Yargıtay 4. HD 2022/3106 E. 2023/8474 K.

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2022/122 D.İş, 2022/127 K.

HÜKÜM/KARAR: Başvurunun kabulü İtirazın reddi

SAYISI: K 2021/153471

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; 15.12.2020 tarihinde, davalının zorunlu mali sorumluluk sigortası (...) ile sigortaladığı dava dışı ... ... şirketine ait araçta muavin olarak görev yapan ...'nun vefat ettiğini, davacıların ölenin anne ve babası olup desteğinden mahrum kaldıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 200.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, 19.10.2021 tarihli dilekçe ile talebini davacı ... için 136.921,95 davacı Lamia için 264.067,04 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı, talebin açıklattırılması gerektiği, başvurunun usulüne uygun olmadığını, davacı ...'nun geçerli bir ... beyanının bulunmadığı, ölenin nüfus kayıt örneğinin getirtilerek mirasçılarının tespiti, müteveffanın ölüm belgesinde ölüm nedeninin bulaşıcı olmayan hastalık olarak belirtildiği, kaza nedeniyle vefat etmediği, tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiği, kazanın iş kazası olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının sorulması, ölenin yolcu olduğu gözetilerek peşin sermaye değerinin düşülmesi gerektiği, kusur tespiti gerektiği, davalının sigortalının kusur oranında sorumlu olduğu, emniyet kemeri takılı olmadığından müterafik kusur indirimi gerektiği, uzlaşma durumunun araştırılması gerektiği, davacılar yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir.

III. ... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği uygulanmak suretiyle düzenlenen aktüer bilirkişi raporu doğrultusunda başvurunun kabulü ile davacı ... için 136.921,95, davacı Lamia için 264.067,04 TL destekten yoksun kalma tazminatının 03.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacıların belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı, uyuşmazlığın mahkemeye intikal ettiği, davacı ...'nun başvurusunun usulüne uygun olmadığı, ölenin nüfus kayıt örneğinin getirtilerek mirasçılarının tespiti, müteveffanın ölüm belgesinde ölüm nedeninin bulaşıcı olmayan hastalık olarak belirtildiği, kaza nedeniyle vefat etmediği, tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiği, kazanın iş kazası olduğu, SGK'dan rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının sorulması gerektiği, ölenin yolcu olduğu gözetilerek peşin sermaye değerinin düşülmesi gerektiği, kusur tespiti gerektiği, davalının sigortalının kusur oranında sorumlu olduğu, emniyet kemeri takılı olmadığından müterafik kusur indirimi gerektiği, uzlaşma durumunun araştırılması gerektiği, davacılar yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini ileri sürerek ... kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunduğu, başvurunun usulüne uygun olduğu, anılan mahkeme dosyasında davalı ... şirketinin taraf olmadığı, davacılar desteğinin ... olmayıp, içinde bulunduğu araç sürücüsünün kusurlu olduğu anlaşılmasına göre zararın tamamını davalıdan talep ... bulunduğu, kaldı ki sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu belirtilen kusur raporunun denetime elverişli olduğu, aktüer bilirkişi raporunun Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu, ölüm belgesinde desteğin ölüm nedeninin adli olay olarak belirtildiği, desteğin muavin olduğu anlaşıldığından hatır taşıması indirimi yapılamayacağı, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; itiraz dilekçesinde belirttiği ve re'sen ele alınacak nedenlerle ... kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacılar desteğinin muavin olarak bulunduğu ve davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddeleri, 2918 ... Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 5510 ... Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, başvurunun usulüne uygun olmasına, davacıların belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararın bulunmasına, dosyada mevcut delillerden ölüm nedeninin trafik kazası olduğunun anlaşılmasına, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli kararı sonrasında % 1,8 teknik faizin uygulanma imkanı olmamasına, müterafik kusuru ispata yarar delil bulunmaması ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Olay tarihi itibariyle yürürlükte olan 5510 ... Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 21 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda; davacılar desteğinin dava dışı ... ... şirketine ait ve davalı tarafından ... ile teminat altına alınan ve yolcu taşımacılığı yapmakta olan otobüste muavin olarak görev yaptığı sırada meydana gelen kaza sonucu hayatını kaybettiği görülmektedir. Dolayısıyla dava konusu olay aynı zamanda iş kazası niteliğindedir. Davalı tarafça davacıya Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması talep edilmiş ise de bu talebin yerine getirilip getirilmediği dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır.

Şu durumda, davaya konu kazada desteğin ölümü nedeniyle iş kazasına dayalı herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığı, olayın iş kazası olarak kabul edilmiş olması hâlinde davacılara ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılan ödemenin miktarı ve niteliği (iş kazası sigorta kolundan olup olmadığı) ile ilk peşin sermaye değeri tutarının ne olduğu, rücuya tabi olup olmadığı hususlarının SGK’dan sorulması, dayanak ödeme belgelerinin temin edilmesi, rücuya tabi ödeme bulunması hâlinde ilk peşin sermaye değeri tutarlarının indirilmesiyle tazminatın hesaplanması için ek rapor alınması ve oluşacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesi doğru değildir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 ... Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacılar lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

03.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.