Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2018/845 E., 2020/1621 K.

HÜKÜM/KARAR: Kısmen kabul/ İstinaf başvurusunun kısmen kabulü

İLK DERECE

MAHKEMESİ: Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2015/323 E., 2017/745 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 21.09.2005 tarihinde, davalı ... şirketine zorunlu trafik sigortalı ve kasko sigortalı olup, diğer davalı ... sevk ve idaresindeki araç ile dava dışı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucunda dava dışı araçta yolcu konumunda bulunan müvekkillerinin yaralanarak malul hale geldiklerini, araç sürücüsünün de vefat ettiğini, tüm kusurun davalı tarafta bulunduğunu, davalılar hakkında Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/352 Esas ve 2013/85 Karar (Yargıtay bozmasından sonra 2015/10 Esas) sayılı dosyası ile açılan geçici iş göremezlik talepli davada alınan kusur raporunda bu hususun belli olduğunu, bu dosyada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp ABD'den ve İstanbul Adli Tıp Kurum Başkanlığından maluliyet raporları alındığını, iş bu davada alınan maluliyet raporlarının hesaplamada dikkate alınmasını talep ettiklerini, ayrıca yaptırılan ekonomik ve sosyal durum araştırmasına göre, müvekkili ...'ın kaza tarihindeki gelirinin asgari ücretin 2.10 katı, ...'ın 2.62 katı, ...'ün 2.62 katı olduğunu, belirtilen ücretler üzerinden aktüer hesabının yapılmasını istediklerini, Borçlar Kanunu'na göre, tazminat davalarında haksız eylemin aynı zamanda suç oluşturması durumunda uzamış ceza zamanaşımı uygulanacağını, davaya konu trafik kazasında sürücünün vefat etmiş ve müvekkillerinin ayrı ayrı yaralanmış olmaları nedeniyle Türk Ceza Yasası'nın 66.maddesi uyarınca, zamanaşımı süresinin 15 yıl olduğunu ve henüz dolmadığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak şartıyla ... poliçesi nedeniyle; her bir davacı için şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL maluliyet tazminatının sigorta şirketi poliçe limiti ile (her davacı için 50.000,00 TL) sınırlı olacak şekilde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, kasko poliçesi nedeniyle; davacılar ... ve ...'ün her biri için 500,00 TL, ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL maluliyet tazminatının (poliçe limiti her bir davacı için 15.000,00 TL) davalılardan sadece Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi'nden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davacılar vekili 13.04.2016 tarihli bedel artırım dilekçesinde, ... dolayısıyla; davacı ... için 30.958,83 TL, davacı ... ve ...'ün her biri için 50.000,00 TL olacak şekilde 130.958,83 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen, kasko dolayısıyla; davacı ... için 10.000,00 TL, ... için 4.114,30 TL olacak şekilde toplam 14.114,30 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen, her iki poliçeyi de aşan kısım dolayısıyla davacı ... için 594.427,94 TL'nin sadece davalı ...'in sorumluluğunda olacak şekilde davalı ... açısından 21.09.2005 kaza tarihinden, davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi açısından ise 22.11.2005 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeni ile reddi gerektiğini, kasko poliçesinde yer alan koltuk ferdi kaza teminatlarının araçta taşınan yolculara dair bulunduğunu, dolayısıyla davacı yanın kaza sırasında içinde bulunduğu 06 MKY 39 plaka sayılı aracın kasko sigortacısından söz konusu tazminatı talep etmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ancak sigortaladığı araç işleteninin sorumluluğu nispetinde oluşan zarardan sorumlu tutulabileceğini, kaza tarihinden itibaren avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların iş gücü kaybı nedeniyle herhangi bir zararlarının bulunmadığını, davacılar ... ve ...'ın halen çalışmaya devam ettiğini, ...'ün ise yasal hizmet süresini tamamlamak suretiyle emekli olduğunu, Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesine sunulan AÜTF Adli Tıp ABD tarafından düzenlenen 04.01.2009 tarihli rapor ile İstanbul Adli Tıp Kurumu Adli Tıp İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 13.10.2010 ve 07.03.2012 tarihli raporlar arasında büyük farklar bulunduğunu, iş göremezlik oranları hakkında yeniden inceleme yaptırılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...davacılar vekili tarafından aktüerya konusunda uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 14.04.2016 tarihli raporda belirtilen tutarlar üzerinden bedel artırımı yapılması nedeniyle bu raporun hükme esas alınması gerektiği, ancak, dava dilekçesinde uygulanması talep edilen maaş oranları dikkate alınmaksızın talep aşılarak hesaplama yapıldığından, mahkemece dava dilekçesinde talep edilen maaş oranları esas alınmak suretiyle resen yapılan hesaplamaya göre tespit edilen bedeller üzerinden ve sigorta teminat limitleri ile bağlı kalınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği" belirtilerek davacı ... yönünden 24.917,55 TL, davacı ... yönünden 462.036,94 TL (davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi ... poliçesi nedeniyle 46.958,38 TL, birleşik kasko poliçesi nedeniyle taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere), davacı ... yönünden 54.114,30 TL (davalı Anonim Türk Sigorta Şirketi ... poliçesi nedeniyle 47.929,60 TL, birleşik kasko poliçesi sigortası nedeniyle taleple bağlı kalınarak 4.114,30 TL ile sınırlı olmak üzere) maddi tazminatın davalı ...'den 21.09.2005 kaza tarihinden, davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi'nden 16.03.2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve mütelsilen alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili; davacıların gerçek gelirine göre aktüer hesabının yapılması gerektiğini, yargılama sırasında mahkemece davacıların gelirinin araştırılması için TRT Genel Müdürlüğü’ne müzekkere yazıldığını, gelirlerinin bildirildiğini ancak bu gelirin dikkate alınmadığını, tazminat hesabının neye göre yapıldığının anlaşılmadığını, hesaplamanın denetime elverişli olmadığını, dava dilekçesinde başka şekilde talep edildiğinden bahisle hesaplanan tazminat tutarının daha azına hüküm kurulmasının doğru olmadığını, Çalışma ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Yönetmeliği’ne göre tanzim edilmiş raporun hükme esas alınması gerektiğini, davacılar lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdiri gerekirken tek vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davalılar aleyhine olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, ayrıca sigorta şirketi yönünden de avans faizine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

Davalı ... vekili, davacıların uğramış oldukları zararlarının zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı süresinde davanın açılmadığını, davacıların dava konusu ile ilgili olarak daha önce talepte bulunduklarını, mükerrer olarak inceleme sözkonusu olduğunu, derdestlik nedeni ile davanın reddi gerektiğini, maluliyet raporları arasında çelişki bulunduğunu, hükme esas almaya yeterli olmadığını, mahkemenin hangi tarihteki asgari ücretin baz alındığı ve gelirin asgari ücretin kaç katı olarak ele alındığının dahi belirtilmediğini, davacıların gelirinin asgari ücret olarak kabul edilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun ayrıntılı olarak hesaplama yapmadığını, olay tarihine göre gelirin hesap edilmesi gerektiğini, davacıların davayı geç açmasının faizin başlangıç tarihi yönünden müterafik kusuru oluşturduğunu, bu durumun mahkemece dikkate alınması gerektiğini, TBK m. 166/3 uyarınca sigorta şirketinin yararlandığı hususlarda müvekkilinin de yararlanması gerektiğini, aktif yaş sınırının 65 olarak alınmasının da hatalı olduğunu, 60 olarak hesaplanması gerektiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına ve özellikle zamanaşımı yönünden kaza tarihinde yürürlükte olan 5237 sayılı TCK hükümlerine göre kazada 1 vefat ve yaralanma gerçekleşmiş olduğu nazara alındığında 15 yıllık ceza zamanaşımı süresi içerisinde davanın açılmış olmasına, davacının derdest olduğu davadaki dava konusu ile bu davadaki dava konusunun farklı olmasına, Yargıtay yerleşik içtihatlarına uygun olarak efor kaybına uğradıklarının kabulü ile kaza tarihindeki gelirlerine göre zararlarının hesaplanmış olmasına, davacıların zararın artmasına neden olduklarının ispat edilmemiş olmasına, pasif devre döneminin başlangıcının davacıların çalıştıkları kuruma göre doğru belirlenmiş olmasına, davacıların maluliyet oranlarının ATK 3. İhtisas Kurulu tarafından belirlenmiş olmasına, faiz başlangıcının ve faiz türünün usul ve yasaya uygun olarak belirlenmiş olmasına göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazları ile davalı ... vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği, yine davacılar ve davalı vekillerinin mahkemenin benimsediği 11.04.2016 tarihli bilirkişi raporunda davacıların çalıştığı kurumdan bildirilen gelirlerine göre hesaplama yapılmadığına dair istinaf itirazının incelenmesinde, davacı yanın dava dilekçesinde uygulanmasını talep ettikleri maaş oranlarını belirttikleri, buna göre hesaplama yapılan bilirkişi raporunun hükme esas alınması gerektiği, ancak aktif dönem zararlarının dava dilekçesinde belirtilen kat sayı oranlarına göre mahkemece ayrıca hesaplandığı, davacılar vekilinin dava dilekçesinde açıkça kaza tarihinde elde ettikleri gelirin asgari ücrete oranları nazara alınarak hesaplama yapılmasını talep ettikleri, yine buna göre hesaplama yapan bilirkişi raporunda belirlenen tazminat tutarına göre ıslah talebinde bulundukları, açıklanan nedenle mahkemece taleple bağlı kalınarak hükme esas alınan bilirkişi raporunda aktif dönem zararının davacının talebinde belirttiği oranlara göre hesaplayarak tazminata hükmetmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, somut olayda, her bir davacı lehine hükmedilen maddi tazminat miktarı üzerinden, kendisini vekille temsil ettiren her bir davacı lehine, ayrı ayrı vekalet ücreti takdiri gerekirken, tüm davacılar lehine hükmedilen tazminatların toplamı üzerinden vekalet ücreti takdir edilmesinin doğru görülmediği, istinaf incelemesi neticesinde ilk derece mahkemesince hükmedilen tazminat tutarlarında her hangi bir düzeltme yapılması gerekliliği ortaya çıkmadığı da dikkate alınarak davacılar lehine hükmedilecek vekalet ücretinin ilk derece mahkemesi karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre belirlenmesi yoluna gidildiği, açıklanan ikinci bentteki gerekçe ile davacılar vekilinin istinaf itirazının kabulü ile istinaf konusu edilmeyen hususlardaki ve istinaf başvurusunda bulunmayan yanlar yönünden usuli kazanılmış haklar korunmak suretiyle ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1 b 2. maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi" gerektiği belirtilerek, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Ankara Asliye 14. Ticaret Mahkemesi’nin 02/11/2017 tarih ve 2015/323 Esas, 2017/745 Karar sayılı kararının HMK’nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, davanın kısmen kabulü ile, davacı ... yönünden 24.917,55 TL, davacı ... yönünden 462.036,94 TL (davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi ... poliçesi nedeniyle 46.958,38 TL, birleşik kasko poliçesi nedeniyle taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL sınırlı sorumlu olmak üzere), davacı ... yönünden 54.114,30 TL (davalı Anonim Türk Sigorta Şirketi ... poliçesi nedeniyle 47.929,60 TL, birleşik kasko poliçesi sigortası nedeniyle taleple bağlı kalınarak 4.114,30 TL ile sınırlı olmak üzere) maddi tazminatın davalı ...'den 21.09.2005 kaza tarihinden, davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi'nden 16.03.2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve mütelsilen alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı ... yararına AAÜT uyarınca hesap ve taktir edilen 2.990,10 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ...'a ödenmesine, kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı ... yararına AAÜT uyarınca hesap ve taktir edilen 32.431,48 TL (davalı ... Türk Sigorta A.Ş. 6.615,42 TL'sinden sorumlu olmak üzere) vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ...'a ödenmesine, kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı ... yararına AAÜT uyarınca hesap ve taktir edilen 6.302,57 TL (davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi 6.074,83. TL'sinden sorumlu olmak üzere) vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ... 'e ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; yargılama aşamasında müvekkillerinin gelirinin araştırılması için 22.03.2016 tarihli dilekçe ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Daire Başkanlığına yazı yazıldığını, alınan cevabi yazı ile gerçek gelirin belirlendiğini, Yargıtay kararları gereği hesap raporlarının denetime elverişli olması gerektiğini, mahkemece davacıların hüküm tarihine ilişkin gelir araştırması yapıldığını, ancak dava dilekçesinde başka şekilde talep edildiğinden bahisle hesaplanan tazminat tutarının daha azına hükmedildiğini, yargılama aşamasında Ankara Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından tanzim edilen 06.03.2017 tarihli rapor ile Çalışma ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Yönetmeliği ve Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü esas alınarak rapor düzenlendiğini, bu raporda ...' ın % 32,2 oranında, ...' ın 45,2 oranında, ...'ün % 29 oranında daimi malul kaldığının tespit edildiğini, iş bu raporla müvekkillerinin maluliyetlerinin arttığının anlaşıldığını, bu raporun aktüer hesaplamasına esas alınması gerektiğini, meydana gelen kaza haksız fiil niteliğinde olup davalılar aleyhine olay gününden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, davalı ... şirketinin avans faizinden sorumlu olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davacıların maluliyet tazminatına ilişkin tazminat taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dosyada mevcut maluliyet raporları arasında çelişkiler bulunduğunu, maluliyet oranı aktüerya hesabına da esas olacağından öncelikle bu eksikliğin giderilmesi ve dosyanın Adli Tıp Genel Kurulu’na gönderilmesi gerektiğini, davacıların mesleklerini ifa ve icra ederken daha fazla güç sarf ettiklerinin dosyada ispatlanamadığını, davacıların aktif dönem zararının net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, kaza tarihi, dava tarihi ve buna istinaden hesap edilen tazminat miktarları ile işlemiş faizin başlangıç tarihi ve faizin artmasına davacıların eylemleri de sebebiyet vermiş olduğundan davacıların müterafik kusurunun da kararla beraber değerlendirilmemesinin hatalı olduğunu, ayrıca faiz başlangıç tarihinin kazanın meydana geldiği tarih olarak baz alınmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, çift taraflı trafik kazasında dava dışı araçta yolcu konumunda bulunan davacıların yaralanmasından dolayı maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85,89,90,91 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 49 ve 54 üncü maddeleri, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili ile davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Davacılar vekili ile davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılar ile davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.