Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2017/505 Esas, 2017/532 Karar

SUÇ: İcbar suretiyle irtikap

HÜKÜMLER: A)Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinin 01.12.2016 tarihli ve 2014/84 Esas, 2016/406 sayılı Kararı ile; atılı suçtan mahkumiyet,

B)İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin 18.04.2017 tarihli ve 2017/505 Esas, 2017/532 sayılı Kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddi.

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrasınca temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrasına istinaden temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Fethiye Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.02.2014 tarihli ve 2014/1598 Soruşturma, 2014/788 Esas, 2014/31 numaralı İddianamesiyle sanık hakkında icbar suretiyle irtikap suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 250 nci maddesinin birinci fıkrası (10 kez) uyarınca cezalandırılması ve aynı Kanun'un 53 üncü maddesi gereğince hak yoksunluklarına karar verilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır.

2.Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinin, 01.12.2016 tarihli ve 2014/84 Esas, 2016/406 sayılı Kararı ile sanık hakkında zincirleme şekilde icbar suretiyle irtikap suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 250, 43 ve 62 nci maddelerinin birinci fıkraları uyarınca 5 yıl 2 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, 53 üncü maddesinin birinci ve beşinci fıkraları gereğince hak yoksunluklarına, 63 üncü maddesi gereğince gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerin mahsup edilmesine hükmolunmuştur.

3.İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin, 18.04.2017 tarihli ve 2017/505 Esas, 2017/532 sayılı Kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf başvurularının esastan reddine hükmolunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Sanık müdafii, delil takdirinin hatalı olduğu ve irtikap suçunun oluşmayacağından bahisle hükmü temyiz etmiştir.

2.Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyizi, kovuşturma aşamasında alınan ifadelere itibar olunmayıp, yeminli olarak tanık dinleme yetkisi olmayan kolluk görevlilerince alınan beyanlara itibar edilmesinin usule aykırı olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hukuki vasıflandırmanın soruşturma aşamasında alınan beyanlara göre yapıldığı ve raporun bu haliyle hükme esas alınmasının yerinde olmadığı, elde edilen deliller kapsamında sanığın görevi ile ilgili herhangi bir iş karşılığında menfaat temin ettiğine ve icbar boyutuna varan eylemi olduğuna dair delil bulunmadığı, bu kapsamda eylemlerin irtikap suçu değil, görevi kötüye kullanma suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, adli emanette kayıtlı bilgisayar ve cep telefonunun suçun işlenmesi sonucu elde edildiği ve müsadere edilmesi gerektiği hususlarına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

2006 2012 yılları arasında Fethiye Eşen Orman İşletme Şefliğinde orman muhafaza memuru olarak görev yapan sanığın, burada görev yaptığı zaman zarfında sahip olduğu nüfuzu kullanarak bölgede yaşayan insanlardan ve bölgede faaliyet gösteren şirketlerden menfaat temin ettiği, bu cümleden olarak;

Orman işletme şefliğinin sorumluluk alanında bulunan ... isimli mermer şirketinde çalışan ...'dan para istediği ayrıca kurumda kullanılmak üzere bilgisayar talebinde bulunduğu, aksi halde şirkete zorluk çıkaracağını söylemesi üzerine sanığa 4.000 TL para verildiği, bilgisayarların ise kuruma teslim edildiği ancak kurumda yapılan aramada bilgisayarların ele geçirilemediği, bu bilgisayarlardan bir tanesinin sanığın tayin olup gittiği Konya'da bulunan ikametinde yapılan aramada ele geçirildiği,

Şefliğin yakıt açığı olduğunu, bunu kapatmak için yakıt istediğini belirterek ... Petrol isimli işletme sahibi ...'dan kendi kullanmış olduğu araçlara yakıt aldığı,

Görevi gereği orman kesim işlerinde irsaliye kesmesi ve bu işlem karşılığında ücret almaması gerektiği halde, ... isimli şahsa irsaliye kesmeye gelmeyerek zorluk çıkardığı, geldiği dönemlerde ise değişik tarihlerde toplamda 1.000 TL para aldığı,

Çukurincir köyü Karavatlar mahallesinde yol genişletmesi için ormandan bir bölüm alınması gerektiği, sanığın bu işlem karşılığında ... Elektronik isimli işyerinden taksitle satın almış olduğu cep telefonunun kalan borcunun 150 TL'sini köy muhtarı ...'a ödettirdiği,

Tapulu kesim işlemi için müracaatta bulunan ...'a, 100 TL vermemesi halinde kesim yapmasına müsaade etmeyeceğini söylediği ve bu şekilde 100 TL para aldığı, farklı tarihte aynı işlem için müracaatta bulunan ...'dan da 100 TL para aldığı,

...'dan görevinin sağladığı nüfuzu kullanarak keçi istediği, karşılığında 17 litre mazot verdiği, ...'ın geriye kalan 270 TL'yi istediğinde ise hakkında zabıt tutacağından bahisle korkutarak ödemediği,

Mürşit Aslan'dan iki adet kuzu aldığı ancak bunlardan bir tanesinin parasını ödemediği, Mürşit'in de ormanda sürekli işi olduğu için parayı istemekten çekindiği,

...'ten bir adet erkek oğlak aldığı, bunun karşılığında 200 TL vereceğini söylemesine rağmen vermediği,

İddialarıyla her eylem yönünden ayrı ayrı icbar suretiyle irtikap suçundan cezalandırılması talebiyle açılan kamu davasında, Mahkemece; eylemlerin zincirleme şekilde icbar suretiyle irtikap suçunu oluşturduğu kabul edilerek mahkumiyetine hükmedilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Kararın istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılmadan dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Sanık hakkında "ormanda bulunan kuruyan ve rüzgarda devrilen ağaçları köylülere sattığı ve 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 116 ncı maddesine göre yapılan bütün kesimlerden para alarak işlemleri gerçekleştirdiği" şeklindeki eylemle alakalı da icbar suretiyle irtikap suçundan kamu davası açıldığı halde hüküm kurulmadığı anlaşıldığından, bu suç yönünden mahallinde her zaman bir hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanık müdafiinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

... isimli şirket tarafından Eşen Orman İşletme Şefliğinde kullanılmak üzere teslim edilen bilgisayarlardan birinin sanığın Konya'da bulunan evinde ele geçirildiği kabulüyle icbar suretiyle irtikap suçundan mahkumiyet kararı verilmiş ise de; ...'nın idari tahkikat aşamasında alınan ifadesinde, bilgisayarları şirkette çalışan ... isimli şahsın şefliğe teslim ettiğini, şirket çalışanlarından ...'in kovuşturmada tanık sıfatıyla alınan ifadesinde, sanığın talebi üzerine bir adet masaüstü, iki adet de dizüstü bilgisayarı teknik servis ile birlikte götürüp orman işletme şefliğine kurduklarını, suç tarihleri itibarıyla orman işletme şefi olarak görev yapan ...'in kovuşturmada tanık sıfatıyla alınan ifadesinde, dizüstü ve masaüstü bilgisayarların şirket tarafından, 2010 yılının son aylarında orman işletme şefliğine bağışta bulunmak üzere teslim edildiğini, kendilerinin de bu bilgisayarları ormancılık faaliyetinde kullanılmak üzere aldıklarını, sanığa evine götürmesi veya şahsi işlerinde kullanması maksadıyla bilgisayar verilmediğini, sanığın kovuşturmada alınan savunmasında, bilgisayar kullanmayı öğrenmek maksadıyla bilgisayarlardan birini evine götürdüğünü ve Konya'ya tayin olması üzerine eşyalarla birlikte bilgisayarın da taşınmış olduğunu beyan etmeleri, Data Bilgisayar tarafından düzenlenen 23.10.2010 tarihli irsaliyeli faturanın beyanları doğrular mahiyette olması ve bu faturada belirtilen bilgisayarlardan bir tanesinin sanığın Konya ilinde bulunan ikametinde yapılan 26.11.2013 tarihli aramada ele geçirilmesi karşısında, kuruma bağış yapmak suretiyle teslim edilen bahse konu bilgisayarın, orman işletme şefi tarafından sanığa, ormancılık faaliyetlerinde kullanılmak üzere verildiği, bu kapsamda sanığın görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş olan bilgisayarı mal edinmesi şeklindeki eyleminin basit zimmet suçunu oluşturduğu gözetilmeden, yanılgılı değerlendirme sonucu icbar suretiyle irtikap suçundan mahkumiyetine hükmedilmesi,

Sanığın, görevi nedeniyle sahip olduğu nüfuzu kötüye kullanarak farklı şahıslardan para, yakıt ve hayvan temin etmesi şeklindeki eylemleriyle alakalı zincirleme şekilde icbar suretiyle irtikap suçundan mahkumiyetinde hükmedilmiş ise de; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30.03.2010 tarihli ve 2009/5 167 2010/70 sayılı Kararında da açıklandığı üzere; icbar suretiyle irtikap suçunda mağdurun iradesini baskı altında tutmaya elverişli olmak koşuluyla, doğrudan doğruya veya dolaylı biçimde yapılan her türlü zorlayıcı hareketin icbar kavramına dahil olduğu, manevi cebirin belli bir şiddete ulaşmasının, ciddi olmasının ve mağdurun baskının etkisinden kolaylıkla kurtulma olanağının bulunmamasının gerektiği, mağdurların beyanları ile tanık anlatımları dikkate alındığında oluş şekline nazaran somut olaylarda sanığın yasanın öngördüğü anlamda icbar boyutuna varan bir davranışının bulunmadığı, bu itibarla cebri irtikap suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, mağdurların kendilerinden istenen menfaatin haksız olduğunu bilmeleri nedeniyle ikna suretiyle irtikap suçundan da bahsedilemeyeceği, diğer yandan görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle mağdurlarla borç ilişkisine girmesi ve menfaat temin etmesi şeklindeki eylemlerinin zincirleme şekilde icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçunu oluşturacağı nazara alındığında; sanığın yargılama konusu bu eylemlerinin 5237 sayılı Kanun’un 257 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kabule göre de,

Adli Emanetin 2013/802 sırasında kayıtlı bilgisayarın Fethiye Orman İşletme Müdürlüğüne iadesi yerine sahibine iadesine karar verilerek karışıklığa yol açılması,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı ile sanık müdafiinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin 18.04.2017 tarihli ve 2017/505 Esas, 2017/532 sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun'un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince Fethiye Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.11.2023 tarihinde karar verildi.