Karar Detayı

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/961 E., 2021/90 K.

HÜKÜM/KARAR: Davanın kısmen kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ: Turhal 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/41 E., 2019/717 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ...'ın oğlu, diğer davacıların kardeşi ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile davalı ... şirketince sigortalanmış olan, davalı ...'un kullanmakta olduğu araç ile çarpışması sonucu vefat ettiğini, davalının araçla ters yöne girmesi ile tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiğini, müteveffanın ailesinin tek okumuş çocuğu ve doktor olduğunu, düğününe 1 hafta kala vefat ettiğini, davalı ... şirketine başvuru sonucunda davacı ...'a ödeme yapıldığını, ancak ödemenin eksik olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davacı ... için 1.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesini; davacılardan ... için 400.000,00 TL, ... için 100.000,00 TL, ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesini talep etmiş; 09.12.2019 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 4.366,49 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 12.08.2017 tarihli ölümlü trafik kazasına karışan sigortalı aracın şahıs başına 330.000,00 TL'sine kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiği, bu teminat miktarının ödenecek tutarı değil azami teminat miktarını teşkil ettiği, manevi tazminat taleplerinin poliçe kapsamına dahil olmadığı, davacıların başvurusu üzerine hasar dosyası açılarak davacı ... için 206.059,40 TL'nin 01.11.2017 tarihinde davacıya ödendiği, davalı şirketin başkaca sorumluluğunun kalmadığı, kusur tespiti gerektiği, ödenen tazminatın mahsup edilmesi gerektiği, çocuğun anne babaya ayırabileceği en fazla payın %10 olduğu, anne babanın sosyal güvenliğinin olup olmadığı gibi hususların da araştırılması gerektiği, tazminat hesabının asgari ücret üzerinden yapılması gerektiği, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ancak dava tarihinden itibaren faize hükmolunacağını belirtilerek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kaza nedeniyle açılmış olan ceza davasının halen derdest olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalının kusuru bulunmadığını, müterafik kusurun göz önüne alınması gerektiğini, bu nedenle keşif yapılarak rapor alınması gerektiğini, kazada davalının annesinin de ağır yaralandığını, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, davalı ... şirketince yapılan ödemenin de tazminattan düşürülmesi gerektiğini, dava tarihinden itibaren faize hükmolunabileceğini davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile: davanın kısmen kabulü ile davacının maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 60.000,00 TL, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 12.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçende; konu, talep ve anlatım kısmında davalı ...'tan maddi ve manevi tazminat talepleri olduğunun açıkça belirtildiğini, bakiye maddi tazminatın sadece davalı ... yönünden ıslah edildiğini, bunun aksine mahkemece maddi tazminat talebinin feragat nedeni ile reddine karar verildiğini, ıslah edilen toplam 4.366,49 TL maddi tazminatın davalı ...'tan alınmasına karar verilmesi gerektiğini, manevi tazminat miktarlarının az olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; meydana gelen kazada müvekkilinin kusuru bulunmadığını, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının hakkaniyete uygun olmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıların maddi tazminat davasını sigorta şirketine karşı yönettiği, davalı ...'a karşı açılmış maddi tazminat davası bulunmadığı gerekçesi ile ... hakkında maddi tazminata ilişkin karar verilmediği, ayrıca davacıların maddi tazminat olarak reddedilen 4.366,49 TL'ye yönelik açılmış maddi tazminat talepleri var ise bu reddedilen miktarın kesinlik sınırı içerisinde kalmış olması nedeniyle davacıların maddi tazminata ilişkin istinaf yoluna başvurma hakkı bulunmadığı, tarafların manevi tazminata ilişkin istinaf talepleri incelendiğinde ise, mahkemece kusur raporu alındığı, tarafların sosyal ekonomik durumu araştırıldığı, bu sebeple hükmedilen manevi tazminatların yerinde olduğu gerekçesiyle davacılar vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz dilekçelerinde; istinaf dilekçelerinde ileri sürülen sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan ve diğer davalının sürücüsü olduğu aracın karıştığı 12.08.2017 tarihli ve çift taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 49, 51, 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve111 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve kararda yazılı gerekçelere göre davalı vekilinin tüm , davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.6098 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi hükmüne göre hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Somut olayda; mahkemece davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile anne Döndü için 60.000,00 TL, kardeşler ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00'er TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Dava konusu trafik kazasının, davalıya sigortalı araç sürücüsünün Devlet karayolunda seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybedip seyir istikametine göre yolun sol tarafında bulunan orta refüjü aşarak karşı istikametten gelen müteveffa sürücü Emir SAK sevk ve idaresindeki otomobil ile çarpışması sonucu meydana geldiği anlaşılmıştır. Kazadaki kusurun, %100 oranında davalıya sigortalı olan araç sürücüsünde olduğu dosya kapsamı ile sabittir. Davacılar murisi ise kusursuzdur.

Bu durumda, davacıların ölene yakınlığı, murisin kusursuz olması, karşı araç sürücüsünün tam kusurlu olması, olay tarihi ve yukarıdaki ilkeler göz önüne alındığında, mahkemece davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarları çok az olmuştur. Her bir davacı için daha üst düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1 Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2 Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3 İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacılara iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.09.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.