Yargıtay 4. HD 2021/26442 E. 2023/4588 K.

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2021/818 Değişik İş 2021/824 Karar

SAYISI: İHK 2021/33787

HÜKÜM/KARAR: Davalının itirazının kısmen kabulüne

SAYISI: K 2021/93342

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazlarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 24.11.2018 tarihinde zorunlu trafik sigortası olmayan aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmesine bağlı gerçekleşen trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını iddia ederek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 15.001,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini talep artırım dilekçesi ile 95.988,23 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya ödeme yapılarak söz konusu kaza ile ilgili sorumluluklarının kalmadığını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ile 1,8 teknik faiz yöntemine göre yapılması gerektiğini, sağlık gideri teminatından sorumluluklarının olmadığını, vekalet ücretinin beşte bir oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurucunun geçirmiş olduğu kaza nedeni malul kaldığı, kazaya karışan aracın zorunlu trafik sigortası olmaması nedeni ile davalının sorumluluğunun bulunduğu gerekçesi ile başvuru sahibinin talebinin kabulüne, 95.988,23 TL tazminatın 10.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun rapor tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre düzenlenmediğini, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik'e göre rapor alınması gerektiğini, dava şartının yerine gelmediğini, medikal rapor ile maluliyet raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, kusur raporu alınması gerektiğini, alkollü sürücünün aracına binen davacının müterafık kusuru olduğunu, hatır taşıması bulunduğunu, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faize göre hesaplanması gerektiğini, faizin dava tarihinden yürütülmesi gerektiğini, müvekkili aleyhine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerekirken tam vekâlete hükmedildiğini, savunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlığa konu kaza tarihine göre maluliyet raporunda esas alınan yönetmelikte hata olmadığı, Yargıtay'ın güncel içtihatları uyarınca TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılmasının doğru olduğunu, davacının sürücünün alkol oranı dikkate alındığında sürücünün alkollü olduğunu bilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu nedenle hesaplanan tazminata müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, hatır taşıması olduğuna dair dosyada delil olmadığından bu itirazın reddi gerektiğini, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik uyarınca vekalet ücretinin beşte bir oranında uygulanması gerektiği gerekçeleri ile davalı vekilinin itirazlarının kısmen kabulüne, ... kararının kaldırılarak, davanın kabulü ile 76.790,58 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 10.02.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek ... kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınmayan aracın yaptığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurullarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirleme için ise Adli Tıp Kurumu (ATK) İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak rapor alınması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'e, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik'e uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda; ... tarafından hükme esas alınan Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı’nın 13.01.2021 tarihli raporunda davacının maluliyetinin Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik'e göre değerlendirilmesi sonucunda davacının özürlülük oranının %8 olduğu tespit edilmiştir. ... raporu usulüne uygun olduğu gerekçesi ile hükme esas almıştır. Ancak işbu rapordaki dayanak yönetmelik kaza tarihinde yürülükte olmadığından hükme esas alınması doğru olmamıştır.

O halde İtiraz Hakem Heyetince; temyiz edenin sıfatına göre, davacı tarafından kararın temyiz edilmediği de dikkate alınarak davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kaza tarihi ve sonrasındaki tüm tedavi evrak da eklenerek (eksik varsa temin edilerek) dosya kapsamında hükme esas alınan maluliyet raporu da irdelenmek suretiyle, kaza tarihinde (24.11.2018) yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde, ATK İhtisas Kurulu'ndan ya da üniversitelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıklarından rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

3. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle bu gibi taşımalarda TBK'nın 51 inci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak

zorunda değilse de indirim yaptığı takdirde indirim oranını objektif ölçüler içinde takdir etmek zorundadır.

Bu bakımdan hatır taşıması ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.

Somut olayda, davacı, davalıya sigortalı araçta yolcu konumundadır. Davalı vekili cevap dilekçesinde olayda hatır taşıması olduğunu savunmuş, İtiraz Hakem Heyetince, davalının hatır taşımasına ilişkin itirazı değerlendirilmemiştir.

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerden davacı ile araç sürücüsünün soyisimleri aynı olmayıp, aralarındaki ilişki ve olay günü nereye giderken kazanın gerçekleştiği tespit edilememiştir. Buna göre, soruşturma evrakı temin edilerek davacının hatır için taşınıp taşınmadığının tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince soruşturma evrakı temin edilerek, somut olayda hatır taşıması bulunup bulunmadığı tespit edilerek, hatır taşıması bulunduğu anlaşılması halinde tazminattan Dairenin yerleşik uygulaması uyarınca % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerekirken, davalı vekilinin bu yöne ilişkin itirazları değerlendirilmeden ve gerekli araştırma yapılmadan karar verilmiş olması doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1 Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2 Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

29.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi