Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2021/316 Esas 2021/641 Karar

HÜKÜM/KARAR: Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 12.01.2022 tarihli ve 2021/23743 E. 2022/234 K sayılı ilamıyla kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usuli eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 09.04.2013 günü davacının yolcu olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu müvekkilinin yaralanarak sakat kaldığını, kaza sonra davalı şirkete başvuru yapıldığını ve davalı şirket tarafından davacıya 09.09.2013 tarihinde 77.000,00 TL ödeme yapıldığını ancak yapılan bu ödeme miktarının davacının ileriye dönük zararının çok altında olduğunu, davacının zararının temini için işbu davanın açıldığını ve şimdilik 200,00 TL maddi tazminat miktarının davalı şirketten tahsilini talep etmiş, yargılama aşamasında maddi tazminat talebini ıslah ile 38.591,11 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kaza sonrası davalı şirketin davacıya 09.09.2013 tarihinde 77.012,00 TL ödemede bulunarak sorumluluğunu yerine getirdiğini, ayrıca hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/549 Esas, 2020/7618 Karar sayılı bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiş, Yargıtay bozma ilamında işaret edilen hususlar gözetilerek bozma öncesi rapordaki 2014 yılı verilerine göre hesaplama yapılması, davacının hakettiği tazminattan hatır indirimi ve güncellenen ödemenin mahsubu sonrasındaki miktar üzerinden davacının ilk hükümde temyiz etmediği miktarın davalı lehine kazanılmış hak olduğu gözetiltildiği" gerekçesiyle davanın kabulü ile 38.591,11 TL tazminatın 09.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Dairenin 12.01.2022 tarihli ve 2021/23743 Esas 2022/234 Karar sayılı kararı ile "davacının uğradığı zararın hesaplanması sonucu çıkan miktardan (105.846,38 TL), davalı ödemesinin güncellenerek tenzilinden sonra hesaplanan bu bedel üzerinden, davalı borçluya ait indirim sebebi olan %20 hatır taşıması nedeniyle yapılacak indirimlerin uygulanması ve bu surette sonuç tazminatın belirlenmesi, takip dosyasına yapılan ödemenin de infaz aşamasında dikkate alınacak olmasına göre davalı aleyhine olacak şekilde yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığı" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı vekili karar düzeltme dilekçesinde; bakiye zararın bulunup bulunmadığının tespiti için önce toplam zararın hesaplanması, ardından hatır taşıması indirimi yapılması ve son olarak müvekkil şirket tarafından yapılan ödemenin faiziyle mahsubu gerektiğini, bozma ilamında maddi hataya düşülerek önce ödemenin mahsubu sonra hatır indirimi yapılması gerektiği belirtildiği ancak bozma ilamındaki gibi önce ödemenin yapılması halinde her halde bakiye zarar çıkacak olup bu miktara hatır taşıması indirimi yapılması halinde cüzi bir miktar kalacağını belirterek kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması TBK 51 ve 52 nci maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK'nın 51 inci maddesine göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak tazminatı belirleyecektir. Hakim tarafların kusur durumunu dikkate alarak tazminatın kapsamını belirledikten sonra Yargıtay kararlarında yerleşmiş olduğu üzere tazminattan hatır taşıması indirimi yapılarak nihai zarar ve ödenmesi gereken tazminat belirlenecek, son olarak da davadan önce yapılan ödemenin güncellenen değeri düşülecektir. İlgili kanun maddeleri incelendiğinde yapılan ödemeler tazminatı belirlemede bir indirim nedeni olarak gösterilmediği gibi, Yargıtay uygulamaları ile artık yerleşik hale geldiği üzere borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır.

Somut olayda; davadan önce davalı tarafından davacıya ödeme yapılmış, davacı ödemenin yetersiz olduğunu belirterek eldeki davayı açmıştır.

Dairenin 12.01.2022 tarihli ve 2021/23743 Esas 2022/234 Karar sayılı kararı ile davacının uğradığı zararın hesaplanması sonucu çıkan miktardan (105.846,38 TL), davalı ödemesinin güncellenerek tenzilinden sonra hesaplanan bu bedel üzerinden, davalı borçluya ait indirim sebebi olan %20 hatır taşıması nedeniyle yapılacak indirimlerin uygulanması ve bu surette sonuç tazminatın belirlenmesi amacıyla karar bozulmuştur.

Mahkemece hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporunda davacının kazadan kaynaklı sürekli iş göremezlik zararı belirlendikten sonra, davalı tarafından davadan önce yapılan ödeme güncellenerek düşülmüş, Mahkemece en son olarak da hatır taşıması indirimi yapılarak tazminata hükmedilmiştir. Daire bozmasında da hükmedilen tazminata konu hesaplamada yapılan hatanın düzeltilmesi gerektiği açıklandıktan sonra güncellemenin tazminattan düşülmesi sonra hatır uygulaması yapılması gerektiği bozmada belirtilmiş ancak az yukarıda izah edildiği üzere bozma içeriği bu yönüyle hatalı olmuştur.

O halde, takip dosyasındaki ödemelerin infaz aşamasında değerlendirilmesi gerektiği güzetilerek, 2014 yılı verilerine göre (105.8546,38 TL) pasif dönem asgari geçim indirim AGİ hariç (davalının lehine kazanılmış hak olduğu gözetilerek), yapılan hesaplama sonucu davacının hakettiği hesap edilen maddi zararından öncelikle %20 hatır taşıması indirilerek kalan miktardan da davadan önce yapılan ödemenin güncellenmiş halinin düşülmesi ile ulaşılacak tazminata hükmedilmesi gerekirken (2) numaralı bentte yer alan gerekçelerin oyçokluğu ile değiştirilmesi için bozma kararının düzeltilmesi gerekmiştir.

Bu halde davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin kabulü ile Dairenin 12.01.2022 tarihli ve 2021/23743 Esas 2022/234 Karar sayılı ilamının belirtilen gerekçe ile bozulması için kararın düzeltilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin KARAR DÜZELTME İSTEĞİNİN KABULÜ ile Dairenin 12.01.2022 tarihli ve 2021/23743 Esas 2022/234 Karar sayılı ilamının 2. bendinde yer alan bozma gerekçesinin yer aldığı paragrafın, yukarıda değerlendirme bölümündeki gerekçeyle değiştirilmesine ve mahkeme hükmünün bu gerekçe ile BOZULMASINA, bunun dışındaki hususlar yönünden Dairenin 12.01.2022 tarihli ve 2021/23743 Esas 2022/234 Karar sayılı bozma ilamının aynen korunmasına,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

14.03.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Borçlar kanunu haksız fiil tazminatını düzenlerken (T.B.K. 49 ve devamı maddeleri) zararın ispatı ve belirlenmesinin (50. Md.) nasıl olacağını açıklamış, tam olarak ispat edilememesi halinde hakimin bu zararı belirleyeceğini öngörmüştür. Zarar belirlenirken bir takım veriler kullanılacaktır. (Türüne göre zararın kapsamı gelir kusur ödeme varsa vs.) Ayrıca haksız fiil sorumlusu tarafından ödemenin denkleştirici adalet gereği zarardan düşürülmesi gerekecektir. Bütün bu hesaplamalar (zararın belirlenmesi) H.M.K. 266 md. uyarınca genellikle bilirkişi marifetiyle olacaktır. Hakim önüne gelen zarardan somut olaya ve savunmaya göre (hatır taşıması) zararı artırıcı nedenler varsa (müterafik kusur) bununla ilgili bilgi ve belgeleri değerlendirip kendisi tazminatı belirleyecektir. TBK. 51. md. başlığı "tazminat" ve belirlenmesi "52. maddesi ise" tazminatın indirilmesi" ile ilgilidir. Bu maddelerin gerekçelerine bakıldığında bizzat hakimin değerlendireceği konulardır. Zararın belirlenmesi sırasında **T.B.K. ** 51 52 (43 44) maddelerin uygulanarak bilirkişiden rapor alırsak hakimin takdirinde olan hususlarda bilirkişi raporuna değer vermiş oluruz. Bu husus tazminat hukuk eserlerinde de (...) incelenmiş "zarar ile tazminat arasındaki farkı şu biçimde açıklanmıştır. "Borçlar hukukunda zarar ve tazminat kavramlarının ayrı ayrı yeri ve sonuçları vardır. Zarar, mal varlığındaki eksilmeyi tazminat ise sorumluluğun kapsamını tesbit eder. Bu nedenle tazminat zarar miktarına eşit olabileceği gibi ondan eksikte olabilir. B.K 43 44 maddeleri ile getirilen düzenleme sorumlunun zararı ne ölçüde yükleneceğini belirlemek içindir. Bu nedenle davalı ödemesi de gözönünde tutularak zarar kesin olarak belirlendikten sonra B.K. 43 44 maddelerinin somut olay içinde tartışılması ve araştırılması gerekir. Şayet olay içinde belirtilen yasa hükümlerine uygun indirim sebeplerinin varlığı tesbit edilirse "tazminat başka bir deyişle hükmedilecek miktar zarardan az olacaktır. 17. ve 4. H.D önceki içtihatları bu yöndedir.

Zararı gidermekle yükümlü Haksız fiil sorumlusu olay tarihinde temerrüde düşmüş olup sonraki tarihlerde yaptığı ödemeyi "zararın" belirlenmesi sırasında değil "tazminatın" hakim tarafından varsa B.K. 51 52 (43 44) maddeleri uygulandıktan sonra davacının aleyhine olacak biçimde mahsup edilmesi gerekçesiyle kararın düzeltilmesi yönündeki sayın çoğunluğun kararına katılmıyoruz.