Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2020/500 E., 2021/308 K.

HÜKÜM/KARAR: Davanın Kabulü

Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili ve davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece 27.06.2022 tarihli ek karar ile kesin süre tarihi geçtikten sonra temyiz harçlarını 14.07.2021 tarihinde mahkeme veznesine yatırdığı gerekçesiyle davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılmaları nedeni ile temyiz taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Ek karar davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

HMK 344. maddesi; (6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 434/3.maddesi); temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödeneceğini, bunların eksik olduğunun tespiti halinde kararı veren hakim veya mahkemenin başkanı tarafından verilecek yedi günlük kesin süre içerisinde tamamlanacağını, aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususunun temyiz edene bildirileceğini ve verilen süre içerisinde tamamlanmadığı takdirde kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verileceğini hükme bağlamıştır.

Mahkemece; kesin süre tarihi geçtikten sonra temyiz harçlarını 14.07.2021 tarihinde mahkeme veznesine yatırdığı gerekçesiyle davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılmaları nedeni ile temyiz taleplerinin reddine karar verilmiş ise de; 6360 sayılı Yasa'nın Geçici 1/13. maddesi uyarınca Osmangazi Belediyesi ile birlikte TMK'nın 713/3. maddesi gereği ilgili kamu tüzel kişiliği olması nedeni ile Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı zorunlu dava arkadaşı konumunda olduğundan yatırılması gereken temyiz harcından müştereken ve müteselsilen sorumlu olup davalı ... Başkanlığının temyiz incelemesi için yatırılması gereken harcı vekili vasıtasıyla süresinde yatırdığı anlaşıldığından; davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının da incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu nedenle; davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz taleplerinin reddine dair 27.06.2022 tarihli ek kararın ortadan kaldırılması gerekir.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı davalı ... vekili ve davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle, ek kararın kaldırılmasına karar verildikten sonra; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı bankanın davalı Atanur Memba Suları Ltd. şirketinden alacaklı olduğunu, bu alacağın tahsili için Bursa 18.İcra Müdürlüğünün 2012/2205 sayılı dosyasından takip yapıldığını, ancak davalı borçlunun adına kayıtlı olan Soğukpınar Köyü Güneyler Mevkii 111 Ada 44 Parselde kayıtlı 6465,29 m2 yüz ölçümlü gayrimenkul ile üzerindeki bir katlı betonarme, gıda dolum ve depo tesisinin makine ve ekipmanlar ile birlikte 02.03.2012 tarih 6768 yevmiye numarası ile Soğukpınar Köyü Tüzel kişliğine devredildiğini, bu devrin bağış suretiyle yapıldığını, bundan kısa bir süre sonra 20.03.2012 tarih 8742 yevmiye nolu işlem ile dava konusu tesisi diğer davalı Çetin Gıda Madencilik İnşaat Nak. San. Tic.Ltd Şirketine 05.03.2012 tarihini kapsayacak şekilde 10 yıl süre ile kiraya vererek bu hususu tapuya şerh ettiğini, davalının bu işleminin alacaklıdan mal kaçırmak için kötü niyetli olarak bağışlamak suretiyle yapıldığını, işlemin İİK 277 280. maddeleri gereğince iptal edilmesi gerektiğini belirterek, Atanur Memba Suları Maden Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şirketinin, davalı Soğukpınar Köyü Tüzel kişiliğine tapuları devretmiş olduğu gayrimenkul ile üzerindeki tesis ile davalı Çetin Gıda Madencilik Ltd. şirketine kiraya verilmesine ilişkin 20.03.2012 tarih 8742 yevmiye nolu kira şerhi yönünden tasarrufun iptali ile Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2012/2205 Esas sayılı dosyası yönünden icra yetkisi verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Çetin Gıda Madencilik İnşaat Nak. San. Tic. Ltd Şirketi vekili cevap dilekçesinde; iyi niyetli olarak 05.03.2012'den 31.02.2013 tarihine kadar ayda 2.500,00 TL, yıllık 30.000,00 TL bedel ile de 05.03.2012 tarihinden başlamak kaydıyla 10 yıl süre ile kira sözleşmesi imzalandığını, müvekkili ile diğer davalı şirket arasında herhangi bir ilişkinin olmadığını, böyle bir şirketin varlığından dahi haberleri olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı Atanur Membaa Suları Ltd. Şirketi vekili, davalı Soğukpınar Köyü vekili, dahili davalı ... vekili ve dahili davalı ... Büyükşehir Başkanlığı vekili cevap dilekçelerinde; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18.03.2015 tarihli ve 2012/247 Esas, 2015/223 Karar sayılı kararı ile davalı Çetin Ltd. Şirketinin kötü niyetli olduğu, borçlunun hal ve vaziyetini bildiği ispat edilmediğinden, davalının tapu kaydına güvenerek kira ilişkisine girdiği gerekçesiyle davacının bu davalıya yönelik davasının reddine, dava konusu parselin davalı Atanur Ltd Şirketine bedeli karşılığında devredilmesine rağmen parselin üzerinde bulunan yüksek meblağlı tesisin bedelsiz olarak bağış suretiyle davalı köy tüzel kişiliğine devredilmesinin alacaklılardan mal kaçırma amacına yönelik olduğu gerekçesiyle davalı Atanur Memba Suları Maden Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ve ...'na (Soğukpınar Köyü Tüzel Kişiliğine) yönelik açılan davada;davanın kabulü ile Bursa ili, Osmangazi ilçesi, Soğukpınar köyü, 111 ada, 44 nolu, 111 ada 33 nolu, 111 ada 11 nolu, 125 ada 12 nolu ve 106 ada 4 nolu parsellerin 02.03.2012 tarih 6768 yevmiye numarası ile Atanur Memba Suları Maden Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti tarafından Osmangazi Belediye Başkanlığına (Soğukpınar Köyü Tüzel Kişiliği) devrine lişikin tasarrufun iptali ile davacıya Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2012/2205 sayılı dosyası yönünden icra ve haciz yetkisi verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 17.02.2020 tarihli ve 2018/1916 Esas, 2020/1562 Karar sayılı ilamı ile

"...

Somut olaya gelince; davalı Soğukpınar köyünün, 6360 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükümleri gereğince tüzel kişiliği kaldırılarak mahalle olarak bağlı olduğu ilçesinin belediyesine katılması nedeniyle görülmekte olan davada taraf sıfatı kalmadığından, katıldığı ilçe belediyesi olarak Osmangazi Belediyesinin ve aynı Kanunla büyükşehir belediyesi sınırları il mülkî sınırları olarak belirlendiğinden ilgili Bursa Büyükşehir Belediyesi de taraf olacaktır. Eldeki davada; davalı köy tüzel kişiliği vekilinin, tüzel kişiliğinin sona erdiğini belirtmesi üzerine, davanın Bursa Büyükşehir Belediyesi'ne ihbarına karar verilmiş olup Büyükşehir Belediyesinin davaya katılımlarına yönelik yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Buna göre; taraf teşkili dava şartlarından olup, bu şart sağlanmadan davanın esasına girilemez. Hal böyle olunca, 6360 sayılı Yasa'nın Geçici 1/13. maddesi uyarınca Osmangazi Belediyesi ile birlikte TMK'nın 713/3. maddesi gereği ilgili kamu tüzel kişiliği olması nedeni ile Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığının da davaya dahil edilerek dava dilekçesi ve duruşma günü yöntemine uygun şekilde tebliğ edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin tüm deliller toplanıp değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir." gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren Mahkemeye gönderilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı Çetin Ltd. Şirketinin kötü niyetli olduğu, borçlunun hal ve vaziyetini bildiği ispat edilmediğinden, davalının tapu kaydına güvenerek kira ilişkisine girdiği gerekçesiyle davacının bu davalıya yönelik davasının reddine, dava konusu parselin davalı Atanur Ltd Şirketine bedeli karşılığında devredilmesine rağmen parselin üzerinde bulunan yüksek meblağlı tesisin bedelsiz olarak bağış suretiyle davalı köy tüzel kişiliğine devredilmesinin alacaklılardan mal kaçırma amacına yönelik olduğu gerekçesiyle davalı Atanur Memba Suları Maden Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ve ...'na (Soğukpınar Köyü Tüzel Kişiliğine) yönelik açılan davada;davanın kabulü ile Bursa ili, Osmangazi ilçesi, Soğukpınar köyü, 111 ada, 44 nolu, 111 ada 33 nolu, 111 ada 11 nolu, 125 ada 12 nolu ve 106 ada 4 nolu parsellerin 02.03.2012 tarih 6768 yevmiye numarası ile Atanur Memba Suları Maden Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti tarafından Osmangazi Belediye Başkanlığına (Soğukpınar Köyü Tüzel Kişiliği) devrine lişikin tasarrufun iptali ile davacıya Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2012/2205 sayılı dosyası yönünden icra ve haciz yetkisi verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, dava konusu edilen işyerinin mülk sahibi olduklarını, ancak Çetin Gıda Mad. İnş. Tic.Ltd.Şti tarafından işletilmekte olduğunu, bu nedenle husumetin belediyeye yöneltilmesinin yanlış olduğunu, icra takibinin kesinleşmediğini ve aciz vesikasının olmadığını belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazın Osmangazi Belediyesine devredilmiş olup, davaya Büyükşehir Belediyesinin dahil edilerek aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmesinin yanlış olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 344 üncü maddesi, 6360 sayılı Yasa'nın Geçici 1/13. Maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713/3 üncü maddesi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, dava konusu tasarrufun İİK’nun 278/1 maddesine göre bağış niteliğinde olduğu ve 6360 sayılı Yasa'nın Geçici 1/13. maddesi uyarınca Osmangazi Belediyesi ile birlikte TMK'nın 713/3. maddesi gereği ilgili kamu tüzel kişiliği olması nedeni ile Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın zorunlu dava arkadaşı konumunda olduğu anlaşılmakla; davalı ... vekili ve davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Mahkemece verilen 27.06.2022 tarihli ek kararın ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davalı ... vekili ve davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ... ve Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,15.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.