Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI: 2022/357 2022/502

HÜKÜM/KARAR: Davanın Kısmen Kabulüne

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 10.04.2010 günü davalının ... poliçesi ile sigortacısı olduğu aracın ...'in sevk ve idaresindeki araçla çarpışması neticesi meydana gelen trafik kazasında davacının eşi olan ...'ın vefat ettiğini, kaza nedeniyle davacının müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını belirterek 5.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini ıslah ile 97.388,64 TL'ye çıkarmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; KTK 111/2. maddesi gereğince 2 yıllık süre içinde dava açılmadığında davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.11.2015 tarihli ve 2015/19 Esas, 2015/501 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile 97.388,64 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 12.04.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 15.11.2017 tarih ve 2015/19166 Esas, 2017/10598 Karar sayılı ilamında;"...1 Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, kazanın iş kazası olmamasına göre davalı vekilinin ve davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2 Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte ...'nı yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. Sigortacının tazminat giderim yükümlülüğünü düzenleyen KTK.nun 98/I. maddesi hükmü uyarınca, sigortacı maddede belirtilen belgelerin iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonrasında temerrüde düşer. Davadan önce böyle bir başvurunun bulunmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşmüş sayılır.

Somut olayda; dava tarihi 10.11.2015 olmasına rağmen faiz başlangıcı dava tarihi 12.03.2011 olarak gösterilmiştir. Buna göre hüküm kendi içerisinde çelişkilidir. Mahkemece; dava tarihinden önce davacı eşe, davalı ... tarafından bir ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır buna göre sigorta şirketine başvuru tarihi araştırılarak sigorta şirketinin temerrüd tarihi belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı hüküm verilmesi doğru görülmemiştir.

3 Davacı vekilince temerrüt faizi olarak avans faizi istenilmiş, ancak mahkemece yasal faize hükmedilmiştir. Oysa zarara neden olan araç ticari amaçlı kamyon olup ticari faaliyet sırasında zarara neden olmuştur. Bu itibarla davada temerrüt faizi olarak ticari faiz niteliğindeki avans faizine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde yasal faize hükmedilmesi doğru olmamıştır" gerekçeleri ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Karar Düzeltme Kararı

1. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince yukarıda belirtilen bozma ilamına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17.Hukuk Dairesi'nin 16.01.2019 tarih ve 2018/1521 Esas, 2019/213

Karar sayılı ilamında; "...1 Dosya içeriğine, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesinin 2. fıkrası delaletiyle 1086 sayılı HUMK’nin 440. maddesinde sayılan hallerden hiç birisine uygun olmayan sair karar düzeltme isteklerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2 Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle, destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davalı yanca, Akşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/22 sayılı dosyası ile SGK tarafından rücuya tabi ödemelerin tahsili amacıyla kusurlu sürücüye ve kendi müvekkiline karşı rücu davası açıldığı ve SGK'nın davacıya ödediği bedellerin tazminattan düşülmesi gerektiği ileri sürülmüş, yine Konya SGK İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 18.09.2015 tarihli yazı cevabında davacı eşe aylık bağlandığı ve bağlanan aylığın peşin sermaye değer tablosunun gönderildiği bildirilmiştir.

UYAP ortamından yapılan sorgulamada ilgili ilk derece mahkemesi olan Akşehir 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/22 Esas 2011/272 Karar sayılı ilamında 49.032,80 TL ölüm aylığının davalı Ergo Sigorta A.Ş.'nden poliçe bedeli 175.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden, Süleyman Aybey yönünden ise sarf ve ödeme tarihi olan 21.05.2010 tarihinden yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2015/22318 Esas, 2017/7875 Karar sayılı ilamıyla 14.11.2017 tarihine hükmün onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporuna göre, desteğin ölümü nedeniyle SGK Başkanlığı tarafından davacı tarafa yapılan SGK ödemesi düşülmeden belirlenen miktarın hüküm altına aldığı görülmektedir.

İfade olunan tüm bu hususlar karşısında; davacı lehine ve davalı aleyhine sebepsiz zenginleşmenin önüne geçilebilmesi bakımından, mahkemece, kazada ölen ...'in hak sahiplerine SGK tarafından bağlanan gelirin rücuya tabi olduğu, rücuya tabi olan peşin sermaye değerli gelire ilişkin kurum ödemesinin tazminat hesabında dikkate alınarak, bu gelirin tazminattan mahsubu suretiyle davacının gerçek destekten yoksun kalma zararının ve ... Sigorta Poliçe limitinin tükenip tükenmediğinin belirlenebilmesi için ayrıntılı ve denetime açık rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

3 Ayrıca, gerekçeli kararın hüküm kısmında hükmedilen tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verildiği belirtilmekle ve dava tarihinin 12.01.2015 tarihi olması karşısında, davalının dava açılmadan davacı tarafa ödeme yaptığı 12.04.2011 tarihinin belirtilmesi çelişkili bir durum oluşturmakla bozmayı gerektirmiştir" gerekçesi de eklenerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 20.06.2019 tarihli ve 2019/277 Esas, 2019/605 Karar sayılı kararıyla;davanın kabulü ile 97.388,64 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 12.04.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

D. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 16.12.2020 tarih ve 2019/4878 Esas, 2020/8506 Karar sayılı ilamında; "...1 Mahkemece, ilk temyiz incelemesi sonucu yapılan bozmaya yine Dairemiz tarafından yapılan karar düzeltme incelemesi sonucu yapılan bozmaya uyulmasına karar verilmişse de, bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediği, gerekli araştırma yapılmadan hüküm kurulduğu görülmüştür.

Somut olayda, Akşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/22 Esas 2011/272 Karar sayılı ilamında 49.032,80 TL ölüm aylığının davalı Ergo Sigorta A.Ş.'nden tahsiline karar verildiği ve hükmün onandığı anlaşılmakla, rücuya tabi gelire ilişkin kurum ödemesinin tazminat hesabında dikkate alınarak tazminattan mahsubu suretiyle davacının gerçek zararının ve ... Sigorta Poliçe limitinin tükenip tükenmediğinin (Konya 1. İcra Müd. 2012/471 icra dosyasına yapılan ödeme ve dava açılmadan yapılan ödemeler gözetilerek) belirlenebilmesi için gerekli araştırmalar yapıldıktan sonra ayrıntılı ve denetime açık rapor alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi isabetli olmamıştır" gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

E. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...bozma ilamına uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporu uyarınca ve davacının sigorta şirketine başvuru tarihinin 24.05.2010 olduğu ve temerrüd tarihinin 04.06.2010 tarihi olacağı ayrıca zarara neden olan araç ticari amaçlı kamyon olup ticari faaliyet sırasında zarara neden olduğu gözetilerek avans faizi işletileceği" gerekçesi ile 63.854,20 TL destekten yoksun kalma tazminatının tahsilde tekerrüre sebebiyet vermemek ve davalı ... poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla 04.06.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; alacağının az hesap edildiği, kusura göre indirim yapılmasının hatalı olduğu, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, yargılama giderinin tamamı ile vekalet ücretinin tamamının davalıya yüklenmesi gerektiği nedenleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı için SGK'ya yapılan ödemelerin hesap raporunda güncellenerek tenzil edilmediği, hesaplamanın TRH 2010 tablosu esas alınarak belirlenmesi gerektiği nedenleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık,davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri,Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme

4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davacı ile davalıya yükletilmesine,

12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.