Yargıtay 4. HD 2021/14680 E. 2023/7042 K.

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2018/785 E., 2021/81 K.

HÜKÜM/KARAR: Davanın Kısmen Kabulüne /

İstinaf Başvurusunun Esastan Reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ: İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2016/97 E., 2017/989 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde, 26.12.2015 tarihinde davalıların sürücü/işleteni ve trafik sigortacısı olduğu aracın destek ...'in sürücüsü olduğu araca çarpmasıyla meydana gelen trafik kazasında araç sürücüsü ... ile araçta yolcu olarak bulunan destek ...'in vefat ettiğini, ...'in vefatı ile davacılar eşi ... ve müşterek çocukları ... ile ...'in destekten yoksun kaldıklarını, ...'nin eşinin ölümü desteğin çocukları olan davacıların babalarının ve aynı zamanda amcaları olan ...'in ölümü nedeniyle manevi zararlarının oluştuğunu, davacı ...'in her iki desteğin annesi olup ...'in vefatı nedeniyle destekten yoksun kaldığını, her iki oğlunun ölümü nedeniyle manen zarara uğradığını, diğer davacıların müteveffaların kardeşleri olup her iki kardeşlerinin vefatı nedeniyle manen zarara uğradıklarını ileri sürerek ve artırım dilekçesiyle maddi tazminat taleplerini artırarak davacı ... için 245.626,24 TL destek tazminatı, 875,00 TL defin giderinin, davacı ... için 55.668,90 TL destek tazminatı, 1.312,50 TL defin giderinin, davacı ... Niş için 62.728,02 TL destek tazminatı, 1.312,50 TL defin giderinin, ... için 52.793,93 TL destek tazminatının, 3.500,00 TL defin giderinin sigorta şirketi yönünden dava, davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, davacı ... için 200.000,00 TL, davacılar ... ve ... için 150.000,00'er TL, davacı ... için 150.000,00 TL, velayeten dava açılan ... için 50.000,00 TL, diğer üç davacı için 50.000,00'er TL manevi tazminatın davalı ...'dan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, kusura itiraz ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, kazanın oluşumunda kusur oranlarının tespiti gerektiğini, müvekkili kaza sırasında alkollü ise de kasıtlı hareket etmeyerek istenmeyen kazayı yaparak 4 kişinin ölümüne neden olduğundan büyük üzüntü ve pişmanlık duyduğunu, manevi tazminatın objektif ölçülere göre tespiti gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan raporlar ve alınan kusur ve aktüer raporunun usul ve denetime elverişli olduğu, cenaze giderinin bilirkişi raporunda açıklanan gerekçeler ile makul bulunduğu, manevi tazminatların BK'nın 56 ıncı maddesi uyarınca takdir edildiği gerekçesiyle; davacı ...'in maddi tazminat taleplerinin kabulü ile 245.626,24 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... Japan Sigort AŞ.’nin bunun 195.678,78 TL’sinden ve dava tarihi 26.01.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile sorumlu olacak şekilde) davalılardan alınarak davacı ...'e verilmesine, 875,00 TL defin giderinin kaza tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ...'in maddi tazminat talebinin kabulü ile 55.668,90 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... Japan AŞ.’nin bunun 44.348,77 TL’sinden ve dava tarihi 26.01.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile sorumlu olacak şekilde) davalılardan alınarak davacı ...'e verilmesine, 1.312,50 TL defin giderinin kaza tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ... ....'e verilmesine, davacı ...'in maddi tazminat taleplerinin kabulü ile 62.728,02 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... Japan AŞ.’nin bunun 49.972,45 TL’sinden ve dava tarihi 26.01.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile sorumlu olacak şekilde) davalılardan alınarak davacı ...'e verilmesine, 1.312,50 TL defin giderinin kaza tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ...'in maddi tazminat talebinin kabulü ile 52.793,93 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 3.500,00 TL defin giderinin davalılardan alınarak davacı ...'e verilmesine (bu miktara davalı ... yönünden kaza tarihi olan 26.12.2015 tarihinden ve davalı ... Japan Sigorta AŞ. yönünden dava tarihi 26.01.2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL ve davacı ... için 10.000,00 TL nin davalı ...'dan kaza tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak adı geçen davacılara verilmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davalı sürücünün alkollü ve asli kusuru neticesinde destek murisinin ölümleri nedeniyle müvekkillerinin ciddi şekilde psikolojik çöküntüye uğradıklarını, manevi olarak onarılması mümkün olmayan yara aldıklarını, davalı sürücünün ekonomik durumunun dikkate alınmadığını, davacılar bakımından hukuka ve vicdana uygun manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirterek Mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı sürücünün tam kusuruyla iki kişinin ölümüne sebebiyet vermiş ise de, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü, toplam 140.000,00 TL'ye hükmedilmesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerektiği nazara alındığında, davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde manevi tazminata hükmedildiği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu meydana gelen ölüm nedeniyle kazaya karışan aracın sürücü/işleten ve trafik sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3.Değerlendirme

1. Davacılar vekilinin davacılar ..., ..., ... ve ... lehine hükmedilen manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde,

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davacıların her birinin temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.

Dosya içeriğine göre davacılar ..., ..., ... ve ...'e yönelik temyize konu edilen reddedilen miktarlar, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında kalmaktadır. Bu nedenle, anılan davacıların temyiz dilekçelerinin reddi gerekmiştir.

2. Davacılar vekilinin davacılar ..., ..., ... ve ... yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Türk Borçlar Kanunu'nun 56 ncı maddesi hükmüne göre hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davaya konu olayda; olay tarihi, davacıların ölenlerin eşi ve çocukları ile anneleri olması, ölenlerin kusursuz oluşu ile yukarıda açıklanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, adı geçen davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarı azdır. Daha üst düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar ..., ..., ... ve ...'in manevi tazminatlara yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davacılardan ..., ..., ... ve ... vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının bu davacılar yararına BOZULMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacılara iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.