayrı ayrı takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile gerekçeden yoksun olarak yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kabule göre de;

Sanık ... hakkında tayin olunan sonuç ceza miktarı iki yıldan fazla olup ertelenmediği halde 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi uyarınca hak yoksunluğu uygulanmasına ilişkin hüküm fıkrasında, hapis cezasının ertelendiğinden bahisle aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca sanığın kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından aynı maddenin birinci ve ikinci fıkralarının uygulanmamasına karar verilerek karışıklığa yol açılması,

Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal Kararının 24.11.2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olması nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin birinci fıkrasıyla ilgili olarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Yüklenen suçu 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendindeki hak ve yetkileri kötüye kullanmak suretiyle işlediği kabul olunan sanıklar hakkında aynı Kanun'un 53 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince hak yoksunluklarına hükmolunmaması,

Hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

1.Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenle ...'nun sanıklara yüklenen tüm suçlardan, Hazinenin ise özel belgede sahtecilik ile icrai ve ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz isteklerinin 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun'un 317 nci maddesi uyarınca, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle ayrı ayrı REDDİNE,

2.Gerekçe bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenle, O yer Cumhuriyet savcısının ve sanıklar müdafiinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar hakkındaki kamu davalarının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ayrı ayrı DÜŞMESİNE,

3.Gerekçe bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenle, Ankara Batı 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.12.2015 tarihli ve 2012/347 Esas, 2015/334 sayılı Kararına yönelik katılan Hazine vekilinin, O yer Cumhuriyet savcısının ve sanıklar müdafiinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, mahkumiyet hükümleri yönünden kazanılmış hak saklı kalmak kaydıyla, 1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi ve 326 ncı maddesinin son fıkrası gereği, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.05.2023 tarihinde karar verildi.