Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Ağır Ceza Mahkemesi

Sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un (6723 sayılı Kanun) 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un (5320 sayılı Kanun) 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesince temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasınca temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereğince temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi uyarınca temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. Fethiye Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.08.2008 tarihli ve 2008/2545 Esas, 2007/7819 Soruşturma, 2008/1337 numaralı iddianamesiyle sanıklar hakkında icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 257 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılmaları ve haklarında aynı Kanun'un 53 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince hak yoksunluğu uygulanmasına karar verilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır.

B. Fethiye 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.10.2012 tarihli ve 2008/538 Esas, 2012/772 sayılı Kararı ile sanık ...'un beraatine, diğer sanıkların icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 257 nci maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi uyarınca 5 er ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve aynı Kanun'un 51 inci maddesi uyarınca verilen cezalarının ertelenmesine karar verilmiştir.

C. Bahse konu kararın, haklarında mahkumiyet kararı verilen sanıklar müdafiilerince temyizi üzerine Dairemizin 22.03.2016 tarihli ve 2014/1014 Esas, 2016/2946 sayılı Kararı ile suç tarihlerinde ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin yönetim kurulu başkanı ve üyesi olarak görev yapan sanıkların üzerlerine atılı, kooperatifin soğuk hava deposuna konulan ürünlerin bir kısmını faturalandırmayıp muhasebe kayıtlarına intikal ettirmeyerek kooperatifi zarara uğratmaları şeklindeki eylemlerinin zimmet suçunu oluşturabileceği nazara alınarak, delillerin takdir ve tartışması ile davaya bakma görevinin 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 12 nci maddesi uyarınca Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu ve görevsizlik kararı verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi nedeniyle esası incelenmeyen hükümlerin 1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi ile 326 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca bozulmasına karar verilmiştir.

Ç. Fethiye 1. Asliye Ceza Mahkemesince bozma ilamına uyularak 02.06.2016 tarihli ve 2016/255 Esas, 2016/382 sayılı Karar ile sanıklara yönelik isnadın zimmet suçunu oluşturabileceği, bu itibarla davaya bakma görevinin ağır ceza mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

D. Görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği Fethiye Ağır Ceza Mahkemesince 24.01.2017 tarihli ve 2016/247 Esas, 2017/17 sayılı Karar ile sanıkların zimmet suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 247 nci maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi uyarınca 5'er yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına, 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca sonuç cezaların 5'er ay hapis cezasına dönüştürülmesine, aynı fıkra uyarınca cezalarının 5237 sayılı Kanun'un 51 inci maddesine göre ertelenmesine ve infazda bu hususların dikkate alınmasına karar verilmiştir.

E. Söz konusu kararın sanıklar müdafiileri ile suçtan zarar görenler Hazine ile ... vekillerince temyizi üzerine Dairemizin 18.10.2018 tarihli ve 2018/729 Esas, 2018/7737 sayılı Kararı ile 5271 sayılı Kanun'un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasına göre zimmet suçundan katılan sıfatını alabilecek surette zarar görmüş olan Hazinenin kanun yoluna başvurma hakkının bulunması ve hükümlerin vekili tarafından temyiz edilmesi karşısında, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nun 17 nci ve 18 inci ile 5271 sayılı Kanun'un 237 nci maddesinin ikinci fıkrasının verdiği yetkiye dayanılarak davaya katılmasına, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun Ek 2 nci maddesinin son fıkrası gereğince, suçtan zarar gören Tarım ve Orman Bakanlığının, kooperatifler ve üst kuruluşlarının yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile memurları hakkında görevlerine ilişkin olarak işledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına katılma hakkı olduğu, bu sıfatının gereği olarak 5271 sayılı Kanun'un 233 üncü ve 234 üncü maddeleri gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve diğer haklarını kullanabilmesi için dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği halde, usulen dava ve duruşmalar bildirilmeden, davaya katılma ve 5271 sayılı Kanun'un mağdur ... katılanlar için öngördüğü haklardan yararlanma olanağı sağlanmadan yargılamaya devam edilmesi nedeniyle sair yönleri incelenmeyen hükümlerin bozulmasına karar verilmiştir.

F. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde temyiz incelemesine konu karar ile sanıkların zimmet suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 247 nci maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi uyarınca 5'er yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına, 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca sonuç cezaların 5'er ay hapis cezasına dönüştürülmesine, aynı fıkra uyarınca cezalarının 5237 sayılı Kanun'un 51 inci maddesine göre ertelenmesine ve infazda bu hususların dikkate alınmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri, soğuk hava deposuna konulan elmaların çürüdüğüne ilişkin tanık dinlenmediğine, bilirkişi raporuna yönelik itirazları dikkate alınıp yeni rapor alınmadığına, soğuk hava deposuna ürün teslimine ilişkin fişlerin resmi nitelikte olmayıp rastgele görevliler tarafından düzenlendiğine, akçeli işlerde görev almayan müvekkilinin suç kastının bulunmadığına, tahsil edilmeyen paranın zimmet sayılamayacağına ilişkindir.

Sanıklar ..., ..., ... ve ... müdafiinin temyiz sebepleri, telef olan elmalar için üyelerden tahsilat yapılmadığına, elmalar satıldığında fatura kesildiğine, parasal işlere karışmayan müvekkillerine ceza verilmesinin cezaların şahsiliği ilkesine aykırılık teşkil ettiğine, tanık dinletme taleplerinin reddinin savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olduğuna ve müvekkillerinin suç kasıtlarının bulunmadığına ilişkindir.

Sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri, faturalandırılmayan elmalar için tahsil edilen para bulunmadığına, 30.03.2012 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda faturalandırılmayan ürünlerin ücretinin tahsil edilip edilmediğinin belli olmadığı yönünde görüş bildirildiğine, elmaların çürüdüğüne ilişkin tanık dinletme taleplerinin reddinin savunma haklarını kısıtladığına ve depo kiralama ücreti ödendiğinde fatura düzenlendiğine ilişkindir.

Katılan Hazine vekilinin temyiz sebepleri, eksik ve yetersiz inceleme sonucu, zarar giderilmediği halde verilen erteleme kararlarının usul ve esas bakımından yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Suç tarihlerinde ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin yönetim kurulu başkan ve üyesi olan sanıkların, kooperatifin soğuk hava deposuna konulan ürünlerin bir kısmının kiralama bedelleri için fatura düzenlemeyip muhasebe kayıtlarına intikal ettirmedikleri iddiasıyla görevsizlik kararı ile zimmet suçundan cezalandırılmaları talebiyle kamu davası açılmıştır.

Mahkemece; sanıkların, kooperatifin soğuk hava deposuna konulan 1.891.452 kilogramlık ürünün kiralama bedelleri için fatura kesmeyerek 30.03.2012 tarihli bilirkişi ek raporu ile belirlenen 182.825 TL kooperatif parasını uhdelerine geçirdikleri kabulüyle sübut bulan zimmet suçundan cezalandırılmalarına karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

27.05.2008 tarihli kontrolör raporunda, kovuşturma evresinde alınan 22.06.2011 tarihli bilirkişi heyet raporunda ve Fethiye Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/571 Esas sayılı dosyası kapsamında alınan 07.09.2011 tarihli bilirkişi heyet raporunda; soğuk hava deposu defterlerine kaydedilip faturalandırılmayan ürünlerin 1.891.452 kg olup bunlar için hesaplanan kiralama bedelinin 182.825 TL olduğunun bildirildiği, 30.03.2012 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda ise faturalandırılmayan ürünlerin kiralama bedellerinin ödenip ödenmediğinin belli olmadığı yönünde görüş bildirildiği, hükme esas alınan 22.06.2011 tarihli rapor ile 30.03.2012 tarihli ek raporun suç dönemine ilişkin soğuk hava deposuna ait defter ve kartonlar incelenmeden düzenlenmekle, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadıkları, sanıklar ve müdafiilerinin, soğuk hava deposuna konulan ürünlerin çıkışı yapıldığında fatura düzenlendiğini, depo defterlerine kaydedilip faturalandırılmayan ürünlerin depoda iken çürüdüğünden kiralama bedellerinin tahsil edilmediğini savunmaları karşısında; maddi gerçeğin hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkarılması açısından, Fethiye Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/571 Esas sayılı dosyasının onaylı bir suretinin ve soğuk hava deposuna ürün teslimine ilişkin tüm evrakın denetime olanak verecek şekilde eksiksiz olarak temini ile soğuk hava deposuna konulan ürünlerin kayıtlarının tutulması, kiralama bedellerinin ödenmesi ve fatura düzenlenme usulünün detaylıca araştırılması, depoya ürün teslim eden ancak adlarına fatura düzenlenmeyen kişilerden, özellikle yüksek miktarda ürün teslim eden kişilerin sondajlama usulüyle belirlenip tanık olarak dinlenerek depo kayıtlarında görünüp de fatura düzenlenmeyen ürünler için kiralama bedeli ödeyip ödemedikleri, kira ödedikleri halde fatura düzenlenmemesi gibi bir durumun olup olmadığı, depoda iken telef olan ürünleri bulunup bulunmadığı, telef olan ürünlerinin bulunması nedeniyle ödemedikleri kiralama bedeli olup olmadığı hususlarının sorulması, sanıklar ve müdafiilerinin depodaki ürünlerin bozulduğuna dair delillerinin toplanması sonrasında, dosyanın tüm ekleriyle birlikte Sayıştay emekli uzman denetçilerinden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetine tevdi ile soğuk hava deposu kayıtlarında görünen tüm ürünler için ödenen kiralama bedellerini tespit ederek, kayıtlara geçirilmeyip mal edinilen kiralama bedeli olup olmadığını, bulunması halinde ise bu bedellerin kimler tarafından ne şekilde tahsil edildiği ve akçalı işlerin kimler tarafından yürütüldüğü hususlarını dikkate almak suretiyle her bir sanığın sorumluluğunu belirler nitelikte bilirkişi raporu alınarak sanıkların hukuki durumunun buna göre takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeler sonucu yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kabule göre de;

Sanıklar aleyhine temyiz bulunmayan ve 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son fıkrası gereğince kazanılmış hakka konu olan ilk hükümde tayin olunan 5'er ay hapis cezasının infazına karar verilmesi gerekirken, infazda tereddüt oluşturacak biçimde sanıkların cezalarının 5'er ay hapis cezasına dönüştürülmesine karar verilmesi,

Hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.01.2019 tarihli ve 2018/374 Esas, 2019/25 sayılı Kararına yönelik sanıklar müdafiilerinin ve katılan Hazine vekilinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

16.03.2023 tarihinde karar verildi.