Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/87 E 2020/159 K

HÜKÜM/KARAR: Kabulüne /Yeni Hüküm Kurulmasına

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2016/67 E 2017/423 K

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti vekil ve davalı Öz Diva Gayrımenkul ve Tic. AŞ vekili tarafından tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı TMA PLastik San ve Tic. Ltd. Şti'nden alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine İstanbul 7. İcra Müdürlüğü'nün 2015/31269 sayılı dosya ile icra takibi yapıldığını, takibin kesinleştiğini, borçlunun adına kayıtlı "İstanbul ili, Zeytinburnu İlçesi, 2903 ada, 42 oarsel, B Blok, 76 nolu imalathane niteliğindeki bağımsız bölümün mal kaçırma gayesi ile davalı Öz Diva Gayrımenkul ve Tic. AŞ'ye, ondan da davalı Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti'ne devredildiğinin tespit edildiğini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufun iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Tanteks Boya Apre Tek.San.ve Tic.Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde; müvekkili firma aleyhine açılan bu dava da kendisi yönünden davanın kabulüne karar verilebilmesinin ancak kötü niyetinin tespiti ile mümkün olabileceğinin, müvekkili firmanın 08.02.2007 tarihinde kurulduğunu ve çeşitli tarihlerde edinilen değeri milyonlarca lira olan arazi bina vs gayrimenkulu bulunduğunu, dava konusu olan Zeytinburnu Erdinç İş Merkezi 76 nolu 80 m2 imalathane kullanımlı taşınmazın salt kendi faaliyet alanı içerisinde edindiğini tartışmaya açacak hiçbir delilin mevcut olmadığını, dava konusu taşınmaz için fatura kesilip bedellerine mahsuben de 23.10.2015 vadeli 180.500USD bedelli bir çek keşide edildiğini ve firma hesabından tarihinde ibraz edilen çek bedelinin ödendiğini, ticaret sicil kayıtlarında da anlaşılacağı üzere müvekkili firmanın yetkili ya da ortaklarının diğer davalıların yetkili ya da ilgilileri ile hiçbir yakınlık akrabalık, hısımlık ilişkisinin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Öz Diva Gayrimenkul ve Tic. AŞ. vekili cevap dilekçesinde; geçerli bir aciz vesikası bulunmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, İİK.280.md.sine dayanılması karşısında bu hükümde tasarrufun iptal edilebilmesi için borçlu ile hukuki ilişki içerisinde bulunan 3.kişinin borçlunun durumunu ve yapılan tasarrufun maliyetini bilmesi en önemlisi de tasarrufun alacaklıları zararlandırma kastı ile yapılması ve tasarrufun borcun doğumundan sonra yapılmasının icap ettiğini, aciz vesikası şartının gerçekleşmediğini, müvekkili şirketin taşınmazı 3/9/2015 tarihinde satın aldığını, oysaki icra takibinin bu tarihten sonra yapıldığını, tasarruf tarihi itibariyle böyle bir borç olmadığını, müvekkilinin davalı şirketin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmının devir ve satın almadığını yalnızca mutat bir gayrimenkulu satın alma işlemi yaptığını gayrimenkulun piyasa rayiç bedelinin üzerinde bir bedel ile alındığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı TMA Plastik Sanve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde: davanın kötü niyetle açıldığını, mükerrer ödemenin söz konusu olduğunu, şirketin mal kaçırma amacıyla veya davacıyı zararlandırma kastı ile işlem yapmadığını icra dosyasının temlik alan davacının esasında alacağını tahsil ettiğini, tasarrufların tamamının borcun doğumundan önce yapıldığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 02.11.2017 tarihli ve 2016/67 esas ve 2017/423 karar sayılı kararıyla; " ....davanın kabulü ile İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, 2903 Ada, 42 Parsel, B Blok 76 no.lu bağımsız bölümün davalı borçlu TMA Plastik San ve Tic. Ltd. Şti tarafından davalı ...ye devrine ilişkin 3/9/2015 tarih ve davalı Öz Diva Gayrimenkul Tic. A.şnin davalı Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti.ne devrine ilişkin 19/10/2015 tarihli tasarrufların talep konusu olan İstanbul 7. İcra Dairesinin 2015/31269 sayılı dosyası ile takip konusu yapılan alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere İİK.277vd.md.uyarınca iptaline, davacı alacaklıya dava konusu taşınmazda cebri icra yetkisi tanınmasına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti vekili ve davalı Öz Diva Gayrımenkul ve Tic. AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesinde; davanın ön şartı olan aciz belgesinin bulunmadığını, borçludan herhangi bir taşınmazı satın almadıklarını, bu nedenle İİK 280/son maddesi ile rayiç bedel farkı ve kısa süreli satışlara ilişkin kıstasların 4. kişi olan kendilerine uygulanamayacağını, bu yönde yargılama sırasında kendilerine ihtar yapılmadığını, satışların gerçek olup bedellerinin ödendiğini, iyi niyetli 4.kişi olduklarını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Öz Diva Gayrımenkul ve Tic. Aş vekili istinaf dilekçesinde; dava ön şartı olan aciz belgesinin bulunmadığını, dava konusu taşınmazın borcun doğum tarihinden önce devredildiğini, davacının alacağının tahsil edildiğine ilişkin iddiasının araştırılmadığını, dava konusu taşınmazın satış bedeli ile rayiç bedeli arasında misli fark bulunmadığını, satışın gerçek olup alacaklıyı zarara uğratma kasıtlarının bulunmadığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... borçlu şirket ile davalı 3.kişi ...nin ortak ve yetkilileri arasında baba kız, amca kardeş akrabalık ilişkisinin bulunduğu, yakın akraba oldukları, her iki şirketin aynı adreste faaliyet gösterdikleri birden fazla taşınmazı yaklaşık aynı tarihlerde aynı şekilde elden çıkartıkları, göz önünde tutulduğunda, tarafların arasında organik bağ da bulunduğu ve alacaklıları zarara uğratmak kastı ile dava konusu taşınmazı elden çıkarttıkları, bu nedenle, İİK 280/1 maddesi uyarınca borçlu ile davalı ...arasındaki tasarrufun iptale tabi olduğu göz önünde tutulduğunda Öz Diva Gayrimenkul ve Tic. A.Ş vekilinin istinaf taleplerinin HMK 353/1 b/1 maddesi uyarınca reddi gerektiği ,

Mahkemece, toplanan delillere göre, borçlu ve davalı ...arasındaki tasarrufun iptale tabi olduğu ancak 4.kişi Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti.'nin kötü niyetli olduğu ve borçlunun mali durumu ve alacaklılarını ızrar kastı ile hareket ettiğini bildiği ve bilmesi gerektiğinin ispatlanamadığı, İİK 280/son maddesi ile rayiç bedel farkı ve kısa süreli satışlara ilişkin kıstasların 4. Kişi yönünden iptal nedeni olmadığı, bu nedenle davalı ...hakkındaki davanın bedele dönüşeceği, davalı Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti. hakkında ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği göz önünde tutulduğunda kararın bu yönü ile hatalı olduğu ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın HMK 353/1/b 2 maddesi uyarınca kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulması sonuç ve kanaatine varılmış,

Gerekçe uyarınca;

1 Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02/11/2017 tarih ve 2016/66 E., 2017/423 K. sayılı kararına karşı davalı Öz Diva Gayrimenkul ve Tic. A.Ş vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK 353/1 b/1 maddesi uyarınca esastan reddine,

Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf talebinin ise kabulüne,

Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02/11/2017 tarih ve 2016/66 E., 2017/423 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

Davanın kısmen kabulü ile İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, 2903 Ada, 42 Parsel, B Blok 76 no.lu bağımsız bölümün davalı borçlu TMA Plastik San ve Tic. Ltd. Şti tarafından davalı ...ye devrine ilişkin 3/9/2015 tarihli tasarrufun iptaline,

Dava konusu taşınmazın 4.kişiye devredilmiş olması nedeniyle davanın tazminata dönüştüğü göz önünde tutularak dava konusu taşınmazın elden çıkarıldığı 19/10/2015 tarihindeki rayiç eğeri olan 249.000,00 TL tazminatın talep konusu olan İstanbul 7. İcra Dairesinin 2015/31269 sayılı dosyası ile takip konusu yapılan alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere davalı ...den alınarak davacıya ödenmesine,

Davalı 4.kişi Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti. Yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti ile borçlunun aynı sektörde olduğunu, davalı borçlunun durumunu bilebilecek kişilerden olduğu, dava konusu taşınmaz haricende başkaca gayrımenkullerinde yine kısa aralıklarla aynı davalılara devredildiği, dava dışı Burgazada'da bulunan taşınmazın tasarruf tarihinden sonra da davalı borçlu şirketin yetkilisi Ahmet Özer tarafından kullanılmaya devam ettiği, bedel farkının da bulunduğu beyan edilerek kararın bu davalı yönünden bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, mahiyeti ve kapsamına göre uyuşmazlık, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi

2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali hükümleri.

3. Değerlendirme

1 Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2 Dava İİK.nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İptal davasından maksat İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazıldığı gibi alacağın tahsilini temin için borcun doğumundan sonra yapılan tasarrufların iptaline hükmettirmektir. Özellikle İİK.nun 278.maddede akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır. Keza İİK.nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir. Öte yandan İİK.nun 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

İİK.nun 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir. Buradaki üçüncü kişiden maksat, borçlu ile doğrudan işlem yapan değil, borçlu ile işlemde bulunan kişiden mal veya hakkı satın alan kişi olup uygulamada buna dördüncü kişi denilir. Borçlu ile işlemde bulunmayan dördüncü veya ondan sonraki kişiler hakkında dava açılıp açılmaması davacının isteğine bağlıdır ve bu kişiler yönünden iptal kararı verilebilmesi kötü niyetli olduklarının yani borçlunun alacaklılara zarar verme kastı ile hareket ettiğini bilen veya bilmesi gereken kişilerden olduklarının kanıtlanmasına bağlıdır.

İİK’nın 283/II maddesine göre de iptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahıs nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişinin sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın elden çıkardığı tarihteki gerçek değeridir.

Somut olayda davacı alacaklı tarafından dava konusu gayrımenkulün davalı borçlu tarafından davalı Öz Diva Gayrımenkul ve Tic. AŞ 'ne ondan da davalı 4. kişi Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti'ne devredilmiş olduğu, davalı Öz Diva Gayrımenkul ve Tic. AŞ yönünden yapılan araştırmada davalı borçlu şirket kurucuları ile davalı 3. Kişi Öz Diva Gayrımenkul ve Tic. AŞ kurucularının akraba olduğu, aralarında organik bağ bulunduğu gerekçesiyle göre iş bu davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince davalı 4. Kişi yönünden kötü niyetin ispat edilememiş olmasına göre iş bu davalı yönünden ilk derece mahkemesi kararının düzeltilmesine, davanın Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti yönünden reddine, davalı Öz Diva Gayrımenkul ve Tic. AŞ'nin tazminat ile sorumlu tutulmasına karar verilmişse de davalı Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti yönünden varılan sonuç dosya kapsamına göre doğru değildir.

Tasarrufun iptali davalarında davalı 4. Kişi yönünden iptale karar verilebilmesi için davalı 4. Kişinin davalı borçlunun durumunu bilen veya bilmesi gereken kişi olduğunun, yani kötü niyetli olduğunun davacı tarafından ispat edilmiş olması gerekmektedir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre davalı borçluya ait olan 3 adet farklı gayrımenkulün, Adalar, Burgaz Ada, 53 ada, 36 parsel 2 nolu bağımsız bölümün 03.08.2015 tarihinde Öz Diva Gayrımenkul ve Tic. Aş'ye ondan da 20.10.2015 de davalı Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti'ne, Tekirdağ, Çorlu, Vakıflar köyü, 2332 parselin 28.07.2015 tarihinde Öz Diva Gayrımenkul ve Tic. AŞ'ye, ondan da 16.10.2015 de Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti'ne ve Tekirdağ, Çorlu ilçesi, Reşadiye , 635 ada, 112 parsel 1 nolu bağımsız bölüm 04.08.2015 tarihinde davalı Öz Diva Gayrımenkul ve Tic. AŞ'ne, ondan da yine davalı Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti ne devredildiği, dosya içerisinde yer alan Adalar İcra Müdürlüğü'nün 2018/76 Tal. Sayılı dosyasından düzenlenen 20.07.2018 tarihli haciz tutanağında, bahsi geçen iş bu gayrımenkullerden Burgazada da mevcut olan gayrımenkulde Sevgi Nevin Özer'in oturmaya devam ettiğinin tespit edildiği, Sevgi Nevin Özer'in davalı borçlu şirket yetkilisi Ahmet Özer'in annesi olduğu, dava konusu gayrımenkul haricinde aynı tarihlerde Türkiye'nin farklı yerlerinde mevcut gayrımenkullerin aynı silsile ile devredilmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığının anlaşılmasına göre, davalı borçlunun adına kayıtlı gayrımenkullerin aynı silsile ile aynı kişilere devredilmesi ve bu gayrımenkullerden birinde davalı borçlu şirket yetkilisinin annesinin oturmaya devam etmesi hususları değerlendirilmeksizin davalı 4. Kişi Tanteks Boya Apre Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti'nin iyi niyetli olduğu kabul edilerek, Bölge Adliye Mahkemesince iş bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Yukarıda değerlendirme bölümünün (1) nolu bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2 (2) nolu bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile; Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın HMK 373/2 hükmü gereğince kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.05.2023 tarihinde oybirlliği ile karar verildi.