Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2019/432 E., 2019/1144 K.

HÜKÜM/KARAR: Davanın Kısmen Kabulü

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 12.01.2013 tarihinde, müvekkillerinin murisleri ...ve ...'in, yolcu olarak bulundukları davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın tek taraflı kazasında vefat ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ölen ...yönünden, davacılar anne ve baba için 1.000,00'er TL'den 2.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan, davacılar anne ve baba için 40.000,00'er TL, kardeşler ... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00'er TL manevi tazminatın sürücü ve işletenden dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini; ölen ... yönünden, davacı baba için 1.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan, davacı baba için 40.000,00 TL, kardeşler ..., ... ve ...için ayrı ayrı 10.000,00'er TL manevi tazminatın sürücü ve işletenden dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; 25.08.2015 tarihinde maddi taleplerini ölen Adem'in annesi için 27.533,00 TL'ye, babası için 26,996,00 TL'ye; ölen ...'in babası için 35.433,00 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazaya neden olan aracı uzun süreli olarak kiraya verdiğini, işletenlik sıfatının olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; sorumluluğunun poliçe limiti ve kusur oranında sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.12.2015 tarihli ve 2015/75 Esas, 2015/924 Karar sayılı kararıyla;davalı Erçinler Pansiyon Cafe Gıda Tarım Hayv. Nak. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.ye açılan maddi tazminat davasının sıfat yokluğundan reddine; diğer davalılara karşı açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 65.037,40 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Genel Sigorta A.Ş.den tahsiline; manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile 52.500,00 TL'nin davalı ...'ndan tahsiline, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17.Hukuk Dairesi 18.03.2019 tarih ve 2016/8894 Esas, 2019/3117 Karar sayılı ilamında; "...1 Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2 Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre (6098 sayılı TBK. md. 56), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacılar İsmail, Hatice ve ... ile Mohsin, ... ve ... lehine takdir olunan manevi tazminatların bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

3 Davacılar vekilince, vefat eden Adem Çelik'in kız kardeşi ... ve vefat eden ...'in kız kardeşi ... için de manevi tazminat talebinde bulunulmuş, mahkemece; gerekçesi de gösterilmeden kız kardeşlerin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

1086 Sayılı HUMK'nun 388 ve 389. maddeleri ile 6100 Sayılı HMK'nun karşılık 297/1 2 maddeleri uyarınca, mahkeme kararında; hüküm sonucunun, taraflara yükletilen hak ve sorumlulukların şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde ayrı ayrı ve açıkça gösterilmesi gerektiği gibi, HUMK'nun 388/3. maddesi gereğince (HMK 297/c) hükmün gerekçesinde tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli konular hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin gösterilmesi gerekir.

Bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerektiği T.C. Anayasası'nın 141/3. maddesinde de açıkça belirtilmiştir.

Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup, Yasa'nın aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta olması zorunludur.

Zira, tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri, davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini bilmeleri gerekir. Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hükmün bulunması gerektiği açıktır.

Somut olaya gelince; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda trafik kazası nedeniyle vefat eden çocukların kız kardeşleri olan ve erkek kardeşleri ile eşit koşullara sahip davacıların da manevi tazminat talep etme hakkı bulunduğu hususunda tartışma bulunmamaktadır. Hal böyle olunca davacı kız kardeşler ... ve ... için de uygun miktarda manevi tazminata karar verilmesi gerekirken gerekçesiz olarak davacıların manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

4 Karar başlığında ... ve ... dışındaki davacıların kimlik ve adres bilgilerinin yazılmaması yerinde düzeltilebilir maddi hata olarak değerlendirildiğinden bozma sebebi yapılmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,(2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA," karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davalı sürücünün tam kusurlu olduğu; dosyadaki belgeler, ibraz edilen kira kontratı, dikkate alındığında kazaya karışan ... plakalı aracın davalı .... adına kayıtlı olduğu, aracın 27.11.2012 tarihinde 24 aylığına otomobil rent a car Alaaddin Gözleme isimli şahısa kiralandığı, ... tarafından rent a car firmasından aracın kiralanarak sonrasında kazanın meydana geldiği, ibraz edilen sözleşmelerden de davalı ... nun aracı Alaaddin Gözleme'den kiraladığının açık olduğu gerekçesiyle, davacının davalı Erçinler Pansiyon Cafe Gıda Tarım Hayvancılık Nakliyat İnşaat Turizm San. ve Tic Ltd Şti. aleyhine açmış olduğu davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, davacının diğer davalılara yönelik açmış olduğu maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 65.073,40 TL 'nin dava tarihi itibari ile işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Genel Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile; davacı ... için 21.000,00 TL, davacı ... için 21.000,00 TL, davacı ... için 7.000,00 TL, davacı ... için 7.000,00 TL, davacı ... için 21.000,00 TL, davacı ... için 7.000,00 TL, davacı ... için 7.000,00 TL, davacı ... ..için 7.000,00 TL olmak üzere toplam 98.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepler

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; takdir edilen manevi tazminatın caydırıcı nitelikte olmadığını, davalı ... yönünden davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; 12.01.2013 tarihinde davalıların sürücüsü, maliki, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucunda ölüm nedeniyle ölen yolcuların desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nu (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme

1 Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddeleri ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2 Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelemesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

04.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.