Karar Detayı

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/493 E., 2021/783 K.

HÜKÜM/KARAR: Davacılar Vekilinin İstinaf Başvurusunun Kısmen Kabulüne/

Davalı ...Ş. vekilinin İstinaf Başvurusunun

Kabulüne / Esas Hakkında Yeniden Hüküm Kurulmasına

İLK DERECE MAHKEMESİ: Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI: 2014/664 E., 2018/417 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davacılar... ve ... yönünden açılan maddi tazminat davası konusuz kalmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, diğer davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından açılan maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ve davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davacılar... ve ... yönünden açılan maddi tazminat davası konusuz kalmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, diğer davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından açılan maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir..

Belli edilen gün ve saatte davacılar vekili Av. ... ile davalı ...Ş vekili Av. ..... geldiler. Diğer davalılar adına gelen olmadı. Taraflar vekillerinin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 16.05.2023 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalının trafik sigortacısı olduğu araç ile davacı ...'in kullandığı aracın karıştığı 30.04.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eş ve annesi ...'in hayatını kaybettiğini, davacı ...'in de kaza sonrası hastaneye kaldırılarak uzun süre yoğun bakımda kaldığını, vücudunda kırıklar oluştuğunu, davacı ...'in eşinin, diğer davacıların annelerinin desteğinden yoksun kalmaları nedeniyle fazlaya ilişkin dava ve hakları saklı kalmak kaydı ile davacıların her biri için ayrı ayrı 1.000,00'er TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL maddi, davacı ... için 100.000,00 TL, diğer davacıların her biri için ayrı ayrı 50.000,00'er TL olmak üzere toplam 550.000,00 TL manevi tazminatın 30.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan davalı ... yönünden sadece maddi tazminat miktarıyla ve poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla müştereken ve müteselsilen alınarak tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı NYSA Akaryakıt İnşaat vekili cevap dilekçesinde; davalı ...'un olay nedeniyle üzgün ve pişman olduğunu, ruh sağlığının bozulduğunu, halen tutuklu olduğunu, tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, bilirkişi incelemesi yaptırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirkette ... poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı ihbarda bulunularak hasar dosyası açıldığını, ...'in ölümü nedeniyle aktüer hesabı yaptırıldığını ve 81.622,84 TL ödeme yapıldığını, kusur tespiti yapılmasını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3 .Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; sigortalı araç sürücüsü Aykut'un tam kusuru ile meydana gelen kaza sonucu davacıların eşi ve anneleri olan ...'in vefat ettiği, davalı ... tarafından yapılan ödemelerin güncel tutarının yasal faiz oranında güncelleştirilmesi neticesi davacılar eş ... ve kızı... açısından herhangi bir destekten yoksun kalma alacağının bulunmadığı, bu bakımdan her ne kadar davacılar ... ve... yönünden davacılar dava açmakta haklı iseler de yapılan ödeme sonrası bu davacılar yönünden davanın konusuz kaldığı, diğer davacıların ...'in çocukları olduğu ve hepsinin de evli oldukları ve maddi destekten çıktıkları anlaşılmakla bu davacılar açısından destekten yoksun kalma tazminatı istenemeyeceği gözetilerek davaların ayrı ayrı reddi gerektiği, meydana gelen kazada ...'in ölümü nedeniyle eşi olan davacı ...'in ve diğer davacıların da annelerini kaybetmiş olmaları nedeniyle duydukları elem ve üzüntü, meydana gelen kazada davacının herhangi bir kusurunun bulunmaması, tüm kusurun davalıya ait olması, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağı ilkeleri gözetilerek uygun miktarda manevi tazminat takdir edildiği gerekçesiyle, davacılar... ve ... yönünden açılan maddi tazminat davası konusuz kalmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, diğer davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından açılan maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine, davacılar tarafından davalı ... ile NYSA Akaryakıt A.Ş. Aleyhine açılan manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı ... için 30.000,00 TL, diğer davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... ve...'in her biri için 15.000'er TL manevi tazminatın davalılar ... ve NYSA Akaryakıt A.Ş.'den olay tarihi olan 30.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte her iki davalıdan müteselsilen alınarak her bir davacıya belirtilen oranlarda ayrı ayrı ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davacılar lehine takdir edilen manevi tazminat miktarlarının düşük olduğunu, maddi tazminat yönünden yeterince araştırılma yapılmadığını, kaza tarihinde davacı ...'nın bekar olduğunu, anne ve babasının gözetimi altında bulunduğunu, yine diğer davacıların da evli olmalarına rağmen anne ve babaları ile birlikte ikamet ettiklerini ve onların gözetimi altında bulunduklarını, her bir davacı aleyhine 1.000,00' er TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka uygun olmadığını, dava açılmadan önce davalı ... şirketine başvuru yapıldığını, ancak ödeme yapılmaması üzerine 12.06.2014 tarihinde dava açıldığını, dava açıldıktan hemen sonra davalı ... tarafından 25.07.2014 tarihinde davacılara 81.622.84 TL ödeme yapıldığını, mahkemece bu miktar yönünden davanın konusuz kaldığına hükmedilmiş ise de yapılan hesaplamaları kabul etmediklerini, konusuz kalan davanın açılmasına davalıların sebebiyet verdiğini, bu nedenle davalılar aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiğini, bir kısım davalılar lehine vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı bulunduğunu, ayrıca manevi tazminat yönünden her bir davalı aleyhine davalılardan NYSA şirketi lehine vekalet ücreti takdir edilmesinin doğru olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatı talebinin sübut olmadığından reddine karar verilmiş, davalılardan sadece NYSA şirketi lehine her bir davacı aleyhine 1.000,00'er TL vekalet ücreti takdir edilmiş olup, sigorta şirketi lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı bulunduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılar için mahkemece takdir olunan manevi tazminat tutarlarının uygun olduğu, davacı kız çocuğu... için 24.60 yaşın ikmaline kadar destek tazminatı alabileceği hesaplanmış olup, diğer davacı ...'in ise, murisin ölüm tarihinde 26 yaşında olduğu, ölüm tarihi itibariyle destekten çıktığı, davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda, esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak her bir davacı yönünden lehine hükmedilen tazminat miktarlarına göre kendisini vekille temsil ettiren davacılar lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesinde olduğu gibi, her bir davacı yönünden reddedilen manevi tazminat tutarına kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği, yargılama sırasında davalı ... tarafından ödeme yapıldığından davanın konusuz kalması nedeniyle maddi tazminatın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve anılan davacıların dava açmakta haklı olduğu gözetilerek yargılama giderlerinin davalılar aleyhine hükmedilmesi ve davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği, davacılardan ... ve... dışındaki davacıların, destekten yoksun kalma tazminat talepleri davanın açıldığı tarih itibariyle yerinde olmadığından anılan davacılar yönünden maddi tazminatın ayrı ayrı reddine, her bir davacı aleyhine, davalı ... lehine 1.000'00'er TL vekalet ücreti takdiri gerektiği gerekçesiyle; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen, davalı ...Ş.'nin istinaf talebinin tümden kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) nci alt bendi uyarınca İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davacılar... ve ... yönünden açılan maddi tazminat davası konusuz kalmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, diğer davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından açılan maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine, davacılar tarafından davalı ... ile NYSA Akaryakıt A.Ş. aleyhine açılan manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı ... için 30.000,00 TL, diğer davacılar . ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... ve...'in her biri için 15.000,00'er TL manevi tazminatın davalılar ... ve NYSA Akaryakıt A.Ş.'den olay tarihi olan 30.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte her iki davalıdan müteselsilen alınarak her bir davacıya belirtilen oranlarda ayrı ayrı ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminat miktarlarının oldukça düşük olduğunu, maddi tazminat hususunda yeterli inceleme yapılmadığını, davacılardan ...'nın kaza tarihinde 26 yaşında olsa da bekar olup anne ve babasının bakımı ve gözetimi altında olduğunu, diğer davacıların da evli de olsalar bir kısmıının destekle aynı binada yaşadıklarını ve desteğin altında hayatlarını idame ettirdiklerini, Bölge Adliye Mahkemesince vekalet ücretleri yönünden de yeniden hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, manevi tazminat yönünden her bir davacı için davalı şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 30.04.2014 tarihli çift taraflı trafik kazası sonucu karşı araçta yolcu konumunda olan davacılar desteğinin ölümü nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 53 ve 56 ıncı maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 3 üncü maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 2020/40 sayılı kararı.

3. Değerlendirme

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. 6098 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi hükmüne göre hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291 370)

Yukarıda belirtilen hususlar, kusur durumu gözönüne alınarak davacılar için takdir olunan manevi tazminatın az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

3. AAÜT’nin 3/II. maddesi, ”Müteselsilen sorumlu olanlar aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise, her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur” hükmünü içermektedir. Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3 üncü maddesinde birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddedilmesi halinde, ret sebebi ortak olan davalılar lehine tek bir avukatlık ücretine hükmolunacağı öngörülmüştür.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının 8 inci bendinde davalılardan sigorta şirketi ve NYSA Akaryakıt A.Ş. kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden her bir davacı aleyhine, anılan davalılar lehine 1.000,00'er TL vekalet ücretine hükmedilmiştir. Destekten yoksun kalma tazminatı talebinin aynı hukuki sebeple reddedildiği gözetilerek, kendisini vekil ile temsil eden davalılar yararına her bir davacının reddedilen maddi tazminat talebi yönünden tek vekalet ücreti verilmesi gerekirken ayrı ayrı vekalet ücreti takdiri doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

8.400,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.